- •1.Қазақ қоғамының этноәлеуметтік құрылымы
- •2.XVIII ғасырдың I жарт-ғы Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы
- •3. Жоңғар шапқыншылығы
- •§4 Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі
- •5. 18Гасырдагы орыс казак катынастары
- •§6.Кіші жүздің Ресей империясы құрамына кіруі
- •§7. Қазақстан хүііі ғасырдың ортасында
- •8.Қазақ-қалмақ қатынастары
- •9. Абылай хан билігі тұсындағы қазақ хандығы
- •§10. Қазақтардың е.Пугачев бастаған шаруалар көтерілісіне қатысуы.
- •§11. Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы.
- •§13.Қазақстанның XIII ғасырдағы ғылымы мен білімі және мәдениеті
- •Ресейдің орта Азия халықтары мен қазақтармен сауда экономикалық байланыстар орнатуының мүмкіндіктерін және мұның пайдалы екенін
- •§14.Дәстүрлі билер соты
- •15.Бөкей хандығының құрылуы
- •16 Қазақтардың 1812 жылғы Ресейдің отан соғысына қатысуы
- •17 Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы:
- •18 Ақмола бекінісінің салынуы мен дамуы
- •§19. 1836-1838 Жылдардағы Бөкей Ордасындағы шаруалар көтерілісі
- •§ 20. Қазақстанда отаршылдық езгінің күшеюі
- •Қасымның 12 ұлы бар еді
- •§21. 1837-1847 Жылдардағы к.Қасымұлы бастаған көтеріліс
- •1865 Ж Ресей армиясы басып алған қала? Ташкент
- •&23 Қазақтардың Ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілістері.
- •& 24.Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы
- •& 25. Қазақ халқының ұлттық мерекелері мен ойындары және спорттық жарыстар
- •&26 Қазақ халқының әдет – ғұрпы мен салт – дәстүрлері
- •§28. ХӏХ ғасырдың 60-жылдарындағы әкімшілік реформалар.
- •§29. Хіх ғасырдың 80-90-жылдарындағы әкімшілік реформалар
- •§30. Қазақстан аумағындағы казак әскерлері
- •§35.Өнеркәсіптің дамуы.
- •§36.Ұйғырлар мен дүнгендер.
- •§37.Қазақстанда этностық топтардың қалыптаса бастауы
- •99.1897Ж өткен Жалпыресейлік халық санағының деректері бойынша, Қазақстанда тұрды өзбек-29,5мың,түркімен-2,8мың,башқұрт-2,6мың,қалмақ-997,тәжік-987 т.Б
- •§38.Шетелдерде қазақ диаспорасының қалыптасуы
- •Жайықтың оң жағалауындағы өздерінің өздерінің дәстүрлі мал жайылымдарын қайтарып алу үшін талай рет әрекет жасады xviiIғ 30-80жж
- •1820Ж Ресей саяхатшысы қазақтар туралы былай деп жазады: «Біз қазақтарды Бұхараның солтүстік-шығысындағы Қаршы ,солтүстігіндегі қарақалпақтармен шектесетін Мианкала маңында көп көрдік»
- •1897Ж халық санығы Жызақ және Ходжент уезінің аумағында ғана 63 мың қазақ тұратынын көрсетті
- •§39.Қазақстан Ресейдегі 1905-1907жж революция кезінде
- •35. «Капиталға қарсы орыс-қырғыз одағы» құрылды
- •41.ХХғ бас кезінде марксистік үйірмелер Қазақстанның бірқатар қалаларында пайда болды Орал, Ақмола, Петропавл, Қостанай, Семей
- •75.Ол алғашқыда судья болып қызмет етті,кейін бірнеше жыл бойы уездік және губерниялық земствоны басқарды
- •§40 Қазақтардың петициялық қозғалысы
- •§41 Ұлттық-демократиялық қозғалыстың өрлеуі
- •44.Ыбырай Алтынсарин-Қазақ халқының аса көрнекті ағартушысы
- •45.Ғылымы мекемелер мен ғылыми-зерттеу жұмыстары
- •§46Қазақ поэзиясы мен музыка өнері
- •47. Абай Құнанбаевтың өмірі қызметі
- •48.Патша үкіметінің Қазақстандагы діни саясаты
Жаңа заманда қазақ халқының бір бөлігі өздерінің тарихи отанынан тыс жерлерде тұрып жатты
Ирредента деп өздерінің ежелгі атамекенінде дәстүрлі өмір сүріп отыр біртұтас халықтың бір бөлігін айтады
Халықтың бір елден екінші елге лажсыз қоныс аударып,өзге халықпен бірге тұруы диаспоралар
Қазақтардың Қазақстаннан тыс жерлерге лажсыздан қоныс аударуы жиі орын алды ХІХ-ХХғғ шебінде
1916ж ұлт-азаттық көтерілістен соң 300 мыңға тарта қазақ Қазақстан аумағын тастап Қытайға көшіп кетті
Кіші жүз қазақтары Еділ мен Жайық өзендерінің аралығын көшіп-қонып жүрді ХV-XVII ғғ-да
Орынбор өлкесіндегі шекара шебінде әскери бекіністерсалу үрдісі қызу қарқын алды XVIIIғ 30-40жж
Жайықтың оң жағалауындағы өздерінің өздерінің дәстүрлі мал жайылымдарын қайтарып алу үшін талай рет әрекет жасады xviiIғ 30-80жж
Ұзақ жылдар бойы күш-жігер жұмсай отырып 1782ж «сенімді» деген көшпелі Кіші жүз қазақтарының бір бөлігі ғана қыс кезінде уақытша көшіп барып, бұрынғы жерлерін қыстап шығуға рұқсат алды
Кіші жүз қазақтарының бір бөлігіне Жайықтың оң жағалауына қайта көшіп баруға ресми түрде рұқсат берілді 1801ж
Мұның өзі Ішкі Орданың құрылуына алып келді
Патша үкіметі Жаңаелек және Жаңашекара шебі аудандарын Кіші жүз қазақтарының пайдалануынан тартып алды 1810-1822жж және 1835ж
Қазақтар айрылып қалды 4млн десятина құнарлы жерінен
Кейін ол аудандар өтіп кетті Орынбор губерниясының құрамына
1897ж Жалпыресейлік халық санағының деректері бойынша Астрахан губерниясында - 42,6мың
Самара губерниясында – 7,4 мың
Орынбор губерниясында – 3,9 мың қазақ тұрған болатың
Астрахан губерниясына қарасты Ішкі ордадағы қазақтардың саны 207,3 мыңға жетті
Қазақтардың аздаған бөлігі қоныстанды Пермь,Уфа,Саратов
Қазақтар ежелден көшіп-қонып жүрді Батыс Сібірдің оңтүстік аумағында
XV-XVIIғ бас кезінде бұл аймақты қазақтардың тайпалық бірлестіктері мекендеді қыпшақ,жалайыр,арғын,керей,уақ
Оларды оңтүстік жағынан XVII-XVIIIғғ-да көшпелі жоңғарлар(ойраттар) ығыстырып шығарды
Орта жүздің солтүстік аймақтарының жерлерінде құрылды 1752-1755жж Жаңашекара ауданы
Соның салдарынан қазақтардың солтүстіктегі шекарасы оңтүстікке қарай 200км-дей жылжытылды
1771ж Орта жүз қазақтары уақытша көшіп қонуға рұқсат алды Тобыл және Томск губернияларымен шекаралас аймақтарға
Ертіс бойындағы қазақтардың бір бөлігіне өзеннің оң жақ бетінде «мәңгі көшіп-қонып жүруге» рұқсат етілді 1788 және 1789жж
Қазақтарға алдын ала бірнеше шарт қойылды: 1)қазақтардың көші-қоны қазыналық елді мекендерге 40км-ден жақындамауы тиіс 2)Олар шекара шебінен асып,30км ұзап кетпеуі керек
Тобыл және Томск губернияларының аумағындағы қазақтарға 1880ж Құлынды даласынан көлемі 1млн-ға жуық жесятина қосымша жер бөлінді
Қазақтар ол үшін мемлекетке салық төлеп тұруға міндетті болды 6 сом
1911ж есеп бойынша Томск губерниясында 29 мың
Тобыл губерниясында 9 мың қазақ тұрған
Қазақтардың шағын бір бөлігі тұрды Иркутск,Забайклье,Якут
Олардың көпшілік бөлігі айналысты мал шаруашылығымен және егіншілікпен
Ресейде туып-өскен,қоғам қайраткерлері дәрежесіне дейін көтерілген қазақ азаматтарының қатарына Қошке Кемеңгеров,Кемеңгеров,Асылбек,Мұсылманбек және Мұратбек Сейітовтер,Әміре Исин,Мұқан Әйтпенов
Қазақ диаспорасының қалыптасуы XVII-XVIII ғ-дың бірінші жартысындағы қазақ-жоңғар соғысына тікелей байланысты болды
Жоңғарлардың басқыншылық шабуылы барысында қазақтар аыйрылып қалды Жетісу,Тарбағатай аймақтарындағы шұрайлы жайылымдарының едәуір бөлігінен
Қытай-жоңғар және қазақ-хоңғар соғыстарының барысында тарих сахнасынан кетті Жоңғар мемлекеті
Жоңғар хандығының орнына Қытайда құрылды Синьцзянь атты аймақ
Қытай өкімет билігі орындары қазақтардың Синьцзяньға көшіп,қоныс аударуына рұқсат етті 1767ж
Олар салық төлеп тұруға міндетті болды әр түліктің 100басына жылына бір малдан беріп тұрды
ХІХ ғ-дың аяқ кезінде Қытайда 100мыңға жуық қазақ тұрды
1911ж Қытайдағы қазақтар саны жетті 225 мыңға дейін
Ресейден Қытайға 1911жға дейін өткен қазақтардың барлығы да 1914ж Қытайдың қол астына өтіп,Қытай азаматтығын алды
1916ж ұлт-азаттық көтеріліс кезінде патша үкіметінің қудалауына төзе алмаған 300мыңға жуық қазақ Қытайға өтіп кетті
Қытайдағы қазақтар мал шаруашылығымен айналысты
Монғолияның батыс бөлігінде тұратын қазақтардың негізгі тобын абақ керейлер құрады
Абақтардың басым көпшілігі бұл елге Қытайдан келді ХІХғ-дың 60-70жж
Оларды бастап келгендер Қожамжар,Самырхан сұлтандар мен Көбеш Айтбайұлы,Жылқышы,Ақтайұлы сияқты рубасылары
Қоныс аударып келуінің негізгі себептері Қытайдағы 1850-1864жж тайпиндердің(шаруалардың) және 1862-1878жж дүнгендердің көтеріліс жасауы болды
Малдарына жайылым қалмаған қазақтар Монғолияға қоныс аударуға мәжбүр болды
ХХғ-дың бас кезінде Монғолиядағы қазақтардың жалпы саны 12 мыңға жуықтады
Монғолиядағы белгілі қазақ азаматтары Көбеш батыр(1802-1888),Жуанған би,Сүгірбай би,Тілеубай молда және т.б
Қазақтар Каспий сыртын ежелден мекендеп келді
Кіші жүз қазақтарының бір бөлігі Түрікмен жеріне ауып кетті
1897ж халық санағы бойынша,Түрікменстанда тұратын қазақтардың саны 73мыңға жуық болды
Түрікмениядағы қазақтар айналысты көшпелі мал шаруашылығымен
Қазақтар Орта Азия аумағында Ташкенттің,Жызақтың және Ходженттің төңірегінде көп қоныстанды
1820Ж Ресей саяхатшысы қазақтар туралы былай деп жазады: «Біз қазақтарды Бұхараның солтүстік-шығысындағы Қаршы ,солтүстігіндегі қарақалпақтармен шектесетін Мианкала маңында көп көрдік»
1897Ж халық санығы Жызақ және Ходжент уезінің аумағында ғана 63 мың қазақ тұратынын көрсетті
Қазақтар Ауғанстанда пайда болды ХІХғ-дың 40-жж-да
Ондағы қазақтардың алғашқы тобын Кенесары хан мен Наурызбай батырдың жасақтары құрған еді
ХХғ-дың бас кезінде Ауғанстандағы қазақтар саны 2 мыңдай болды
§39.Қазақстан Ресейдегі 1905-1907жж революция кезінде
1.Бірінші орыс революциясы болып өтті 1905 жылдан 1907 жылға дейін
2.Патша үкіметінің қарусыз шеруге шыққан жұмысшыларға оқ атып,қырып салғаны оның қанішер зұлымдық саясатын әшкерелеп берді 1905ж 9қаңтарда
3.Қазақтың белгілі ақыны әрі этнограф,тарихшы,шежірешісі Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы осы оқиғаға арнап «Қанды жексенбі» деген өлең жазды
4.Өлеңнің «Айқап» журналына жарияланғалы жатқанын сезіп қалған жергілікті отаршыл әкімшілік оны басып шығаруға тыйым салды
5.Автор қуғын-сүргін көрді
6.Ташкент ,Қоқан жағында және Ішкі Орда аумағында бой тасалауға мәжбүр болды
7.Жұмысшылардың наразылық жиналыстары мен митингілері болып өтті Верный , Перовск, Қазалы, Орал, Ақтөбе, Петропавл, Семейде
8.Қазақстанда жұмысшылардың көтерілуі ерекше орын алды темір жол бекеттерінде
9.Патшаның 1904ж жарлығы бойынша бұрынғы Сібір шекара шебіндегі ені 10шақырымдық бейтарап алқап казак әскерлерінің «мәңгілік» пайдалануына берілді
10.ХХғ-дың бас кезінде бір ғана Семей оьлысының өзінде 147мыңға жуық қазақ жерсіз қалды
11.Патша үкіметі қазақ өлкесінде православие дінін уағыздаушы миссионерлерді қаптатып жіберді
12.Патшаның арнайы жарлығы бойынша Ақмола және Семей облыстарының бүкіл аумағында әскери төтенше жағдай жарияланды 1906ж 6 қаңтардан бастап
13.Қазақ өлкесінде мұсылман қайраткерлерінің әрекеті жандана түсті ХХғ-дың бас кезінде
14.Олар исламның ықпалын күшейту арқылы үгіттеді қазақтарды патша үкіметінің орыстандыру және шоқындыру саясатына қарсы тұруға үгіттеді
15.Көкшетау қаласында ерекше белсенділік танытты молда Наурызбай Таласов
16.Ол халық арасында кеңінен белгілі болды Науан хазірет деген атпен
17.Көкшетау қаласына Омбыдан арнайы келген дін таратушы оысндағы жергілікті халықты хрестиан дініне енгізу мақсатын көздеді 1902ж
18.Науан хазірет ,Шәймерден Қосшығұлов және басқалары Омбыдан келген миссионерлерді тез арада қуып шыққан
19.Бұл оқиға жергілікті жандармерия тарапынан діни қайраткерлердің қуғын-сүргінге ұшырауына себеп болған
20.Науан хазірет ,Шәймерден Қосшығұлов Шығыс Сібірге,бір қиянда жатқан Якутияға жер аударылған
21.1903ж көктеміне Ақмола облысына қарасты Көкшетау уезіндегі сегіз болыстың қазақтары Ресей империясы Ішкі істер министірінің атына хат жазды
22.1904ж ақпанда Көкшетау уезінің бастығы молда Құдияр Рыстаевтың қазақтарға жолдаған хатын қолға түсірді
23.1905ж мұсылман діни қайраткерлері Төменгі Новогородтағы және Петербургтағы мұсылмандардың Бүкілресейлік съездеріне қатыса бастады
24.Жаңа партияның Орталық Комитеті Құрамындағы 15 мүшенің екеуі қазақ болды
25.Олар Сәлімгерей Жантөреұлы мен Шәймерден Қосшығұлұлы
26.Жұмысшылардың бірқатар толқулары болып өтті 1905-1907жж
27.1902ж мыс кеніштері мен Екібастұз көмір кенінің 150жұмысшы Дала генерал-губернаторының атына арыз-шағымдар жолдады
28.1904ж жұмысшылардың ереуілі болып өтті Зайсан уезіндегі Надеждинсккен қазу орнында
29.Оған басшылық етті Мейірхан Кемалов
30.Қазақстандағы темір жол жұмысшылары Бүкілресейлік саяси ереуілге қатысты 1905ж
31.Қазақ зиялыларының саяси шеруі өтті 1905ж 15қарашада Қарқаралы қаласында
32.Шеруді ұйымдастырушылардың бірі семей түрмесіне қамалды Жақып Ақбаев
33.Спасск мыс балқыту зауытында,Қарағанды кен қазу орындарында үлкен ереуілдер орын алды 1905ж желтоқсанда
34.Осы мезгілде жұмысшылардың ірі баскөтеруі басталды Успенск кенішінде
