38. Швейцарияның салық жүйесін талдаңыз және даму ерекшеліктеріне тоқталыңыз

Швейцарияның құрамында конфедерация ,26 кантон, 300-нан астам муниципалитет бар. Швейцариядағы салықтардың негізгі түрлеріне: Заңды тұлғалардың пайдасы мен капиталына салынатын салық; Жеке тұлғалардың табысы мен таза активтеріне салынатын салық; Қосылған құнға салынатын салық; Жылжымайтын мүліктің құн өсімінен алынатын салық; Лотореядан алынатын салық; Мұра мен сыйға салынатын салық; Меншік құнының өтуіне салынатын салық және т.б.жатады.

Швейцарияның салықтарын екі үлкен топқа топтастыруға болады:

• Табыстар мен меншіктен алынатын салықтар;

• Тұтыну мен иелік етуге салынатын салықтар.

Табысқа салынатын салықтар кезеңдік салықтар болып табылады. Кезеңдеріне қарай мынадай түрлерге бөлінеді:

• Базалық салықты есептеу барысында негізге алынатын табыс алынған уақыт аралығы;

• Салықтық салық төленетін мерзім;

• Есептік бекітілген салық мерзімі қолданыста болатын уақыт аралығы.

Конфедерация, кантон және муниципалитеттер осы тура және жанама салықтар деп аталатын екі топтағы салықтарды да ала алады.

Швейцарияда халықаралық екі жақты салық салуды болдырмауға баса наар аударады және оның алдын алу үшін халықаралық конвенцияларға қол қойылған. Қазіргі кезде елуден астам елдер халықаралықкрнвенцияларға қол қойған. Кантондар арасында екі жақты салық салу орын алған жағдайда , ол мәселе Федералдық Жоғарғы Сот деңгейінде шешіледі.

Екі жақты салық салудың алдын алудың танымал екі әдісі бар:

• Босату әдісі резидентел салық салудан қандай да бір елдің табыстары мен капиталын босатады;

• Несиелеу әдісі екі ел де ерекше тауар мен капитал түрлеріне салық салу құқығына ие.

Конфедерация деңгейінде жеке тұлғалардың табысына салынатын салықты резиденттер немесе осы ел аумағында жұмыс жасайтын уақытша резиденттер төлейді. Соған байланысты шектелген және шектелмеген салық жауапкершілігі ажыратылады. Шектелген салық жауапкершілігі бейрезиденттерге қатысты қолданылады. Олардан басқа жеке тұлғалар шектелмеген салық жауапкершілігіне тартылады. Салық екі жыл мерзімге анықталып, Конфедерация үшін кантондар жыл сайын жинайды.

39. Швейцарияның салықтарын жіктеңіз

Швейцариядағы салықтардың негізгі түрлеріне: Заңды тұлғалардың пайдасы мен капиталына салынатын салық; Жеке тұлғалардың табысы мен таза активтеріне салынатын салық; Қосылған құнға салынатын салық; Жылжымайтын мүліктің құн өсімінен алынатын салық; Лотореядан алынатын салық; Мұра мен сыйға салынатын салық; Меншік құнының өтуіне салынатын салық және т.б.жатады.

Швейцарияның салықтарын екі үлкен топқа топтастыруға болады:

• Табыстар мен меншіктен алынатын салықтар;

• Тұтыну мен иелік етуге салынатын салықтар.

Жиынтық табыстан оны алуға кеткен шығындар шегеріліп тасталады. Жалғыз басты ата аналарға, балаларға, ортақ табысы бар ерлі зайыптыларға қосымша әлеуметтік жеңілдіктер беріледі. Сонымен қатар сақтандыру жарналары, жинақтаушы депозиттер бойынша пайыздар да жиынтық табыстан шегеріліп тасталады. Салық прогрессивтік шкаламен алынады. Максималды салық ставкасы -11,5%.

Салық салу барысында заңды тұлғаның екі түрін жіктейді:

1)корпорациялар (біріккен кәсіпорындар, шектеулі серіктестер, жауапкершілігі шектеулі компаниялар) және кооперативтік серіктестіктер;

2)ассоциациялар, мемлекеттік мекемелер, діни ұйымдар.

Федералдық пайдаға салынатын салық үш деңгейде прогрессивтік шкаламен алынады. Салық ставкасы – 3,63-9,8 пайыз аралығында.

Қосылған құнға салынатын салық Швейцарияда 1995 жылдың 1 қаңтарынан бастап енгізілді.

Нөлдік ставкамен салық салынатын айналым бойынша жеке тұлға өтем ала алады. Оған мынадай қызмет түрлері жатады:

-экспорт операциялары;

-халықаралық көлік тасымалы;

-шетелде қолданылатын қызмет.

Барлық кантондарда жылжымайтын мүлікке салық салынады. Жекелеген кантондарда бұл меншікке немесе жерге салынатын салық деген атпен кеңінен танымал. Жылжымайтын мүлікке салынатын салық меншіктің нарықтық құнына байланысты орналасқан жері бойынша салынады. Фермерлік шаруашылықтың меншігіне салық оның табыстылығына байланысты салынады.

Барлық кантондарда аумақтағы швейцариялық нөмері бар барлық автокөлік, трейлерденжыл сайын көлік құралдарына салынатын салық алынады. Конференция, кантон, муниципалитет атына тіркелген және шетел фирмаларының өкілдіктерінің автокөліктеріне аталмыш салық салынбайды. Салық автокөлік құжаты мен нөмері берілген тұлғадан алынады. Автокөлікті лицензиялау және оған тіркеу куәлігін беру кантондарда жүргізіледі. Салық ставкасы көлік түріне байланысты өзгеріп отырады.

Конфедерация, кантон, муниципалитет атына тіркелген және шетел фирмаларының өкілдіктерінің автокөліктеріне аталмыш салық салынбайды. Салық автокөлік құжаты мен номері берілген тұлғадан алынады. Автокөлікті лицензиялау және оған тіркеу куәлігін беру кантондарда жүргізіледі. Салық ставкасы көлік түріне байланысты өзгеріп отырады.