Ақтөбе облысының этнографиялық ерекшелігі – туристік мотивацияның факторы

Лексикалық тақырып: Ағаш ою, зергерлік жұмыстары. Ақтөбе облысындағы әйелдер қолөнері.

Грамматика:

Сөздік:

ертоқым –

жиһаз –

бұйым –

адалбақан –

кебеже –

шебер –

аймақтану –

қол өнері

зергер –

орақ –

темір –

шалғы –

қайшы –

қой қырқу –

көпес –

1-тапсырма. Жаңа сөздерді сөздіктің көмегімен аударыңыз.

2-тапсырма. Жаңа сөздерге – ұлттық бұйымдарға анықтама беру арқылы сөйлемдер құрастырыңыз. Үлгі: Ертоқым – жылқыға салатын әбзел (предмет).

1. Адалбақан –

2. Кебеже –

3. Шебер –

4. Орақ –

5. Шалғы –

3-тапсырма. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз.

Ағаш ою, зергерлік жұмыстары

Ағаш ою өндірісінде ертоқым, ыдыс, жиһаз жасау қолға алынған. Соңғысы қол өнерімен тығыз байланысты. Әсіресе туристерді өзіне көп тартатын шебер А.Мұратов (1889-1970) жасаған бұйымдар болып табылады. Шалқар ауданының Алтай аулынан шыққан ол – сандық, адалбақан, ағаш төсек, кебеже сияқты заттарды жасаудың шебері. Ұлттық нақышта жасалған бұл дүниелер Шалқар мен Ақтөбе қалаларының аймақтану мұражайларында экспонанттар көрмесіне қойылған. 1921 жылы А.Мұратовтың белгілі музыкант Қазанғапқа домбыра жасағанын қоса айта кетсек болады.

Ембі, Ырғыз өзендері маңында зергерлік жұмыстар жақсы дамыған. Темірден орақтар, шалғылар, жылқыларға арналған темір дөңгелектер мен қой қырқатын қайшылар жасалған. Оларды орыс көпестері жақсы пайдаланған және Орта Азия базарларында сатқан. Осылайша Байғанин мен Ойыл аудандарында қолөнері бүгінге дейін сақталып келді.

(Хабаршы. Алматы: әл Фараби атындағы ҚазМУ, 2003)

4-тапсырма. Жақшадағы сөздерді аударыңыз.

қолөнерімен ... ... (тесно связано)

(себе) ... көп тартатын

Алтай (из аула) ... шыққан

экспонанттар (выставке) ... қойылған

(краеведческий) ... мұражайлары

(ювелирные) ... жұмыстар

жақсы (испозовали) ...

5-тапсырма. Ағаш ою мен зергерлік бұйымдардың туризмге қатысы не? Көршіңізбен сұхбаттасыңыз.

6-тапсырма. Сұхбат үшін қажетті орысша сөз тіркестерінің қазақша баламасын табыңыз.

Вы посещали краеведческие музеи?	А. Ол мұражай қайда орналасқан?
Этот музей произвел на меня большое впечатление.	Ә. Мен бұл мұражайдан жақсы әсер алдым.
Что особенно интересовало вас?	Б. Қандай мұражайларға қызығасыз?
Я получила хорошее впечатление в этом музее.	В. Сізді айрықша қызықтырған не?
Какими музеями, вы, интересуетесь	Г. Сізге қандай экспонаттар ұнады?
Где расположен этот музей?	Д. Бұл мұражай маған үлкен әсер қалдырды.
Чем отличались национальные украшения?	Е. Мен қымбат тастармен безендірілген зергерлік бұйымдарды суретке түсірдім
Я сфотографировал ювелирные изделия украшенные дорогими камнями.	Ж. Сіз аймақтану мұражайында болып па едіңіз?
Какие экспонаты вам понравились?	З. Ұлттық әшекейлер немен ерекшеленді?

Жауаптар:

1	2	3	4	5	6	7	8	9
Ж

7-тапсырма. Қандай аймақтану мұражайында болдыңыз? Мұражай сізге қандай әсер қалдырды? Көршіңізбен әңгімелесіңіз.