44.Ыбырай Алтынсарин-Қазақ халқының аса көрнекті ағартушысы

1.Ыбырай Алтынсариннің өмір сүрген жылдары:1841-1889 жылдары

2:Ыбырай Алтынсарин тәрбиеленді:белгілі би және старшын балқожа Жаңбыршиннің

3.Ыбырай Алтынсарин Орынборда оқып жүрген кезде шығыстанушы ғалым жақын таныс болды:В.В.Григорьевпен

3.Ыбырай Алтынсарин Орынбор шекара комиссиясы жанындағы мектепті алтын медальмен бітірді.1857 жылы

4.Ы.Алтынсариннің педагогикалық көзқарасының қалыптасуына әсер етті:Ушинскийдің және Я.Коменскийдің еңбектері

5.Ы.Алтынсариннің орыс-қазақ мектептерінің оқушыларына арнап екі оқу құралын жазып шықты: «Қырғыз (қазақ)хрестоматиясы», «Қырғыздарға (қазақтиарға )орыс тілін үйретіге алғашқы басшылық»

6.Қазақ балаларына арналған интернаты бар мектеп салтанатты түрде ашылды.1864 жылы

7.Ы.Алтынсарин Торғай облысы мектептерінің инспеккторы болып тағайындалды.1879 жылы

8.Ы.Алтынсарин орыс тілінен қазақ тіліне аударды:И.А.Крыловтың мысалдарын,Л.Н. Толстойдың әңгімелерін

9.Ы.Алтынсарин Торғай уездік басқармасына іс жүргізуші ретінде қызметке орналасты:1869 жылы

10.Ы.Алтынсарин қазақ қыздарына арнап мектеп-интернат ұйымдастырған қала.Ырғыз

11.Ы.Алтынсарин өзінің «Қыпщақ Сейтқұл» атты әңгімесі арқылы уағыздаған шаруашылық түрі.Егіншілік

12.Ы.Алтынсаринның орыс-қазақ мектептеріне арнап жазған негізгі еңбегі: «Қырғыздарды орыс тіліне үйретуге негізгі басшылық»

13.Ы.Алтынсариннің «Кел балалар,оқылық» өлеңіне ән шығарған сазгер.Жаяу Мұса

45.Ғылымы мекемелер мен ғылыми-зерттеу жұмыстары

1. 1830 жылы «Отечественные записки» журналында орыс офицері «Орта жүз қырғыз-қайсақтары туралы жазбалар»атты жұмысы жарияланды: Б.С.Броневскийдің

2. «Қырғыз-қазақ немесе қырғыз-қайсақ ордалары мен далаларының сипаттамасы»деген үш бөлімнен тұратын зерттеу еңбегін жазды:Левшин

3.Добромыслов үш томдық іргелі еңбек жазып қалдырды: «Тарихи очерк»

4. «Кіші Қырғыз ордасында орын алған,қазір де ішінара орын алып келе жатқан халықтық әдет ғұрыптар » туралы жазған:Л.Ф.Баллюзек

5.ХІХ ғасырдың орта кезінде «Сібір қырғыздарының аймағы»атты үш томдық еңбек жазды:М.М.Красовский

6.Жәмішев селосында Сіюір қазақтарының отбасында дүние келген :Г.Н.Потанин

7.Ә.Бөкейханов,А.Байтұрсынов,М.Дулатовтап Г.Потанинге зор құрметтің белгісі ретінде Орынборда оның 80 жасқа толған мерейтойын салтанатты жағдайда атап өтті:1915 жылы

8.Әбубәкір Диваевтің өмір сүрген жылдары:1859-1932 жылдары

9.1917 жылға дейін Ә.Диваев тарих-этнографикалық еңбек жариялады.100-ден астам

10.Орыс қалымдарымен қосылып,қазақтың 4000-ға жуық мақал-мәтелін жинады.ӘюДиваев

11. «Тазша бала», «Жалмауыз кемпір »ертегілерін жазып шықты.Ә.Диваев

12. «Қырғыздардың ауру-сырқаулары мен оларды емдеу тәсілдері , «Аспан денелері қырғыздардың көзқарасы бойынша» деген мақалалап жириялады.Ә.Диваев

13.А.С.Пушкин Пугачев көтерілісінің болған жерлеріне сапар шекті.1833 жвлв

14.А.С.Пушкин Орал қаласында болғанда қазақтың «Қозы Көрпеш-Баян сұлу»эпосының бір нұсқасын жазып алды: «Қозы Көрпеш-Баян сұлу»

15. «Майра, «Түнгі күзетші » , «Бекен мен Маулана» атты повесттер жазды.В.И.Даль

16.1845 жылы «Бикен мен Маулана » повесі қандай тілде жарияланды:француз

17.1850-1859 жылдары он жылға жуық Қазақстанда саяси айдауда болды.А.Н.Плещеев

18. «Қазақтарға қызыға қараудан көзім тоймайды.Жарқын жүзді,жомарт жүректі жандар.Оларды сыйламау мүмкін емес» деп жазды.А.Н.Плещеев

19.1847 жылдан 1857 жылға дейін Қазақстанның Кіші жүзі аймағында айдауда болған.Тарас Григорьевич Шевченко

20. «Түрмеден қашқан » повестің жазған.Т.Шевченко

21.ХІХ ғасырдың 70-жылдары Қазақстан аумағында облыстар құрылғаннан кейін пайда болды:статистикалық комитеттер

22.Батыс Қазақстаннның тарихын зерттеуде көп жұмыс атқарды:Орынбор мұрағат комиссиясы

23. Орынбор мұрағат комиссиясы құрылды.1887 жылы

24.ХІХ ғасырдың соңы-ХХ ғасырдың бас кезінде Қазақстанның далалық уездерін бастаған экспидициялық топ зерттеді: Ф.Щербина

25.Қазақстаннның оңтүстік-шығысын ағылшын саяхатшысы әрі суретшісі зерттеді.Т.Аткинсон

26.1848-1855 жылдары Жетісу қазақтарының көші-қон жеолерін аралап,жергілікті халықтың өмірі жайлы бағалы деректер жинады.Т.Анкинсон

27. «Орталық Азия», «Жер бедері мен халқы» атты іргелі еңюек қалдырған.Ф.Фон Хелльвальд

28.1867 жылы Мәскеуге көрмеге қою үшін қазақтардың өмірі мен тұрмыс-тіршідігін бейнелейтін ауқымды экспонаттар кешенін жіберді.Шыңғыс Уәлиханов

29. «Батыс Сібір қырғыздарының мал өсіру кәсібі туралы», «Қырғыздардың ұлььық дәстүрлері», « Павлодар уездінің қырғыздары туралы жазбалар « мақалалар жариялады.Мұса Шорманов

30.1862 жылы С:С Бабажанов Орыс географиялық қоғамының мүшесі болып сайланған және үлкен күміс медалімен марапатталған.Мәшһүр Жүсіп Копейұлы

31.1905 жылы «Қанды жексенбі» өленің жазған: Мәшһүр Жүсіп Копейұлы

32. Мәшһүр Жүсіп Копейұлының мақалалары жарияланып тұрды. «Дала уәлаяты» гахзетінже , «Айқап» журналында

33. «Жұқпалы ауру түрлері», «Ауру сырқаулар жөнінде» сияқты мақалаларды жарияланды.Х.Досмұхамедовтың