93. Гипохромды анемияларда қолданылатын заттар. Темірдің организмде сіңірілуі мен қолданылуына әсер ететін факторлар. Қолданылуы, кері әсерлері.

Гипохромды анемияда кобальттың да кейбір препараттарыи колданады. Солардың бірі к о а м и д. Химнялык күрылымы бойынша кобальттыц никотин қышкылыныңамидімен кешенді косылысы. Кобальт эритропоэзді ынталандырады жэнетемірдің гемоглобин түзілуі үшін сіңірілуін қамтамасыз етеді. Коамидті тері астына енгізеді.

Соңгы жылдары анемияга карсы заттардың қатары эритропоэзді ынталандыратын, өсу факторы болып табылатын, адамныц реком-бинантты эритропоэтинімен толыктырылды. Химиялық қүрылымы бойынша бүл гликопротсин. Агзада эритропоэтин негізіцен бүйректің перитубулярлы интерстициалды жасушаларында (90%) және бауырда (10%) түзіледі. Қьпыл кан жасушаларының пролиферациясы мсн дифференцировкасын ынталандырады. Сэйкес препараттар э п о э т и н а л ь ф а (эпоген, эпрекс) жэне э п о э г и н б е т а (рекормон) деген атпсн шыгарылады.

Оларды бүйректіц еошлмалы жстіспсушілігіие, ревмаггоидты артриткс, катерлі ісікке, ЖИТС-на байланысты анемияда және шала туған нәрсстелердщ анемиясында колданады.

Әсері 1-2 аптадансоңдамиды, кан жасаудың калыпка келуі 8-12 аптадан кейін байқалады. Егер темір тапшылыгы болса, эпоэтинді темір препараттарымен колданган жен. Препаратты көк тамырга жг>не тері астына (асказан-ішек жолында ыдырайды) сшізеді. І_т »9,3 саг. Препарат наукастармен жаксы көтеріледі. Жанама эсерлерінен бастың ауыруы, артралгия. гиперкалиемия болуы мүмкін.

Гиперхромды анемияда нуклеин кышкылының сннтсзіне катысатын цианокобаламинді және фолий кышкылын (21 тарауды кара) колданады.

Цианокобаламинлі (В₁₂ витамині) қатерлі (пернициозды) анемияда тағайындайды.

Цианокобаламинніц тапшылыгында эритропоэз мегалобластык тип бойыншавтеді: эритробласг-»гипсрхромды мегалобласт-»мегалоцит.

Перииииозды амсмимпын ламуы цианокобаламиннің.Лцірілуініц бүзылуынабайланысты, себебі, мундай маукастарда Каслдың ішкі факторы (химиялык кұрылымы бойынша - гликопрогеин) болмайды. Қалыпты жағдайда ол асказанның шырышты кабатымен өндіріледі және цианокобаламинніңаш ішекте сінірілуж камтамасыз етеді.

Цианокобаламин пернициозды анемияда қан көрінісін қалыпка

келтіреді, неврологиялык бұзылыстарды жэне тілдін шырышты кабатының закымдануын жояды немесе әлсіретеді. Асказан селінің ахлоргидриясы сакталады.

Ф о л и й к ы ш к ы л ы н (В_с витамині) макроцитарлы анемияда тагайындайды.

Фолий кышкылыныц тапшылыгында макроциттер түзіледі: эритробласт-»гиперхромдымакронормобласт-»макроцит.

Агзада фолий кышкылы физиологиялык белсенділігі бар фолиниев кышкылына айналады.

Фолий кышқылын алиментарлық жэне медикаментоздык макроцитарлы анемияда, спруда¹, жүктілік кездегі анемияда колданады. Қатерлі анемияны емдеу үшін фолий кышкылын жеке тагайындамайды, себебі, ол жүйке жүйесі жагынан патологиялык өзгерістерді жоймайды, керісінше оларды күшейтеді. Тек қан құрамы қалыпка келеді. Соган байланысты катерлі анемияда фолий кышкылын цианокобаламинмсн жұптастырады.

Эритропоэзді тежейтін заттарды полицитемияда (эритремияда) колданады. Сондай препараттың бірі фосфор-32-мен таңбаланган натрий фосфаты (Ыа₂Н"РО₄) ерітіндісі. Оны қолдану эритроциттер мен тромбоииттер саныныи азаюына әкслсді. Препаратты ішке немесе көк тамырга енгізеді. Миликюримен (мКи) мөлшерлейді.