Tomasz hobbes
XVI/XVII w.
"Człowiek człowiekowi wilkiem" "wojna wszystkich przeciwko wszystkim"
Świadek wybuchu wojny domowej w Anglii.
Celem filozofii politycznej jest pokój, zachowanie ładu w państwie.
Antropologia człowieka:
- Natura człowieka jest zła ale nie ma tu żadnej metafizyki- człowiek po prostu jest zły, rządny władzy, rywalizuje
-zaprzeczenie filozofii greckiej (gdzie człowiek jest z natury dobry)
Stan natury:
W stanie natury panuje jedno prawo- prawo naturalne, każdy może każdego zabić, aby przetrwać, każdy ma wolność czynienia tego, co chce aby przetrwać.
Po raz pierwszy pojawia się kwestia umowy społecznej.
Egalitaryzm-wszyscy jesteśmy równi, ale jest to równość konfliktogenna, nikt nie chce żyć w stanie natury bo boi się, że zginie. Dlatego pojawia się umowa społeczna- idea która pomaga nam zrozumieć dlaczego państwo funkcjonuje. Zawiązujemy umowę społeczną- każdy wyrzeka się prawa natury dla zachowania swojego życia, cedujemy swoje prawo do czynienia czego chcemy na władcę- "lewiatan" - potwór, (słowo z biblii) państwo jako lewiatan, podmiot niezwykle silny, lewiatan-suweren, władca ogłasza to co jest dopuszczalne w życiu społecznym- ustanawia prawo- prawo=etyka, moralność, prawo i moralność ma być jedno, erastianizm- prawo religijne podporządkowane prawu świeckiemu, nie może być innego źródła prawa niż prawo świeckie
Ius naturale- prawo naturalne
Lex naturalis- powołane przez lewiatana, prawo stanowione
Zwolennik kary śmierci
W stanie wyższej konieczności możemy złamać nasze zasady moralne - musi być jakieś dobro wyższe, które usprawiedliwia złamanie zasad moralnych.
Immanuel kant
Deontologizm- pogląd w etyce, wg którego czyn jest moralnie dobry, jeśli jest zgodny z nakazem lub zakazem odpowiedniego autorytetu. Wobec podmiotu czynu autorytet ów może być:
zewnętrzny (deontologizm heteronomiczny), np. Bóg, społeczeństwo lub jego przedstawiciel indywidualny (np. monarcha) czy też zbiorowy (np. klasa społeczna, partia)
wewnętrzny (deontologizm autonomiczny), gdy nakazodawcą jest podmiot sam dla siebie (rozum praktyczny u I. Kanta).
Siłę powinna zastąpić moralność i zaufajnie do innych- podstawy społęczeństwa, II koncepcja umowy społecznej.
Kant nigdy nie wyjechał ze swojego rodzinnego miasta-z Królewca. Chce stworzyć uniwersalną etykę, której fundamentem będzie wolna wola.
Jak stworzyć regułę satysfakcjonującą wolną wolę ale będącą uniwersalną?
Imperatyw kategoryczny- nie ma charakteru warunkowego, obliguje wszystkie istoty rozumne, dotyczy wszystkich istot racjonalnych, wszystkich ludzi. Kant wyrzuca uczucia ze swoich rozważań, uczucia są irracjonalne, nie można ich brać pod uwagę przy rozważaniach etyki uniwersalnej. Wyrzuca również egoizm- człowiek ma nie być egoistą.
Nie interesuje go to co jest, interesuje go to jaki świat być powinien, jakie powinno być życie- to właśnie jest etyka.
"Postępuj tak aby zasada twojego postępowania mogła stać się regułą powszechną"
"Postępuj tak, abyś człowieczeństwa tak w twojej osobie jak i w osobie każdego innego używał zawsze jako cel nigdy jako środka"
Człowieczeństwo jako przyrodzona człowiekowi godność
Gdzie jednak manifestuje się nasza bezinteresowność? Kant wyklucza uczucia więc nie możemy brać pod uwagę kwestii miłości.
Twierdził np., że takim działaniem jest kontemplacja sztuki, przekraczamy tu swój egoizm.
Kant jest zwolennikiem kary śmierci- ale przy poszanowaniu godności drugiej osoby
Deontologozm- ((deon- obowiazek, kandt, intencja), liczą się intencje, antonim utylitaryzmu
(gdzie liczy się sam skutek czynu, korzyść, pożytek, skutek= szczęście, przedstawiciele-John Stuart Mill, Bentham- niech twoje działania generują jak najwięcej szczęścia u jak największej ilości ludzi, John Stuart Mill myślał natomiast bardziej o jakości szczęścia a nie jedynie ilości)
Kant- żeby oceniać ludzkie czyny musimy się skupiać na intencjach.
Protestant, jeśli ktoś motywuje swoje działania czynnikami egoistycznymi, to nie ma to niczego wspólnego z etyką.
Działania bezinteresowne według Kanta- działania wynikające z poczucia obowiązku
Argumenty Kanta za karą śmierci- jest ona kara sprawiedliwa, sprzeciwia się traktowaniu kary śmierci instrumentalnie, uważał, że kary śmierci nie można wycofać z kodeksu karnego ale można jej nie wykonywać- można odstąpić od wykonania kary ze względu na różnego rodzaju czynniki łagodzące itd. Itp.
