- •«Көлік логистикасы» кафедрасы
- •Әдістемелік нұсқау
- •050901 - «Тасымалды ұйымдастыру, қозғалыс және көлікті пайдалану» мамандықтарының студенттері үшін
- •Әдістемелік нұсқау
- •050901 - «Тасымалды ұйымдастыру, қозғалыс және көлікті пайдалану» мамандықтарының студенттері үшін
- •Мазмұны
- •Қысқартылған тізім
- •Сурет 1.1. - Жүкті жеткізу бойынша шығындардың шамасы мен құрамына әсер ететін факторлар классификациясы
- •5. Жүкті жеткізу нұсқалары бойынша экономикалық көрсеткіштерді есептеудің жалпы ережесі
- •6. Жүк жеткізуге керекті меншікті пайдалану және күрделі шығындардың есебі
- •6.2 Көліктік ыдысты алу мен ұстауға меншікті пайдалану және күрделі шығындар
- •6.6 Қойма және қоймалық қондырғыға кететін меншікті пайдалану және күрделі шығындар
- •6.8 Магистральді темір жол көлігімен жүкті тасымалдауға кеткен меншікті пайдалану және күрделі шығындар
- •6.9 Автокөлікпен жүкті тасымалдауға кеткен меншікті пайдалану және күрделі шығындар
- •7. Жеткізу кезінде жүкті жоғалтуға байланысты меншікті шығындар есебі
- •8.1 Көліктік ұйымдардың жүкті пакеттеу құралдарымен әмбебап контейнерлермен және вагондармен қолдануға меншікті тарифтік төлемдер
- •8.4 Вагондарды беру мен жетуге кететін меншікті тарифтік алымдар
- •Жүкті жеткізу нұсқалары бойынша келтірілген экономикалық көрсеткіштер
- •10.2 Жүкті жеткізу амалдарын теңестіру
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі
- •Қосымша 1 Көлікті технологиялық кешені мысалының жүкті контейнермен тасудың тізбесі
- •Жұмысшылардың салыстырмалы айлықтары
- •Периодты жұмыс істейтін көтерме көліктік құралдар
- •Үздіксіз жұмыс істейтін көліктік көтергіш құралдары
- •Ғимараттар
- •Көліктік құрылғылар мен контейнерлер
- •Жүкті пакеттеуге арналған құралдар мен заттар
- •Энергия тасығыштар
- •Жүкті пакеттегенде және тыққанда қолданылатын материалдар
- •Көп айналымды ыдыс, контейнерлер және жүкті пакеттеуге кететін амортизация, күрделі және ағымдағы жөндеуге бөлінген қаржы нормасы
- •Ыдыстың, контейнердің және жүкті пакеттеу құрылғыларының жылдық айналымы
- •Бастапқы – ақырғы операцияның өзіндік құнын калькулияциялау тізбесі
- •Козғалыс операциясының өзіндік құнын калкульяциялау схемасы
- •Бастапқы–ақырғы және қозғалыс операциялары тусындағы өзіндік құнды калькуляциялау кезінде пайдаланатын көрсеткіштер шамасы және тізбесі
- •Магистральды темір жол көліктің пайдалану жұмысын есептеудің орташа тораптық шығын қойылымы
- •10.1 Кесте -коэффициенттері
- •-Коэффициенттері
- •- Коэффициенттері
- •Автотраспортты пайдалану жұмысын есептегіштегі шығын ставкілер
- •Ұсынылатын әдебиеттер тізімі
6.2 Көліктік ыдысты алу мен ұстауға меншікті пайдалану және күрделі шығындар
Көліктік ыдысты ұстауға меншікті пайдалану шығынын, оның түрі, айналу дәрежесіне байланысты анықтайды және жүкті ыдысқа салу мен қайта салу жүретін жеткізудің кезеңдері есептеледі:
Сы
=
тг/т (6.2.1)
мұнда: |
|
көліктік ыдыс бірілігінің бағасы , (5 қосымша), тг; |
|
|
ыдыс амортизациясына бөлініс мөлшері (7 қосымша), %; |
|
|
ыдысты оның құнынан жөндеу және санитарлық өңдеуге бөлініс мөлшері (7 қосымша), %; |
|
Рыд - |
ыдыс бірілігіндегі жүк массасы, т нетто; |
|
|
бір жылдағы ыдыс айналымы (8 қосымша). |
Айналымсыз ыдысты қолданғанда (6.2.1) мына түрге келеді
,
тг/т (6.2.2)
өйткені =1 =100 =0
Көліктік ыдысқа меншіктік капиталдық салым тек көп қолданғанда ғана есептеледі
,
тг/т (6.2.3)
6.3 Жүкті пакеттеу құралдарын алу және ұстауға кететін меншікті пайдалану және күрделі шығындар
Жүкті пакеттеу құралдарын алу және ұстауға меншікті пайдалану шығындарды тек оларды қолдану кезінде анықтайды және бұл құралдардың жүк иесінікі болғанда жүкті пакеттеу жүргізетін жеткізу кезеңдердің бірінде ескеріледі (5.2 қосымша):
-2+
тг/т (6.3.1)
мұнда: |
|
жүкті пакеттеу құралдарының жинағының немесе бірілігінің бағасы (5 қосымша), тг; |
|
|
жүкті пакеттеу құралдарының амортизациясына бөлініс мөлшері (7 қосымша), %; |
|
|
бір айналымға кететін өзінің құнынан жүкті пакеттеу құралдарын ағымдағы жөндеу мен санитарлық өңдеуге кететін шығын үлесі (7 қосымша), %; |
|
|
пакеттегі жүк массасы, т нетто; |
|
|
жүкті пакеттеу құралдарының айналымы, (8 қосымша)жылына 1-рет; |
|
|
пакетті жасауға шығындалған j-ші түрлі материал бағасы, тг/бірл; |
|
|
пакетті жасауға шығындалған j-ші түрлі материал шығынның мөлшері, бірл/пакет. |
Бір рет қолданылатын пакет құралдарын пайдаланғанда (6.3.1) мына түрде келеді:
тг/т (6.3.2)
өйткені
=1
=100
=0
Жүкті пакеттеу құралдарына меншікті қаржылық салым тек оның көп рет қолданылғанда ғана есептеледі:
,
тг/т (6.3.3)
6.4 Контейнерлер паркін алу және ұстауға кететін меншікті пайдалану және күрделі шығындар
Контейнерлер шығындарын олардың түрлері мен айналым дәрежесіне байланысты анықтайды. Оларды жеткізу кезеңдерінің бірінде 5.2 б-не сәйкес есептейді.
Контейнер паркін ұстаудың өз құнын анықтау:
,
тг/т (6.4.1)
мұнда: |
|
контейнер бағасы , (5 қосымша ), тг; |
|
|
контейнердегі жүк массасы, т нетто; |
|
|
контейнердің күрделі жөндеуіне және амортизациясына бөлініс мөлшері (7 қосымша); |
|
|
контейнердің ағымдағы жөндеуіне оның құнынан шығын үлесі; |
|
|
контейнер айналымы (8 қосымша) бір жылда 1 рет. |
Бір рет пайдаланылатын контейнерлерді қолданғанда (6.4.1) мына түрге келеді:
,
тг/т (6.4.2)
өйткені
=0
Контейнерлер паркінің меншікті капиталдық салымдарын тек олар көп айналымда болғанда ғана есептейді (қосымша 5.2).
,
тг/т (6.4.3)
6.5 Тиеп–түсіру және қойма жұмыстарына кететін меншікті пайдалану және күрделі шығындар
Тиеп – түсіру және қоймалық жұмыстарға, көліктегі жүкті тиеп-түсіру және жинау бойынша технологиялық операциялардың топтамасы жатады. Бұл операциялардың өзіндік құнын жүк иелерінің қаражаты мен күшінің арқасында орындалатын көліктік-технологиясын сызбада көрсетілген сәйкес жеткізу кезеңдерінде анықтайды. Жұмыс күші мен тиеу қондырғылар негізіндегі шығындардан басқа, бұл жерде жүк операцияларын орындаумен байланысты көмекші қондырғыларға кететін шығындарды есептейді. Бұларға аз механизация құралдарын (арбаша, такелажды, тасығыш), таразы шаруашылығын, бункерді биіктетілген жолдарды және басқада қондырғыларды, қоймалықтан басқаны жатқызамыз.
Жүк иесінің қаражатымен күші арқылы орындалатын тиеу-түсіру және қоймалық жұмыстарының жеткізуіне сәйкес кезеңдеріндегі өзіндік құнын анықтау:
С
жұм
=
,
тг/т (6.5.1)
мұнда: |
|
жүкті жеткізудің қарастырылып отырған кезеңдерінде орны бар j-ші тиеу операциялармен ( жүк) бос емес жұмысшының сағаттық тарифтік бағасы (2 қосымша ), тг/т; |
|
|
j-ші жүк операцияларында кешенді бригадалар құрамындағы жұмысшылар саны, адам; |
|
|
қарастырылып отырған жүктің жеткізу кезеңінде орны бар j-ші механизацияланған жүк операциясындағы оператор немесе механизатордың сағаттық тарифтік бағасы, тг/сағ; |
|
|
j-ші жүк операциясындағы кешенді бригада құрамындағы механизаторлар саны; |
|
|
j-ші жүк операциясындағы персоналдың жалақысы есептелген қаржы коэффициенті (5.6 қосымша); |
|
|
j-ші жүк операциясындағы механизм немесе тиеу-түсіру машинасын пайдаланудың өзіндік құны (3 қосымша ); |
|
|
j-ші жүк операция өнімділігі, т/сағ; |
|
|
j-ші жүк операциясында қолданылатын қондырғыны ұстауға кеткен пайдалану шығынының шығындық бағасы (3 қосымша), тг/сағ; |
|
|
j-ші жүк операциясындағы қолданылатын k-ші көмекші қондырғының бірлік саны, бірл; |
|
|
j-ші жүк операциясының бос ыдысты өңдеу коэффициенті (0...1); |
|
|
дәл сол, бос пакеттеу құралдарына (0...1); |
|
|
дәл сол, бос контейнерлерді (0...1). |
Механизация құралдары мен көмекші қондырғылар меншікті қаржылық салымдарды өзіндік құны сияқты жеткізу кезеңдерде анықтайды:
,
тг/т (6.5.2)
мұнда: |
|
жүкті жеткізудің қарастырылып отырған кезеңдерінде орны бар j-ші жүк операциасындағы бір тиеу-түсіру машинасының бағасы (5 қосымша), тг; |
|
|
j-ші жүк операциасындағы машина жұмысымен байланысты құрылыс бағасы (5 қосымша), тг; |
|
|
j-ші жүк операциясында қолданған көмекші қондырғылар бірлігінің құны (5 қосымша), тг; |
|
|
j-ші жүк операциясының орындалуына кететін нақты сағат саны (6 қосымша), сағ/жыл. |
