41. Балдырларды биотехнологияда қолдану.

Тағам өнімдерін технологияда және биотехнология балдырларды - гедроколойдтарда қолдану. Олар агар карагенан, алгинад, жартылай, тағамдық қоспалар ретінде қызмет атқаратын тағамдық және биологиялық құндылығын айқындайтын заттар. Полисахаридтердің қызметін физико- химиялық қасиеттерімен айқындайды. Олар құрылымдық катиондық, құрылымы су ерітіндісінің тұпқырлығы,төзімділігі. Агар - дербес қосымша инди-ті талап етпейтін құрамындағы агароза арқылы берік ген түзуші. Карагенан катион көмегімен дерио қайтымды ген түзіледі. Ол риолоилық қасиетінің жиынтығы арқылы тұтқыр қоюландырғыш ген түзу үшін бейім.

42.

44. Биотехнологиядағы қарапайымдар.

Қарапайымдар биотехнологияның дәстүрлі емес нысанына жатады. Осы уақытқа дейін оларды белсенді балшықтың компоненті ретінде қолданып келген. Суды биологиялық тазалауда қолданамыз. Қазіргі кезде олар продуцент ретінде қолданылуда. Олар клетаны ыдыратып, целлюлоза ферментін бөледі. Қарапайымдар осы ферменттің қайнар көзі. Круцин препараты ісікке қарсы ауруды қоздырады. Бұл препараттардың белсенділігін немесе зерттеу мәселесін қозғайды. Әдістер:

1. Биоқатарлы липидтік мембрана.

2. Моноқатарлы бұзау бүйресін культурасы және адам аналық культурасы.

3. Цекута комплексті жасушалар - пертоноидты макрофактар қолданады.

45) Микроскопиялық саңырауқұлақтар өсімдіктерде патологиялық процесті тудыра алатын және метоболизмнің бұзылуы мен жасушалық құрылымдардың зақымдануына әкелетін жоғары токсигендік қосылыстарды синтездейді. Өсімдіктер биотехнологиясында саңырауқұлақтардың метаболиттерін патожүйені жасау үшін қолдануға болады, ол үшін интактты өсімдіктер ғана емес, сонымен бірге, жасушалық құрылымдар – суспензиялық жасушалар, каллус жасушалары қолданылады. Мұндай in vitro жағдайында жасалған жасанды патологиялық процесс жасушалық селекция үшін пайдаланылады, оның барысында токсинді метаболиттерге төзімді жасушалық құрылымдарды сұрыптау мен олардан саңырауқұлақтардың токсиндеріне төзімді тұтас өсімдіктерді регенерациялауға болады.

Соңғы уақытта Drechslerа туысына жататын саңырауқұлақтар туғызатын бидай жапырақтарының сары теңбіл ауруының жаппай таралғаны байқалуда  . Аурудың сыртқы белгілері Septoria nodorum мен S. tritici саңіырауқұлақтары туғызатын септориалды теңбілдер белгілерімен ұқсас. Жапырақтар бетінде домалақ, эллипс тәрізді, қоңыр дақтар пайда болады. Біртіндеп ол дақтар ұлғайып, жапырақтар кеуіп қалады  .

Бидайдың сары теңбіл ауруы кезінде 1000 дәндердің массасы, масақтағы дәндер саны, дәндер көлемі, сабақтың диаметрі, ұзындығы, салмағы азаяды. 1000 дәндердің массасы 14-33%, масақтағы дәндер саны 3–11% азаяды, сонымен бірге өркендер санының 17,8% азаюы, үшінші тәулікке қарай гүлденудің тежелуі байқалады .

Патоген бидай өсімдігінде некроз бен хлороз тудыратын фитотоксиндік қосылыстарды бөліп шығарады да олардың әсерінен хлоропластар мембранасының біртұтастығы бұзылады .

Әр түрлі бидай сорттарында ауру белгілері өзгеруі мүмкін, хлороз аймағы біртұтас немесе тіпті болмауы да мүмкін. Сезімтал сорттарда алғашқы ауру белгілері ұсақ сары-қоңыр дақтар түрінде пайда болады. Төзімді сорттарда ұсақ дақтар пайда болып біртіндеп олар ұлғаяды да зақымданған жапырақтар кеуіп қалады