15. Переведите.

Ешь! Он ест. Кто ест? Мальчик ест. Мальчик ест? Да, он ест. Он ест? Он что ест? Он ест суп. Он суп ест? Да, он ест сул. Он ест яйцо? Нет, он ест не яйцо, он ест суп. Какой суп он ест? Он ест вкусный суп. Он ест холодный суп? Нет, он ест не холодный, а вкусный суп.

16. Дополните ответы.

Укучы нишли? Ул яза, ... Әни нишли? Ул пешерә, ... Әти нишли? Ул эшли, ... Малай нишли? Ул уйный, ... Песи нишли? Ул йоклый, ... Әби нишли? Ул утыра, ...

17. Напишите ответ. Ничек? — Как?

Әни ничек пешерә? Әби ничек бәйли? Эт ничек йөгерә? Кош ничек оча? Песи ничек йоклый? Укучы ничек укый? Автобус ничек йөри?

18. Ответьте на вопросы.

а) Кем күп эшли? Кем матур тегә? Кем яхшы укый? Кем татарча дөрес сөйләшә?

б) Нәрсә биек оча? Нәрсә тирән йөзә? Нәрсә тиз йөгерә? Нәрсә күп йоклый?

Запомните! 1) Глаголы с основой на -у/-ю образуют спрягаемую основу - а/-э: Например:

Ю! Ул юа. Ту! Ул туа (он рождается).

2) Глаголы на -й, -и образуют спрягаемую основу при помощи -я. Например:

Җый! Ул җыя (он собирает). Ки! Ул кия (он наде-вает).

19. Допишите глаголы. Переведите.

1) Кыз җиләк (җый!). 2) Лилия матур күлмәк (ки!). 3) Алсу бүген идән (ю!). 4) Иртәгә яңа ай (ту!).

ФИГЫЛЬНЕҢ ХӘЗЕРГЕ ЗАМАНДА ТӨРЛӘНЕШЕ

(СПРЯЖЕНИЕ ГЛАГОЛА В НАСТОЯЩЕМ ВРЕМЕНИ)

В настоящем времени глаголы спрягаются путем присо-единения к спрягаемой основе личных окончании настоящего времени.

Личные окончания глаголов при спряжении в настоящем времени

Мин нишлим? Син нишлисең? Ул нишли?

Без нишлибез? Сез нишлисез? Алар нишлиләр?

Мин -м

Син -сыц/-сец

Ул

Без -быз/-без

Сез -сыз/-сез

Алар -лар/-лэр

Запомните спряжение глаголов в настоящем времени:

Утыр! Ул утыра. Җырла! Ул җырлый.

Йөгер! Ул йөгерә. Сөйлә! Ул сөйли.

Мин утырам, йөгерәм. Мин җырлыйм, сөйлим.

Син утырасың, йөгерәсең. Син җырлыйсың, сөйлисең.

Ул утыра, йөгерә. Ул җырлый, сөйли.

Без утырабыз, йөгерәбез. Без җырлыйбыз, сөйлибез.

Сез утырасыз, йөгерәсез. Сез җырлыйсыз, сөйлисез.

Алар утыралар, йөгерәләр. Алар җырлыйлар, сөйлиләр.

20. Проспрягайте глаголы в настоящем времени.

а) Уйна! Тыңла! Ела!

б) Яшә! Эшлә! Әзерлә!

21. Проспрягайте глаголы в настоящем времени.

а) Ярат! Юын! Яз! Чык! Ю! Ту!

б) Киен! Сикер! Тек! Үс! Ки!

22. Найдите в предложениях подлежащее и сказуемое.

1) Мин тәрәзә сөртәм. 2) Балалар матур җырлыйлар. 3) Сез күп йоклыйсыз. 4) Әнием матур күлмәк тегә. 5) Син рәсем ясыйсың. 6) Без дәрес әзерлибез.

23. Допишите окончания. Укажите основу глагола. Үрнәк: Укучы дөрес саный. (Сана!)

1) Мин китап укый... . 2) Сез аш ашый... . 3) Без әкият сөйли... . 4) Алар бакчада эшли... . 5) Син бәйрәмдә җырлый... ? 6) Алар Казанда яши... ?

24. Допишите окончания. Укажите основу глагола.

1) Син алма ярата... . 2) Без стадионда йөгерә... . 3) Алар укытучыга булыша... . 4) Сез дәрестә яхшы утыра... . 5) Алар салкын су белән юына... . 6) Мин инглиз теле өйрәнә... .