2. Жаңа дәрілік заттарды іздеп табу қағидалары. Жаңа дәрілік заттарды шығару. Дәрілік заттардың сынаудың негізгі әдістері және қағидалары.

Әрине, фармакологияның алдындагы басты мәселе жана дэрілік заттарды табу. Оларды алудың негізгі жолы-бұл химиялык синтез. Сонымен катар өсімдіктердің, жануарлар тіндерінің, минералдардың табиғи қосылыстары да қолданылады. Көптеген кұнды препараттар саңырауқүлақтардың, микроорганизмдердің тіршілік әрекетінің өнімдері болып табылады. Жаңа дәрілікзаттарды іздеу және сынау фармакологтардың химиктермен жоне клиницистермен тығыз бірлестігіне негізделеді.Жогарыда айтьшғанкың бәрі фармакологиядағы ғылыми багыттың сан алуандығын түсіндіреді. Бұл дәрілік заттардың әсер ету механизмін окуға арналған түпкілік мәселе немесе қолданбалы, тіпті жаңа дәрілік препаратты алуға, оны медициналық практикага енгізуге байланысты практикалық аспсктілер болуы мүмкін.

3. Жаңа дәрілік заттардың шығарылуын регламенттейтін мемлекеттік жүйелер. Мемлекеттік және халықаралық фармакопеялар, мазмұны және тағайындалуы.

Мемлекеттік Фармакопея (МФ) - мемлекетпк нормативтік күжат болып табылатын фармакопеялық баптардың (жалпыға міндетті мемлекеттік стандарттар, ережелер) жинағы. Дәрілік қалыптарды дайындаулы біріздендіру және олардың сапасын аныктайтыи бірыңғай міндетті әдістерді бекіту үшін ерекше кітап­ Фармакопея кұрасырылан (грек тілінде раппасоп - дәрі. роіео - жасаймын). МФ--ның заңды-құқыкты, заң шығаратын сипаты бар. Фармакопеяның дәрілік заттарға қоятын талаптары дәрілік заттарды дайындайтын, сапасын бакылайтын, сактайтын және қолданатын Республикадағы барлык кәсіпорындар мен мекемелер үшін міндетті болып табылады, МФ медицина, фармация. химия және басқа ғылымдардың қазіргі заманғ ы жетістіктеріне негізделген. МФ дәрілеерді, өсімдік тектес дәрілік заттарды физикалық, физика­-химияпық, химиялық анализдеу әдістері, осы мақсатта қолдланылатын аспаптар, реактивтер, индикаторлар, анықтамалық кестелер жазылған баптардан тұрады. МФ-ға дайын болған дәрілік

қалыптардың сапасын анықтайтын талаптар, дәрілік заттардың, шикізаттардың сапасын бақылайтын биологиялық,

микробиологиялык әдістер енгізілген.

Мұндай кітаптар ең алғаш араб елінде ІХ ғасырда пайда болды. Еуропада алғашқы фармакопея XV ғасырда Италияда басылып шықты.

Алғашқы кезле фармакопея диспенсатория (латын тілінде .ікпепсіо – өлшеу, бөлу) деп аталды. «Фармакопея» термині ХVІ ғасырдын ортасынан бастап (ен алаш Францияда) енгізілді. Ресейде алғашқы Мемлекеттік азаматтык фармакопея (Рііатшсороеа Rossica) латын тілінде 1866 жылы жарык көрді. Мемлекеттік Фармакопеямен қатар ведомствалық фармакопеялар да колданылды.

XIX г. басында фармакологиялык зерттеулер тәжірибелерін жануарларга жасаудың енгізілуі маньізды окяға болды. Өткен гасырлың ортасында Юрий (Тарту) университетінде дуние жұзіндегі ең алгашкы экспсрименталдык фармакология зертханасы ұйымдастырылды. Осыкың бәрі ғылыми фармакологияның қалыптасуына кажет негіз жасады. Біртіндеп фармакологиялык зертханалардың саны көбейе бастады. Дәрілік заттардың әсер ету механизмін және орнын анықтайтын зерттеулер кең көлемде жүргізіле бастады. Жаңа препараттар алынды. Атап айтканда, XIX г. 40-жылдарынан бастап медициналык практикаға алғаш рет наркозга арналған заттар (зфнр, хлороформ, азоттың шала тотығы), ұйыктаткыш зат хлоралгидрат, жергілікті жансыздандырушы заткокаин жэне бірқатар басқа заттар енгізілді.XIX ғ. басында инфекцияның химиотсратіясының иегізі принципгері жасалды, бұл оның ары карай дамуына маңызды эсерін тигізді. Меречге қарсы алгашкы препарат сальварсан синтезделді. Дэл сол уақытта алгашқы витамин (В,) бөлініп алынды. Аритмияға қарсы алгашкы препарат (хинидин) пайда болды. Фармакологиядагы зор табыстар 50-жылдар үлесіне тиеді. Ең алдымен алгашкы тиімді психотропты заттардың (аминазин, мепробромат, имипрамин және т.б.) алынғанын айта кеткен жөн. Негізін қалаушы және клиникалық фармакологияның өте қарқынды дамуы басталды. Осы онжылдыкта ішке қабылдауға арналган диабетке қарсы алгашкы дәрілік заттар, алгашқы Р-адреноблокаторлар, анаболикалық стероидтар синтезделді. Қатерлі ісікке қарсы тиімді алкилдеуші заттар және антиметаболиттер алыңды. Энтералды қабылдауға арналган гормондык контрацептивті заттар ұсынылды.Жогары даму каркыны келесі екі онжылдықта да сакталды. 60-жылдары микробқа қарсы заттардың катарын жартылай синтетикалық пенициллиндер, цефалоспориндер, рифампициндер толыктырды. Үлкен назарды препараттардың жаңа топтары - кальций каналының тежегіштері жонс Н₂-гистаминдік рецепторлардың тежегіштері аударды. Қабынуға карсы стероидты емес белсенді қосылыстардың едәуір саны синтезделді. 1 Практикаға бензодиазепиндер қатарының көптеген анксиолитиктері, сонымен катар, нейролептанальгезия ушін препараттар енгізілді.

Жалпы рецептура