- •(Морфология)
- •(Формула)
- •ا َقْسَامٌ - (Бөлімдер)
- •2) مُضَاعَفْ - (Қосарланған)
- •(Етістік және істеуші)
- •فِعْلُ مَاضِى(Өткен шақ етістігі) مَعْلُومٌ فِعْلُ مَاضِى(Өткен шақ негізгі етістігі)
- •مَجْهُولٌ فِعْلُ جَحْدُ (Өткен шақтың болымсыз, ырықсыз етістігі)
- •ف ِعْلُ نَفِي (Осы және келер шақтың болымсыз етістігі)
- •مَعْلُمٌ فِعْلُ نَفِيُ الْحَال(Осы шақ болымсыз, негізгі етістік)
- •مَجْهُولٌ فِعْلُ نَفِيُ الْحَال (Осы шақ болымсыз, негізгі етістік)
- •مَعْلُمٌ فِعْلُ نَفِيُ الاِسْتِقْبَل (Келер шақ болымсыз, ырықсыз етістік)
- •مَجْهُولٌ فِعْلُ نَفِيُ الاِسْتِقْبَل (Келер шақ болымсыз, ырықсыз етістік)
- •1) أمْرُ الَحَاضِرُ- екінші жаққа қатысты бұйрық рай.
- •مَعْلُمٌ أمْرُ الَحَاضِرُ (Екінші жаққа қатысты негізгі етістіктің негізі түрі)
- •مَجْهُولٌ أمْرُ الَحَاضِرُ (Екінші жаққа қатысты негізгі етістіктің ырықсыз түрі)
- •2) أمْرُ الْغَائِبُ - бірінші және үшінші жаққа қатысты бұйрық рай.
- •مَعْلُمٌ أمْرُ غَائِبُ (Бірінші және үшінші жаққа қатысты бұйрық рай негізгі етістік)
- •مَجْهُولٌ أمْرُ غَائِبُ (Бірінші және үшінші жаққа қатысты бұйрық рай негізгі етістік)
- •فِعْلُ نَهِي (Бұйрық райдың болымсыз түрі) مَعْلُمٌ فِعْلُ نَهِي (Болымсыз бұйрық райдың негізгі етістігі)
- •مَجْهُولٌ فِعْلُ نَهِي (Болымсыз бұйрық райдың ырықсыз етістігі)
- •اِسْمُ زَمَانٌ و اِسْمُ مَكَانٌ (Мезгіл және мекен есімдері)
- •اِسْمُ آلاَتٌ (Құрал жабдық есімі)
- •اِسْمُ تَفْضِيلٌ (Салыстырмалы шырай)
- •اِسْمُ تَصْغِيرٌ (Кішірейтпелі шырай)
- •نُونُ الْتَعْقِيدِ (Күшейткіш нуны)
- •نُونُ الْتَعْقِيدِ (Күшейткіш нуны)
- •اِفْعَالٌ - бабы.
- •2) تَفْعِيلٌ - бабы.
- •3) مُفَاعَلَة ٌ - бабы
- •4) اِنْفِعَالٌ - бабы
- •5) اِفـْتِعَالٌ - бабы
- •6) تَفَعُّلٌ- бабы
- •7) تَفَاعُلٌ - бабы
- •8) اِفْعِلآلٌ - бабы
- •9) اِفْعِيلآلٌ- бабы
- •10) اِسْتِفْعَالٌ - бабы
- •11) اِفْعِيعَالٌ - бабы
- •12) اِفْعِوَّالٌ - бабы
- •(Сарф қағидалары)
مَجْهُولٌ فِعْلُ جَحْدُ (Өткен шақтың болымсыз, ырықсыз етістігі)
غَائِبٌ |
مُذ َكَّرٌ |
لَمْ يُنْصَرْ |
Оған көмектесілмеді |
مُفْرَدٌ |
لَمْ يُنْصَرَا |
Ол екеуіне көмектесілмеді |
مُثَنَّى |
||
لَمْ يُنْصَرُو |
Оларға көмектесілмеді |
جَمْعٌ |
||
غَائِبَة ٌ |
مُؤَنَّثٌ |
لَمْ تُنْصَرْ |
Оған көмектесілмеді |
مُفْرَدٌ |
لَمْ تُنْصَرَا |
Ол екеуіне көмектесілмеді |
مُثَنَّى |
||
لَمْ يُنْصَرْنَ |
Оларға көмектесілмеді |
جَمْعٌ |
||
مُخَاطَبٌ |
مُذ َكَّرٌ |
لَمْ تُنْصَرْ |
Саған көмектесілмеді |
مُفْرَدٌ |
لَمْ تُنْصَرَا |
Сен екеуіңе көмектесілмеді |
مُثَنَّى |
||
لَمْ تُنْصَرُو |
Сендерге көмектесілмеді |
جَمْعٌ |
||
مُخَاطَبَة ٌ |
مُؤَنَّثٌ |
لَمْ تُنْصَر ِي |
Саған көмектесілмеді |
مُفْرَدٌ |
لَمْ تُنْصَرَا |
Сен екеуіңе көмектесілмеді |
مُثَنَّى |
||
لَمْ تُنْصَرْنَ |
Сендерге көмектесілмеді |
جَمْعٌ |
||
مُتَكَلِّمٌ |
|
لَمْ أ ُنْصَرْ |
Маған көмектесілмеді |
مُفْرَدٌ |
لَمْ نُنْصَرْ |
Бізге көмектесілмеді |
جَمْعٌ |
ف ِعْلُ نَفِي (Осы және келер шақтың болымсыз етістігі)
1) نَفِيُ الـْحَال 2)نَفِيُ الاِسْتِقـْبَل Іс-әрекеттің осы шақта Іс-әрекеттің келер шақта орындалмайтынын білдіреді. орындалмайтынын білдіреді Мысалы: مَا يَكـْتـُبُ Мысалды: لآ يَكـْتـُبُ
مَعْلُمٌ فِعْلُ نَفِيُ الْحَال(Осы шақ болымсыз, негізгі етістік)
غَائِبٌ |
مُذ َكَّرٌ |
يَنْصُرُ مَا |
Ол жәрдем бермей жатыр |
مُفْرَدٌ |
مَا يَنْصُرَان ِ |
Ол екеуі жәрдем бермей жатыр |
مُثَنَّى |
||
مَا يَنْصُرُوانَ |
Олар жәрдем бермей жатыр |
جَمْعٌ |
||
غـَائِبَة ٌ |
مُؤَنَّثٌ |
مَا تَنْصُرُ |
Ол жәрдем бермей жатыр |
مُفْرَدٌ |
مَا تَنْصُرَان ِ |
Ол екеуі жәрдем бермей жатыр |
مُثَنَّى |
||
مَا يَنْصُرْنَ |
Олар жәрдем бермей жатыр |
جَمْعٌ |
||
مُخَاطَبٌ |
مُذ َكَّرٌ |
مَا تَنْصُرُ |
Сен жәрдем бермей жатырсың |
مُفْرَدٌ |
مَا تَنْصُرَان ِ |
Сен екеуің жәрдем бермей жатырсыңдар |
مُثَنَّى |
||
مَا تَنْصُرُونَِ |
Сендер жәрдем бермей жатырсыңдар |
جَمْعٌ |
||
مُخَاطَبَة ٌ |
مُؤَنَّثٌ |
مَا تَنْصُر ِينَِ |
Сен жәрдем бермей жатырсың |
مُفْرَدٌ |
مَا تَنْصُرَان ِ |
Сен екеуің жәрдем бермей жатырсыңдар |
مُثَنَّى |
||
مَا تَنْصُرْنَِ |
Сендер жәрдем бермей жатырсыңдар |
جَمْعٌ |
||
مُتَكَلِّمٌ |
|
مَا أنْصُرُ |
Мен жәрдем бермей жатырмын |
مُفْرَدٌ |
مَا نَنْصُرُ |
Біз жәрдем бермей жатырмыз |
جَمْعٌ |