- •1. Сұрақ-жауап.
- •2. Топтастыру.
- •2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
- •3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
- •1. Сұрақ-жауап.
- •2. Топтастыру.
- •2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
- •3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
- •1. Б.Ү.Ү. Кестесі.
- •V. Қорытындылау, бағалау.
- •IV. Жаңа сабақты бекіту.
- •IV. Жаңа сабақты бекіту.
- •1. Б.Ү.Ү. Кестесі.
- •V. Қорытындылау, бағалау.
- •IV. Жаңа сабақты бекіту.
- •V. Қорытындылау, бағалау.
- •Vі. Үйге тапсырма беру.
- •IV. Жаңа сабақты бекіту.
- •V. Қорытындылау, бағалау.
- •Vі. Үйге тапсырма беру.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. Кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру. Үйге: Органикалық дүние эволюциясының дәлелдемелері
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Органикалық дүние эволюциясының дәлелдемелері . Микроэволюция . Түр. Түрдің популяциялық құрылымы
Мақсаты:
Білімділік: органикалық дүние эволюциясының дәлелдемелеріне жалп сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Микроэволюциямен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Топтастыру арқылы көбею түрлеріне сипаттама беріледі.
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы көбею сипатын түсіндір
Салыстырмалы анатомиялық дәлелдемелер
Тірі оргнаизмдердің клеткадан тұратыны, жануарлар мен өсімдіктер клеткаларының құрылысы мен атқаратын қызметі ,химиялық құрамы ұқсас екені айтылады.
Эмбриологиялық дәлелдемелер
Бұл саладағы зерттеу жұмыстары «көп клеткалы организмдердің барлығы ұрқтанған жұмртқа клеткадан жетіледі»деп көрсетті
Палеонтологиялық дәлелдемелер
Өліп біткен организмдердің қазба қалдықтарын зерттейтін ғылым саласы палеонтология деп аталады.
Биогеографиялық дәлелдемелер
Жер шарының түрлі материктегі өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесін зерттеу олардың тарихи дамуы, эволюциялық процестің жүру барысы турал мәлімет береді.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім
Үйренгенім
Үйренгім келеді
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: органикалық дүние эволюциясының дәлелдемелері . Микроэволюция . Түр. Түрдің популяциялық құрылымы
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы: Жаңа түрлердің түзілуі
Мақсаты:
Білімділік: Жаңа түрлердің түзілуіне жалпы сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Жаңа түрлердің түзілуімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
Түр түзілудің негізгі екі жолы бар: географиялық және экологиялық .
Эволюция барысында көптеген түрлер күрделеніп жоғары сатыға көтеріледі. Сондықтан табиғатта дене құрылымының күрделілігі әртүрлі дәрежедегі жануарлар мен өсімдіктер барлық жерде бір мезгілде тіршілік етеді. Дарвиннің айтуынша: «Тіршілігі қарапайым ортада күрделі құрылыстың қажеті жоқ» Мысалы сан мыңдаған жылдар бойы аса өзгермеген басаяқты былқылдақденелілер Үнді мұхитында қазір де тіршілік етуде.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім
Үйренгенім
Үйренгім келеді
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге: Жаңа түрлердің түзілуі
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы Жер бетінде тіршіліктің тарихи дамуы
Мақсаты:
Білімділік: органикалық дүние эволюциясының дәлелдемелеріне жалп сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Жер бетінде тіршіліктің тарихи дамуымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Жер бетінде тіршіліктің тарихи дамуы сипаттама беріледі.
Жер бетінде тіршіліктің тарихи дамуы
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы көбею сипатын түсіндір
Архей
Протерозой
Тірі оргнаизмдердің клеткадан тұратыны, жануарлар мен өсімдіктер клеткаларының құрылысы мен атқаратын қызметі ,химиялық құрамы ұқсас екені айтылады.
Палеозой
Бұл саладағы зерттеу жұмыстары «көп клеткалы организмдердің барлығы ұрқтанған жұмртқа клеткадан жетіледі»деп көрсетті
Мезозой
Өліп біткен организмдердің қазба қалдықтарын зерттейтін ғылым саласы палеонтология деп аталады.
Кайнозой
Жер шарының түрлі материктегі өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесін зерттеу олардың тарихи дамуы, эволюциялық процестің жүру барысы турал мәлімет береді.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім
Үйренгенім
Үйренгім келеді
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге. Жер бетінде тіршіліктің тарихи дамуы
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы Тірі организмдердің көптүрлілігі . Сүтқоректілердің эволюциясы
Мақсаты:
Білімділік: органикалық дүние эволюциясының дәлелдемелеріне жалп сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Сүтқоректілер эволюциясымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Жер бетінде тіршіліктің тарихи дамуы сипаттама беріледі.
Жер бетінде тіршіліктің тарихи дамуы
3. Кестемен жұмыс.
Кесте арқылы көбею сипатын түсіндір
Тіршіліктің клеткалы емес формасы
Вирустар және фагтар .Вирустарды 1892 жылы Д.И Ивановский ашқан
Құрамында нуклеин қышқылдарының тек біреуі ғана болады не РНК не ДНК
Прокариоттар
құрылысы өте қарапайым, клеткасында ядросы жоқ организмдер . Оларда тұқым қуалау аппараты жазылған ДНК цитоплазмада сақина тәрізденіп бос орналасқан
Эукариоттар
Сыртынан қабықшамен қоршалған клеткасында цитоплазмасы және айқын көрпінетін ядросы бар организмдер . Ядрода тұқым қуалау аппараты орналасқан. Барлық эукариоттар үшке бөлінеді өсімдіктер, саңырауқұлақтар және жануарлар
Өсімдіктер дүниесі
Автотрофты қоректенуге қабілетті тірі ағазалар
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
Білгенім
Үйренгенім
Үйренгім келеді
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге. Тірі организмдердің көптүрлілігі . Сүтқоректілердің эволюциясы
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы Адамның тірі табиғаттағы орны. Антроппогенездің қозғаушы күштері
Мақсаты:
Білімділік: Адамның тірі табиғаттағы орны. Антроппогенездің қозғаушы күштеріне жалпы сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Адамның тірі табиғаттағы орны. Антроппогенездің қозғаушы күштерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге. Адамның тірі табиғаттағы орны. Антроппогенездің қозғаушы күштері
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы Приматтар және адам эволюциясының негізгі кезеңдері
Мақсаты:
Білімділік: Адамның тірі табиғаттағы орны. Антроппогенездің қозғаушы күштеріне жалпы сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Адамның тірі табиғаттағы орны. Антроппогенездің қозғаушы күштерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге. Приматтар және адам эволюциясының негізгі кезеңдері
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы Антропосоциогенез,адамның қоғамдасып өмір сүруінің мәні.Адамның биоәлеуметтік мәні Адам нәсілдері
Мақсаты:
Білімділік: Адам нәсілдеріне жалпы сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Адам нәсілдерімен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
Антропогенездің ерте кездегі кезеңдердегі қозғаушы күштері сол бұрынғы факторлар: тіршілік үшін күрес, табиғи сұрыпталу, тұқым қуалау (негізінен алғанда мутациялықжәне үйлесімді) өзгергіштігі болып саналады. Жылдам және жақсы аң аулағыштар, жауынан қорғанып, қорегін аулап, құралдар мен от жаға білгендер артықшылығы болғандықтан, сұрыптауда сақталып қалды және ұрпақ берді. Австропитектерде, ішінара питекантроптарда бүкіл тіршілік еткен өмірде одан әрі осылай жалғасты. Кейінірек еңбек барынша үлкен рөл атқара бастады. Сәбилер әр түрлі заттармен неғүрлым көп ойнаса, олардың ақыл-ой қабілеті, миының дамуы тез және жақсы қалыптасатыны белгілі.Психологтар түйме немесе өзге ұсақ заттарды іріктеп ойнайтын балалардың ертерек сөйлей бастайтынын дәлелдеді. Бұл физиологиялық көзқарас тұрғысынан да түсінікті, өйткені миға әр түрлі сыртқы сақтандыру белгілері туралы жүйкелік серпіндер түседі және оның жасушалары желеу алып, тезірек дамиды. Сөйтіп алғашкы архантроптардың (ежелгі адамдардың жиынтың атауы) қолы ғана машықтанып қоймай, колға тас немесе таяқ ұстаған кезде миы да жаттықты.
Антропогенездің екінші күшті факторы - қарым-қатынас, ужымдасып өмір суру. Гориллаға қарағанда үйірлесіп өмір сүретіншимпанзенің ымдасуы едәуір дамиды. Бұл бірін-бірі дұрыс түсініп, жанжалдасудан құтылуға жәрдемін тигізеді. Ал алғашқы адамдарға адамдармен мақсатка сәйкес бірлесіп әрекет жасау үшін ғана емес, сондай-ақ келесі ұрпақка ақпарат беру үшін де қажет. Мұнда тағы бір әлеуметтік фактор - тәрбие беру пайда болды. Өйткені адамдар іс жүзінде тұмысынан ешқандай дағды ала алмайды. Жүлдызқұртқа қуыршак жасауды, ал балараға көрез (соты) жасауды үйретудің қажеті жоқ, алайда адам үйретпей, ештеңе істей алмайды.
2. Топтастыру.
Нәсілдер туралы ғылым нәсілтану деп аталады. Нәсілдің шығу тегі- осы заманғы адамдар топтарының климат жағдайы алуан түрлі топтарда мекендеп, бір бірінен оқшаулану нәтижесінде пайда болған деп түсіндіріледі.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Үйге. Антропосоциогенез,адамның қоғамдасып өмір сүруінің мәні. Адамның биоәлеуметтік мәні . Адам нәсілдері
Сабақ№________ Сыныбы_________ Күні_________
Тақырыбы Генетикаға кіріспе. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтары
Мақсаты:
Білімділік: Генетикаға кіріспе. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтарына жалпы сипаттама беру
Дамыту: Өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру.
Тәрбиелік: Жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, тыңдай және сөйлей білу мәдениетін арттыру. Гигиеналық тәрбие беру
Болжамдап отырған нәтиже: Генетикаға кіріспе. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтарымен танысқан тұлға.
Сабақтың типі: Жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Сабақтың әдісі: 1. Сұрақ-жауап. 4. Б.Ү.Ү. кестесі.
2. Әңгіме-дәріс. 5. Кестемен жұмыс.
3. Топтастыру. 6. Тірек-сызбамен жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Қосымша деректер, оқулық, кескін карта, карта т.б.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
2. Топтастыру.
3. Кестемен жұмыс.
4. Тірек сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
1. Б.Ү.Ү. кестесі.
V. Қорытындылау, бағалау.
VІ. Үйге тапсырма беру.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аударту.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
1. Сұрақ-жауап.
1. Эволюцияның қандай қозғаушы күштері бар?
2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті Дарвин қалай түсіндірді?
3. тіршілік үшін күрес деген не?
4. оның қандай формалары бар?
Қорытындылау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Әңгіме-дәріс.
Жаңа сабақ әңгіме-дәріс беруден басталады.
2. Топтастыру.
Генетика ғылымы қазіргі заманғы биологияның негізі . Ол тірі организмдерге тәнбір біріне байланысты екі қасиетті тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейді.
Тұқым қуалаушылық деп организмдердің өз елгілері мен қасиеттерін және даму ерекшеліктерін ұрпақтарына беру қабілетін айтады.
Өзгергіштік керісінше организмдердің жаңа белгілер мен қасиеттерге ие болуы. Кез келген организмдегі жаңа белгілер өзгергіштікке байланысты қалыптасады. ,ал тұқым қуалаушылық сол белгілердің ұрпақтан ұрпаққа берілуі қамтамсыз етеді. Өсімдіктер мен жануарлардың сан алуан түрлері және олардың сан қилы тіршілік орталарына бейімделуі осы тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің нәтижесі.
Чех ғалымы Грегор Мендель белгілердің тұқым қуалау заңдылықтарын ашып , генетика ғылымының негізін қалады.
4. Тірек-сызбамен жұмыс.
Қорытындылау.
