Қалыпты жағдайда бетонның қатуын жылдамдататын факторлар. 8

Қалыпты жағдайда бетонның қатуын жылдамдататын факторлар:

• жоғары белсенді (маркалы) цемент қолдану;

• бастапқы судың мөлшерін азайту;

• қатуды жылдамдататын қоспаларды қолдану;

• қатаң бетон араласпасын пайдалану;

• тығызыдаудың тиімділігін арттыру;

• бастапқы судың көлемін азайту, яғни қатаң бетон араласпасын қолдану;

• қатуды жылдамдатқыш қопаларды қолдану. Хлорлы кальций, натрий сульфаты.

Қоспалардың әсері гидротациялық процесс кезінде физика-механикалық процесстің өзгеруімен, яғни судың клинкер минералдарымен реакцияға түсуін өзгертеді (жылдамдатады);

• қатаң бетон араласпасының тиімділігі;

• гидратациялық процесстің тиімділігінің артуы;

• тығыздықтың жоғарылауы.

Қатаң бетон араласпасының тиімділік көрсеткіштері. Оның технологиялық процесстерге (араластыру, жайғастыру т.Б.) әсер ету ерекшеліктері. 10

Қатаң бетон араласпасының артықшылықтары:

• бетон тығыздығының артуы;

• қажетті беріктік тұрақты болғанда цементтің азаюы;

• бетон тығыздығының артуымен аязға төзімділіктің, су оқшауландырғыштың жақсаруы;

• қату мерзімінің қалыпты жағдайда азайуы;

• жылумен өңдеуде (термоөңдеу) қату мерзімінің қысқаруы;

• тығыздағаннан кейін бұйымды жылдам қалыптан босату мүмкіндігі (немедленная распалубка).

Қатаң бетонды қолдану кейбір технологиялық процестерді күрделендіреді:

• тығыздау мерзімінің ұзаруынан энергия шығынының көбеюі;

• қондырғылардың излосқа байланысты шығынының артуы;

• араласпаны дайындауда, тығыздауда сапаны бақылау процеснің қиындауы.

Қатты және сұйық заттардан деформациялық ерекшеліктері. 10

Бетон араласпасы өзінің қасиеттері бойынша қатты заттармен қоюланған сұйық заттар арасында жатады.

Қатты заттардан айырмашылығы – серпімділігі, деформациясы жоқ, яғни аз ғана сыртқы күштің әсерінен құрылымдық беріктігінен айырылады.

Нағыз сұйық заттардан айырмашылығы – алғашқы құрылымдық беріктігінің болуы.

Бетон араласпасының қасиеттері, дайындау, қату барысында оның өзгеруі қатты және сұйық фазалардың өзара байланыс күштерінің түрімен, мөлшерімен анықталады.

Осы өзара байланыс күштің әртүрлі физикалық табиғаты және ол бөдшектердің ірілігіне сұйық фазаның байланыстылығын (вязкость) деңгейіне және беттік тартылыс күшіне байланысты.

Қату процессіндегі температуралық көлемдік өзгерістерге әсер ететін факторлар. 8

Қату процесіндегі температуралық көлемдік өзгерістің бетон құрылымына әсері. 8

Қату процессінжегі температуралық деформация

Қату процесінің барысында, әсіресе алғашқы күндері цементтің экзотермиялық жылуынан бетон қызып, онан ары қату процессінің жалғасуынан бетонның температурасы төмендеп суйды.

Осының нәтижесінде бетон массасында температуралық деформация орын алады.

Деформацияның мөлшері температура және компоненттердің температуралық ұлғаю коэффициенттеріне, цементтің түріне, маркасына, бетонның көлеміне байланысты өзгереді.

Температуралық деформацияның әсерінен бетон массасында орын алатын деффекттер:

- бетонның ішкі қабатындағы температуралық ұлғаю коэффиценттердің айырмашылығынан толтырғыштармен цемент тасының байланысуының нашарлауы;

- орта температурасының күрт төмендеуінен бетонның беті суып ішкі температурасы жоғары қабатты сығу нәтижесінде бетонның бетінде сызаттардың пайда болуы.

Сызаттардың пайда болуы механизмі – бетонның сыртқы бетінде созу кернеуі пайда болып, оның мөлшері бетонның созылу кернеуінің шегінен асқанда бетон бетінде сызаттар пайда болады.

Температуралық сызаттардың болмауын не болмаса азайту шаралары:

- компоненттердің температуралық ұлғаю коэффициенттерінің жақындау болуы;

- бетон температурасымен қоршаған орта температурасының айырмашылығын төмендету (жылумен өңдеуден кейін);

- көлемі (массасы) үлкен гидротехникалық сооружениелерді бетондағанда маркасы төмен цементтерді не болмаса ұнтақталған қоспаларды пайдалану;

- жан-жағы қырсауланған қалыптарды пайдалану.

Көлемдік деформация туралы қысқаша түсініктеме

Бетонның шөгуіне әсер ететін факторлар

Цементтің ролі:

- цемент шығыны;

- цементтің түрлері ПЦ, ШПЦ, ППЦ;

- цементтің белсенділігі (маркасы).

Қату жағдайы:

- қалыпты жағдайда қату;

- жылумен өңдеу жағдайында.

Толтырғыштардың ролі:

- шығыны (концентрациясы);

- физикалық, геометриялық ерекшеліктері:

- гравий, щебень, ірілігі;

- су сіңіргіштігі (водопоглощение).