3.1.2. Krzywe użyteczności całkowitej tu I krańcowej mu

TU

max

0

X

MU

+

0

-

0

X

wyjątki – kolekcjonerstwo – kolejny znaczek rzadkiej serii przynosi większą satysfakcję, użyteczność krańcowa rośnie

3.1.3. II prawo Gossena – prawo ekwimarginalizmu, prawo wyrównania użyteczności krańcowych

II prawo Gossena – ekwimarginalizmu - dotyczy stanu równowagi konsumenta, a więc osiągnięcia przez niego maksymalnej satysfakcji w ramach dochodu, którym dysponuje.

Konsument osiąga stan równowagi, gdy w pełni wydatkując swoje dochody uzyskuje jednakową użyteczność krańcową w przeliczeniu na jednostkę pieniężną z każdego zakupowanego dobra.

Dopóki użyteczność krańcowa w przeliczeniu na jednostkę jest różna, konsument jest w stanie osiągnąć wyższy poziom użyteczności całkowitej przesuwając dochody między alternatywnymi dobrami.

3.1.4. Warunek równowagi konsumenta

MU_x MU_y

=

p_x p_y

Gospodarstwo domowe tak rozdysponowuje swoje środki, by użyteczność z wydatkowania ostatniej jednostki pieniężnej na różne dobra była jednakowa.

MU_x

p_x

MU_y

p_y

E

Y

X

Równowaga jest osiągnięta, gdy dwie krzywe użyteczności krańcowych w przeliczeniu na jednostkę pieniężną przecinają się.

MU_x p_x

=

MU_y p_y

Przy równych cenach wystarczającym warunkiem równowagi konsumenta jest wyrównanie użyteczności krańcowych MU_x = MU_y .

3.2. Teoria krzywych obojętności

Krzywa obojętności – zbiór punktów przedstawiających różne kombinacje dóbr lub usług przynoszących konsumentowi to samo zadowolenie (użyteczność całkowitą)

Analizujemy przypadek konsumenta dokonującego wyboru pomiędzy dwoma dobrami.

3 .2.1. Krzywa obojętności 3.2.2. Mapa krzywych obojętności

Y

Y

1

U₃

2

U₂

3

U

U₁

0 X

0 X

Każdy z punktów 1, 2, 3 na krzywej obojętności prezentuje różne kombinacje dwu dóbr (x i y) przynoszące jednakową satysfakcję konsumentowi. Dla każdej jednostki można wyrysować nieskończenie wiele krzywych, tworzących łącznie mapę krzywych obojętności. Im krzywa położona jest dalej od środka układu współrzędnych, tym wyższy poziom satysfakcji (użyteczności całkowitej) zapewniają konsumentowi kombinacje dóbr tworzące tę krzywą.

3.3. Krańcowa stopa substytucji

Y

Y₂

Y₁

Krańcowa stopa substytucji – ilość jednego dobra zastępowanego jednostką dobra drugiego, gdy zmieniają się ich proporcje ilościowe, ale poziom satysfakcji całkowitej nie zmienia się (konsument pozostaje na tej samej krzywej obojętności)

A

B

U

0 X₁ X₂ X

Przy przejściu z kombinacji A do B następuje spadek konsumpcji dobra Y i wzrost konsumpcji dobra X, przy zachowaniu tego samego poziomu użyteczności całkowitej. Zatem ubytek użyteczności całkowitej z tytułu zmniejszenia konsumpcji jednego dobra jest rekompensowany przyrostem użyteczności wynikającym ze zwiększonej konsumpcji drugiego dobra.

Krańcowa stopa substytucji dobra Y dobrem X równa się ujemnej relacji krańcowej użyteczności dobra X do krańcowej użyteczności dobra Y.