25. Аж үшiн тауекел бағалауды есептеу

Уақытында қою ол бизнес тәуекелдің анықталмағандық типі, жобаның бизнес уақытылы қаралуы және жобадағы тәуекелдің қаралуы жобаның жобадағы уақытыда.Тәуекелдік ұяшық типіне байланысты сұрақтар архитектуралық модель және теориялық қатынастарды қажет етеді. Бірнеше мәндерді белгілеу және тәуекелдің жеке типтерінің принциптері.

1)Жобаның тәуекелінің құрылу жүйесі;

2)Техникалық тәуекел және оны жоғалтудың,қайтарудың,жеңілдетудің құрылысы;

3) Тәуекелдің бизнес шығындарының қанаушылық жүйесімен қатынасы. Тәуекелдердің бизнес шығындары бизнес тәуекел деп аталады.Әрбір бизнес тәуекел шеткі шараға қарайды;

Вариациялық бизнес-процесстермен бизнес-жоғалтулардың тәуекелдері байланысады. Бұл жоғалтуда :

А) бизнес-процесстер өзгерту керек, ал ақпараттық жүйе бұл әзір емес және жоғалтулар функциялық бизнеспен сабақтас болады;

Б) модификациялық жүйе үшін төлеу керек.

Мұндай тәуекелдер бизнес-жоғалтуларда анықталмаған деп атаймыз.

Кейбір дәлдікпен жүйелерге жасауға және пайдаланымға шығындар жеткілікті үйреншікті бағаланып жатыр. Динамикалық бизнес-тәуекелдер мүмкін емес санды ескеру керек, және түсінулеріне деңгейінде ерекше сапалы бағаланып жатыр. Әзірлеулер жүйе-статикалық бизнес-тәуекелдер және тәуекелдері иелік етулер жиынтық құндары өте қызықты бөлік.

Сәйкесінше бизнес-процесстерден операциялардан жиындан көмекпен іске асырудың бизнес-қолдануылар әрбір вариант, ал бизнес-тәуекел бір орындамау себеп бойынша пайда болып жатыр немесе бірнешесі операцияларды. Сондай тәуекелдерді біз операциялық деп атаймыз. Операциялық тәуекелдер бизнес-тәуекелдердің көздермен келіп жатыр.

Мысалы,көздермен тәуекел “ Сатып алушы жүйеге тапсырыс жасай алмайды” өңдеу үшін берілген мүмкін болмау тапсырыс туралы “ Мәлімет операциялық тәуекел ” алады.

Автоматты операциялар үшін операциялық тәуекелдерге өзінің кезекке техникалық тәуекелдер себеп бойынша пайда бола алады. Мысалы, операциялық тәуекел тапсырған мүмкін болмау тапсырыс туралы “Мәлімет жүйеге” өңдеу үшін байланыс канал “Үзік техникалық тәуекел іске асыру себеп бойынша пайда бола алады.

26) АЖ жобалардың тех -экономикалық негіздеме және тәуекелді бағалау. Техникалық-экономикалық негіздеу(Технико-экономическое обоснование) — автоматтандырылған жүйені құру мен дамытудың техникалық- экономикалық мақсатқа пайдалылығы мен өндірістік-шаруашылық кажеттілігін негіздеуді шығындар мен нәтижелер талдауы болады. Техникалық-экономикалық негіздеу инвесторларға ұсынылған жобаға ақша салу, салмау керектігін анықтауға мүмкін береді.

АЖ жобалаудың тех-экономикалық негіздемесі – бұл ақпарат көрсетілген құжат. Одан жобаның мақсаттылығы шығарылады. АЖ жобалаудың техника-экономикалық негіздемесі келесі бөлімдерді қарастырады.

1)Жоба резюмесі 2)Техникалық бөлім 3)Маркетинг бөлімі 4)Экология бөлімі(қоршаған орта әсерін бағалау) 5)Институциялық бөлім 6)Қаржы экономикалық бөлім 7)Әлеуметтік бөлім 8)қауіптерді талдау бөлімі

АЖ тәуекелдігін бағалау:

АЖ арналған әдістемелерінің мақсаты бір ол берілген ұйымның АЖ қандай тәуекелдің маңызды екенін түсіну , бірақ бұл мақсатқа әртүрлі жолмен жетуге болады және осыған байланысты бір-бірінен айқын айырмашылығы болады.

CRAMM әдісі- өз есімін өзін құрастырған Ұлы Британияның компьютерлер және телекоммуникация агентігі арқасында алды.Бұл үлгінің өзге үлгілерден негізгі ерекшелігі және артықшылығы талдау барысында тәуекелді сипаттау әдісінің сапалық және сандық қасиеттері болады.Бұл үлгіде қорғалатын ресурстардың сипатталуы олардың ақшалық құндылығын көрсету көмегімен жүзеге асады.