9. Chmod командасының рұқсат құқығын тағайындау.

Linux-тегі рұқсат құқықтарын тарату үшін арналған көптеген командалар бар. Олардың ішіндегі негізгілері – бұл chmod, chown, chgrp. Chmod (Change MODe – сменить режим) командасы файлға рұқсат құқын өзгертеді. Бұл команданы қолдану үшін файл қожайынының рұқсат құқығы немесе root құқығы болу керек. Команда синтаксисі мындай: сhmod mode filename, мұндағы  filename – рұқсат құқықтары өзгеретін файл аты; mode – файлға орнатылатын рұқсат құқы. Рұқсат құқығын екі нұсқада жазуға болады – символдық және абсолют түрде. Символдық түрде сhmod командасын қолдану төмендегідей түрде болады: мұндағы : u,g,o,a – қолданушы, топтар, қалған қолданушылар,сәйкесінше барлық топ рұқсат құқықтарын орнату. +,-,= - қосу, жою, сәйкесінше рқұсат беруді орнату.  r,w,x,X,u,g,o- оқу, жазу, орындау құқығы. Орындау болады, егер оған сәйкес құқық тағы рұқсат топтарында, қожайында, топтың өзінде, қалған қолданушыларда да болса. Асолютті режимді қолдану үшін файлға рұқсат құқын үш екілік топтар түрінде көрсетуге болады. Мысалы: wx r-x r—өрнегі мынадай түрде болады: 111 101 100 Енді әр екілік топты сегіздік санға аударамыз:  111 -7, 101 -5, 100 -4.

10. Chown командасының рұқсат құқығын тағайындау..

Chown (Change OWNer- қожайынды өзгерту) командасы файл қожайынын ауыстыруға мүмкіндік береді. Бұл команданы қолдану үшін ағымдағы файл қожайынын немесе root құқын иемденуі қажет. Команда синтаксисі оңай: chown username: groupname filename, мұндағы username – қолданушы аты – жаңа файл қожайынының; groupname- топ аты - жаңа файл қожайынының filename- қожайыны ауысатын файл аты; Топ атын команда синтаксисінде көрсетпесе де болады, сонда тек файл қожайыны ғана өзгереді.

11. Chgrp командасының рұқсат құқығын тағайындау..

Chgrp командасы файлдың топ – қожайынын өзгерту үшін қолданылады. Оның синтаксисі: chgrp groupname filename, мұндағы: groupname – файл кіретін топ аты filename - өзгеретін файл аты Сhown және сhmod командаларын тек файлдың қожайын – қолданушысы және root қолдануы мүмкін, chgrp командасын - файлдың қожайын – қолданушысы, файлдың қожайын – тобын және root қолданады. 

12. Sticky bit.

Файл мен каталогтарға орнатылуы мүмкін кейбір ерекше құқықтары бар. Олардың кейбіреуі туралы “процесстер” тақырыбын оқу кезінде талқылайтын боламыз. Бірақ біреуін қазір қарастырайық. Бұл sticky bit (бекітілу биті) деп аталады. Юникстің бірінші нұсқаларында бұл бит программа жұмысы кезінде жүйе кодының образын жадыда қалдыру үшін қолданған болатын. Сонда программаға келесідей қараған кезде оның жүктелуіне көп уақыт кетті, себебі құрылғыдан кодты оқу қажеттілгі аз болды. Қазір Linux-те файлдар үшін бұл биттің мағынасы бұрынғыдай қалады. Ал каталогтар үшін бұл атрибут жаңа мағынаға ие болды. Егер sticky bit каталогқа орнатылған болса және егер қолданушыда файлға жазу құқы бар болса, онда бұл каталогтан файлдарды тек файлдың қоданушы –қожайыны ғана өшіре алады. Топ –қожайынның және қалған қолданушылардың файлға жазу құқы болса да sticky bit каталогқа орнатылған жағдайда оларды өшіре алмайды. Бекіту биті символды түрде сhmod командасы арқылы орнатылады: chmod + t filename 

Файлдармен жұмыс істеу.