11. Вирустарды культивирлеу

Вирусты культивирлеу әдісін таңдау жасушаны тығыз су/ды ж/е суспензиялық культурада өсу қабілетін алады. Вирусты клеткалық жасушада ірі масштабты н/е өн-с өсіруін жоғары ж/е төменгі шекарасын айқындау қажет. Кейбір жағдайда жылына 100 литр вирус алынады. Ол вакцина түрінде қолданылады масштабқа бай-ты. Вирусты культивирлеу әдістері бірқатар вирус вакцинасын шығаратын ірі масштаб өндірісін қамтамасыз ете алады. Көптеген вирусты препараттарда өнд-у әр түрлі үй ж/е зерт-қ жану-ң әдеттегі алынған біріншілік жасуша культ пайдаланған жөн.

12. Биотехнологиядағы вирусология

Вирус лат.т. Аударғанда ''у'' деген мағына береді. Вирус тірі ағзалар-ң ішіндегі жасуша-ң тіршілік иесі. Олар РНК ж/е ДНК қышм қ/н. Вирустардың сыртынан нәруыз қабаты капцит қ/ды. Элек-қ микр.3000есе үлкейтіп қарағанда пішіні таяқша, жіп, цилиндр б.т. 1935 ж У. Стенли вирустардың, кристалдардың шоғырланған жиынтық екенін ашты. Қазіргі кезде вирустардың омыртқыларды улан-н 500-дей өс-ді 800-дей түрі бар. Вирустардың жасушадан тыс тіршілік ететін турлері вирлондар деп аталады. Вирус жай ж/е күрделі деп 2-ге бөлінеді. Вирус-ң дамуына қолайлы жағдай туғанда ол бірнеше минуттың ішінде көбейіп, өздеріне тән қасиет-н к/ді. 60 С тем-да ауыру қоздырғыш қасиеті жоғалады. Ал 90 С тем-да 80 мин қыздыр-да сары ауру вирусы тіршілігін жояды.

13. Биотехнологиялық өндірістегі микроорганизмдер

БТ өн-те әртүрлі зат-ң микробиол-қ түзілуі маңызды роль атқарады. Қазіргі кезде өн-к микробиол-ң негізі 40-шы жылдары ферментация әдісімен пеницилинді өн-ді жолға қойғанда қаланды. Қазіргі кезде микроорган-ң оншақты қосылыс аминқыш-н, антибиотиктер, ақуыздар, витаминдер, майлар, нуклейн қыш-н, полисах-р, пигменттер т.б.тур ш/да. Микроорган-ң әртүрлі әлеміне прок-р,әр жасушалы ағза-р, қалыптаспаған ядросы бар бактериялар, актиномиц-р

14. Патогенді микроағзалар деген не

Микроағзалар – табиғатта,топырақта,суда,ауада кең таралып биосферада зат айналымына белсене қатысады. Микроағзалар фотосинтез құблысы кезінде түрлі қосылыс-ң минералдануына жағдай туғызады, атмосферадағы СО2 қоры-ң болуын қамтамасыз етеді. Кейбір микроағзалар адамдар мен жануарлар ж/е өсім-ң ауруын т/ды. Оларды питогенді д.а. Кейбір түрлері топыпақты құнарсыздандырып, метал-ды карозияға ұшыратады.

15. Продуцент деген не, продуцентке қойылатын талаптар

продуценттер. Продуценттер (гр. autos — өзі және trophй — қорек) аутотрофты организмдер — қоршалған ортадағыбейорганикалық заттардан фотосинтез немесе хемосинтез процесі нәтижесінде тіршілігіне қажетті органикалық заттүзетін организмдер; химиялық реакциялар барысында босайтын энергияларды немесе сәуле энергиясын пайдалана отыра органикалық емес қоспалардан органикалық заттарды синтездеуші ағзалар. Автотрофты ағзаларға кез-келген жасыл өсімдіктер жатады. Автотрофты ағзалар гетеротрофты ағзаларға қарама-қайшы.

Автотрофты ағзаларға жоғары сатыдағы өсімдіктер, балдырлар, кейбір бактериялар жатады. Автотрофты бактериялар минералды заттардан ( H₂S NaNO₂ NH₄ OH ) органикалық қосылыстар түзеді. Бұл процесс химиялық реакциялар (хемосинтез) нәтижесінде атқарылады. Мысалы, топырақтағы нитросомонас және нитробактериялар аммиакты тотықтырып, азот қышқылының тұзына айналдырады да, одан босаған қуатты өз денесінің құрамына енетін заттарды түзуге пайдаланады. Кейбір микроорганизмдер денесінде хлорофилл тектес пигменттер болады, сондықтан олар синтездік процестерге қажет қуатты күн сәулесінен алады. Оларды фотосинтездеушіавтотрофты микроорганизмдер деп атайды. Жоғары сатыдағы өсімдіктер мен балдырлар да денесінде хлорофилл болғандықтан қарапайым қосылыстардан — көмір қышқыл газдан — күрделі органикалық заттар түзу процесінде күн сәулесінің қуатын пайдаланады. Кейбір Автотрофты ағзалар витаминдер мен өсуіне қажетті өзге де заттарды қоршаған ортадан алып отырады. Автотрофты ағзалардың басым көпшілігі СО2-ні қалыптастырғыш пентозофосфаттық жол арқылы, ал бактериялардың кейбір түрлері (мысалы, метан түзушілер) СО2-ні басқа жолмен сіңіреді. Осыған байланысты көміртегі көзі ретінде метанды пайдаланатын бактерияларды да автотрофты ағзаларға жатқызу жайлы пікірлер бар. Автотрофты ағзалардың табиғатта маңызы өте зор. Олар адам мен жануарлар түзе алмайтын органикалық заттарды жинақтайды. Автотрофты ағзалар — биосферадағы органикалық заттардың бастапқы өндіргіштері (продуценттері). Табиғатта фотосинтездеуші автотрофты ағзалар ерекше орны алады, себебі олар биосферадағы органикалық заттардың басым бөлігін (жылына шамамен 162 . 100 т), ал оның 2/3-ін жер бетіндегі өсімдіктер түзеді. Басқа автотрофты ағзалар үлесі онша көп емес. Автотрофты ағзалар әрекеті басқа организмдердің тіршілігіне және де табиғаттағы заттардың биогеохимиялық айналымына маңызды ықпал етеді. Автотрофты ағзалар тағамдардық заттарды бүлдірмейді

Автотрофты бактериялар (хемосинтездеуші хемоавтотрофты) хемосинтез, фоторедукция және фотосинтез процестер есебінен өздері органикалық заттар қалыптастыра алатын микро ағазалардың кеңейтілген тобы. Аммиаккүкіртті сутек және темір сияқты органикалық емес заттардың тотығу жолымен өздеріне қажетті энергияны алатын бактериялар.