58. Қызмет көрсетушілердің трж басқа шағын жүйелерімен болатын өзара байланыстарын суреттеп беріңіз.

Территориялық рекреациялық жүйелер, демалушылар

тобы, табиғи кешен, техникалық құрылыс, басқару органы, зерттеулер

ТРЖ-нің негізгі қасиеттері оның жеке элементтерінің қасиеттерімен ғана

емес, сонымен қатар оның құрылымының қасиеттерімен және элементтер

арасындағы байланыспен де айқындалады. ТРЖ элементтерінің өзара

байланыстары туралы мәліметті жинақтау матрица байланысы түрінде болуы

мүмкін, оларды ТРЖ-нің элементтері құрайды. Ол үшін В.М. Кривошеев пен

И.В. Зорин (1979) ұсынған әдіс-амалдарын пайдаланады. ТРЖ элементтері

матрица жолымен талданатын, белсенді шағын жүйе ретінде алға шығып,

тапсырысты қабылдаушы болып саналады. Матрица бағанындағы сол

элементтер тапсырыстарды қанағаттандыратын ресурстар ретінде

қарастырылады.

ТРЖ-нің басты элементі (ДТ) басқа элементтерімен рекреациялық

шаралардың циклдері мен ТРЖ-нің кеңестік-уақыттық құрылымның таңдауы

арқҚызмет көрсетушілердің ТРЖ-нің басқа да элементтерімен өзара

байланысы өз алдына бір күрделі жүйе болып есептеледі. Қызмет көрсететін

адамдардың саны туристердің (рекреанттардың) жылдық ағым санына

байланысты, салалық мөлшер бойынша демалушылардың санымен немесе

қызмет көрсететін орынның санымен анықталады. Технологиялық үрдістің

ерекшелігіне демалушылар тобының сәйкес болуын қызмет көрсетушілер

талап етеді. Рекреациялық мекемелер біртекті әлеуметтік-демографиялық

топтарға қызмет көрсетуге ұмтылады, себебі гомогендік ағымдардың

технологиясы жоғары болып келеді. Осыған байланысты рекреациялық

мекемелер белгілі бір топқа қызмет көрсетуге мамандандырылады. Мәдени-

білім деңгейінің және рекреациялық ағымның әлеуметтік-демографиялық

құрылымның көрсеткіштері рекреациялық ағымға қызмет көрсету

дайындығын (технологиялық дәрежесін) ашып көрсетеді.

"Қызмет көрсетушілер" мен "табиғи кешеннің" өзара қатынасын табиғи

ортаның адам өмірі үшін қолайлы комфорттылық қасиеті анықтайды. Табиғи

ортаға еңбек ету және тұрғылықты мекендеу үшін берілген баға демалуға

арналған бағалармен әрқашан сәйкес келе бермейді. Мысалға, биік таулар

мен аз қонысталған аудандар – спорттық туризм үшін қолайлы болса, қызмет

көрсетушілердің өміріне (нұсқаушылар, бақылау-құтқару қызметтерінің

жұмысшылары және т. б.) және олардың еңбек етуіне бұл аудандар қолайсыз

болып есептеледі.

"Қызмет көрсетушілер" мен "техникалық құрылыстардың" өзара

байланысы еңбек әрекетінің қормен жарақталу қасиетімен сипатталады.

Сонымен қатар қызмет көрсетушілер рекреациялық инфрақұрылымның

кешенділігін талап етеді.

Рекреациялық мекемелердің жұмысшылары мен олардың жанұя

мүшелеріне қызмет көрсету үшін техникалық жүйенің жеткілікті түрде

әлеуметтік-тұрмыстық және мәдени-ағартушылық мекемелер желісі болуы

қажет.

"Қызмет көрсетушілер" "басқару органына" жұмыс кезінде денсаулығын

сақтауына және қауіпсіздіктің қамтамасыз етілуіне өз талаптарын қояды.

Кәсіптік аурулар мен өндірістік жарақаттарға қарсы бағытталған шаралар

ТРЖ-нің профилактикалық деңгейін анықтайды.ылы байланысады.

59. Басқару органның трж басқа шағын жүйелерімен болатын өзара байланыстарын суре

Территориялық рекреациялық жүйелер, демалушылар

тобы, табиғи кешен, техникалық құрылыс, басқару органы, зерттеулер

ТРЖ-нің негізгі қасиеттері оның жеке элементтерінің қасиеттерімен ғана

емес, сонымен қатар оның құрылымының қасиеттерімен және элементтер

арасындағы байланыспен де айқындалады. ТРЖ элементтерінің өзара

байланыстары туралы мәліметті жинақтау матрица байланысы түрінде болуы

мүмкін, оларды ТРЖ-нің элементтері құрайды. Ол үшін В.М. Кривошеев пен

И.В. Зорин (1979) ұсынған әдіс-амалдарын пайдаланады. ТРЖ элементтері

матрица жолымен талданатын, белсенді шағын жүйе ретінде алға шығып,

тапсырысты қабылдаушы болып саналады. Матрица бағанындағы сол

элементтер тапсырыстарды қанағаттандыратын ресурстар ретінде

қарастырылады.

ТРЖ-нің басты элементі (ДТ) басқа элементтерімен рекреациялық

шаралардың циклдері мен ТРЖ-нің кеңестік-уақыттық құрылымның таңдауы

арқылы байланысады.

"Басқару органы" мен "демалушылар тобының" өзара байланысының

ішінде рекреациялық ағымға қойылатын ең негізгі талабы – бірқалыптылық.

Өйткені, тұрақты және бір қалыпты демалушылар ағымы ТРЖ-нің барлық

элементтерінің біркелкі жұмыс істеуіне жағдай туғызады.

Демалыс ауданының медициналық-географиялық жағдайына байланысты

"басқару органы" "табиғи кешенге" бірқатар талаптар қояды. Жұқпалы

аурулар мен улы өсімдіктер мен жәндіктердің болмауы, сондай-ақ табиғи

кешеннің санитарлық нормаларға сәйкестігі гигиена қасиеті (гигиеналық)

арқылы анықталады. Физиологиялық және технологиялық баға бергенде,

табиғатты пайдалану кезінде санитарлық нормаларды құрастырғанда табиғи

кешеннің медициналық-биологиялық қасиеттеріне талдау жасау қажет.

"Басқару органының" "техникалық құрылыспен" байланысы

инфрақұрылымды (орналастыру, тамақтандыру орындары, туристік көлік

және т.б.) толығымен пайдалану арқылы сипатталады. Технологиялық

дайындық пайдаланатын орын санының тізім құрамының қатынасымен

анықталады. Егер де кейбір себептермен (бұзылып қалу, техникалық

жұмыстар жүргізу кезінде, кейбір бір бөлшектердің жетіспеуі)

эксплуатациялық қоры жұмысқа пайдаланбаса, жүйенің жалпы көрсеткіштері

төмендейді. Басқару органының міндеті – жоспарланған сыйымдылыққа

сәйкес материалдық-техникалық базаны алдын ала дайындап, толығымен

пайдалану.

"Басқару органы" "қызмет көрсетушілердің" білім деңгейіне үнемі талдау

жасап, мамандарды оқытып, олардың білімін көтеруге арнайы шараларды

ұйымдастырып тұруы қажет.

ТРЖ-нің барлық сипаттамаларын оқып, оларға талдау жасау –

рекреациялық географияның маңызды міндеті болып саналады.