86.Әлеуметтік реформалар және элеуметтік модернизация.

Қоғамның қалыптасуынан бастап өркениет прогресіндегі білім, еңбек дағдылары, тәртіп нормалары, материалдық және рухани құндылықтар ұрпақтан ұрпаққа, ұжымнан жекелеген адамға жүйелі түрде беріліп келеді.Тарихи даму барысында жиынтығында дәстүрлер деп аталатын әлеуметтік тәжірибелердің түрлері мен әдіс-тәсілдері, оны сақтау тетіктері қалыптасып осы әлеуметтік тәжірибелер кейінгі ұрпаққа берілді. Көптеген елдерде әлеуметтік қорғау- бұл өз өмірінің жағдайын қалыптастыруға (кәрілігі , денсаулық жағдайы, асыраушысынан немесе жұмысынан айрылуы және басқа да заңды негіздер) экономикалық белсенді бола алмау және лайықты жалақылы жұмыс істей алмау арқылы өзін тұрақты табыспен қамти алмайтын азаматтардың нақты бір өмір сүру сапасы деңгейіне және өмір сүруге қажетті игіліктерге қол жеткізуін қамтамасыз етуге бағытталған жүйе. Қазақстан тәуелсіздік алуымен толық ынтымақты, мемлекеттің жоғары деңгейде қатысуымен және төменгі ынта принциптеріне басымдық беретін әлеуметтік қорғау жүйесін мұраланды. Толықтай ынтымақты принципте мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайына әлеуметтік қамсыздандыру, жұмыссыз азаматтарды және жасына байланысты әлеуметтік қорғау ұйымдастырылды. Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын азаматтар әлеуметтік тәуекел туған жағдайда еңбек қызметіне қатысуы мен жарнасына байланыссыз бірдей деңгейде мемлекеттік жәрдемақы алды. Сонымен қатар, әлеуметтік төлемдерді есептеудің экономикалық негізделген нормативтері мен еңбекақы төлеу жүйесінің арасында өзара байланыс болмауына байланысты жұмыс істейтін халықтың табыс деңгейі мен алатын әлеуметтік төлемдері арасындағы адекваттық байланыс жоғалды. Жаңа тәуелсіз Қазақстанның тарихымен бірге отандық әлеуметтік реформалар тарихы басталды.Мемлекет басшысы Н.Назарбаев: «мемлекеттің басты міндеті ол жұмыс істеу мүмкіндігі шектелген азаматтарға көмектесу немесе бірдей табыс табуға жағдай жасау болып табылады. Мұндай азаматтарға көмек бұл мына сіздер мен біздердің азаматтық борышымыз, ізгілікті іс және біздің қоғамның дәрежесінің кемелденгенін көрсетеді. Мемлекет тарапынан халықты әлеуметтік қолдау ол нысаналы әрі атаулы сипат алған жағдайда ғана нәтижелі болады. Мемлекет қоғамның осындай көмекке шынында зәру мүшелерін қолдауға міндетті және сол үшін жауапкершілікті іс жүзінде өзіне алып отыр, олар, ең алдымен: балалар, көп балалы аналар, ардагерлер, мүгедектер» - деп атап көрсетті.

Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан Республикасының модернизациясы:  Жалпыға ортақ Еңбек Қоғамына жиырма қадам» атты баяндамасынан  әлеуметтік модернизацияның жаһандық трендтерін айқын байқауға болады. Елбасымыз баяндамасында былай дейді: «20 жыл уақыт аралығында мемлекетіміздің алдында жаңа мүмкіндіктер ашылды. Алайда, соңғы жылдары әлемдегі жағдай тыныш емес. Дағдарыс жаһандық деңгейде әлі шешімін таппаған, және де әлемдік қауымдастық әлі де тұрақсыздықта тұр. Қазіргі заманғы әлемнің жағдайы барлық кемшіліктері және артықшылықтарымен тығыз байланысты болып тұр. Бұл мәселе ірі, орта және кіші мемлекет болсын барлығы санасатын шындық болуда. Бұның бәрі мемлекеттің мықты әлеуметтік саясаты болғанын қалайды. Маған әрдайым әлеуметтік мәселелерді өз бақылауымда ұстап және оларға қайта оралып отыруыма тура келеді. Менің басты  назарым – әрбір қазақстандықты ойлау болып табылады. Бұл біздің мемлекетімізде өмір сүретін азаматтардың күнделікті өмірде өздерін жақсы сезінуі мен олардың өмірінің жақсы болуы үшін керек»[1]. Бұдан біз әлеуметтік модернизацияның еліміз үшін қаншалықты маңызды екендігін көре аламыз. Енді  Қазақстанның әлеуметтік модернизациясы стратегиясына тоқталар болсақ, тәуелсіздік алған жылдан бастап, Қазақстанда әлеуметтік мемлекеттің жақсы фундаменті құйылған. Объективті түрде қарасақ, Қазақстан орта еуропалық мемлекеттердің әлеуметтік дамуының сапалық деңгейіне жақындаған. Қазақстандықтардың өмір сүру стандарттары артуда. Алайда, маңызды сұрақтардың бірі біздің азаматтарымыздың  елдің тұрақтылығын қаншалықты тиімді пайдалануы болып табылады.