Глоссарий

Эндокринопатиялар – эндокриндік бездер қызметінің бұзылуы

Эндокринопатии – нарушения функции эндокринных желез

Endocrinopathy – disfunction of endocrine glands

Моногландулалық эндокринопатиялар- бір бездің қызметі бұзылуы

Моногландулярные эндокринопатии – нарушение функции одной железы

Monoglandular endocrinopathy – is disfunction of singular gland

Полигландулалық эндокринопатиялар- бірнеше бездердің бұзылуы

Полиграндулярные эндокринопатии – нарушение функции нескольких желез

Polyglandular endocrinopathy - is disfunction of several glands

Бездің гипофункциясы- бездің атқаратын қызметінің төмендеуі

Гипофункция железы – снижение функции

Hypofunction – is decreased function

Гиперфункциясы- атқаратын қызметінің жоғарлауы

Гиперфункция – повышение функции

Hyperfunction – is increased function

Базедов ауруы (жайылмалы уытты зоб, Грейвс ауруы)-тиреоидтық гормондардың көп (артық) мөлшерде сөлденісімен сипатталатын аутоиммундық ауру.

Базедова болезнь (диффу́зный токси́ческий зоб, болезнь Грейвcа)  — аутоиммунное заболевание, обусловленное избыточной секрецией тиреоидных гормонов

Basedov’s disease (diffuse toxic goiter, Grave’s disease) – is autoimmune disease due to excessive production of thyroid hormones

Кретинизм- балаларда гипотиреоз кезінде дамитын синдром (әйгіленімдер жиынтығы), қалқанша безі қызметінің айқын төмендеуімен, дене және ақыл-ойы дамуының кеш қалуымен сипатталады.

Кретинизм – синдром, развивающийся при гипотиреозе у детей, характеризуется выраженным снижением функции щитовидной железы, задержкой физического и умственного развития

Cretinism – is syndrome at hypothyroid Childs. It is characterized by decreased function of thyroid gland, delay of physical and intellectual development

Микседема- («шырышты ісіну») – ересек адамдарда айқын гипотиреоз кезінде дамитын синдром

Микседема ("слизистый отек") — синдром, развивающийся при выраженном гипотиреозе у взрослых.

Myxedema - condition associated with severe hypothyroidism and lack of thyroid hormone in the adults.

Аддисон ауруы- бүйрек үсті безі қызметінің созылмалы жеткіліксіздігі

Болезнь Аддисона – хроническая надпочечниковая недостаточность

Addison’s disease – is chronic adrenal insufficiency

Конн синдромы- біріншілік альдостеронизм- бүйрек үсті безі қыртысының шумақтық аймағының аденомасы

Синдром Конна – первичный альдостеронизм – аденома клубочковой зоны коры надпочечников

Conn's syndrome is primary aldosteronism, is an aldosterone-producing adenoma of Zona glomerulosa

Иценко-Кушинг синдромы- глюкокортикоидтардың (кортизол) артық өндірілуімен сипатталатын гормондық бұзылулар

Синдром Иценко-Кушинга – гормональные нарушения, обусловленные повышенной выработкой глюкокортикоидов (кортизол)

Cushing's syndrome is a hormonal disorder caused by high levels of glucocorticoids (cortisol.)

ӘДЕБИЕТТЕР

Негізгі

1. Ә.Нұрмұхамбетұлы. Клиникалық патофизиология. – Алматы; РПО «Эверо», 2010. –Б. 662-704

2. Ә.Нұрмұхамбетұлы. Патофизиология. – Алматы; РПО «Кітап», 2007. – Б. 596-625.

3. Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга О.И. Уразовой- М.: ГЭОТАР-МЕД, 2010

4. Литвицкий П.Ф. Патофизиология: Учебник: – М.: ГЭОТАР-МЕД, 2008. С. 456-457, 462-464, 465-470

5. Патологическая физиология: Учебник п/р Н.Н.Зайко и Ю.В.Быця. – 2-е изд. – М.: МЕДпресс-информ, 2004. – С. 568-578, 576 -585, 599-605.

6. Есембаева с.С., Касенов Б.Ж. и соавт. Механизмы развития патологии в полости рта. Моделирование воспалительных процессов в слюнных железах. – Алматы, 2010., с. 92-102

7. Патофизиология.: учебник под ред. А.И. Воложина, Г.В. Порядина.-Т.1. – М.: «Академия», 2006.- с.187-202

8. Патологиялық физиология бойынша сынамалық тапсырмалар // Қазак тіліне аударған М.Б.Байбөрі, редакциялаған Т.П.Ударцева, Н.Н.Рыспекова.– Алматы.: изд-во «Эффект», ҚазҰМУ, 2007.- Б. 447-465

Қосымша

5. Патофизиология для внеаудиторной самостоятельной работы студентов //Под ред. Ударцевой Т.П. – Алматы:КазНМУ им. С.Д.Асфендиярова, 2006. –С.241-254.

6. Патофизиология в схемах и таблицах: Курс лекций: Учебное пособие. Под ред. А.Н.Нурмухамбетова. – Алматы: Кітап, 2004. – С. 131-135.

7. Патологическая физиология п/р А.Д.Адо, М.А.Адо, В.И.Пыцкого, Г.В.Порядина, Ю.А.Владимирова. – М.: Триада-Х, 2002. – C. 324-326, 351-359

8. Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга - М.: Томск., 2006.- С.654-678, 200-206, 688-704

БАҚЫЛАУ

Тест тапсырмаларын орындау - Патологиялық физиология бойынша сынамалық тапсырмалар // Қазақ тіліне аударған М.Б.Байбөрі, редакциялаған Т.П.Ударцева, Н.Н.Рыспекова.– Алматы.: «Эффект» баспасы, ҚазҰМУ, 2007.- Б. 415-447

№ 12 САБАҚ

ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚТАРҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ

Тақырып. ТЫНЫС АЛУ ПАТОФИЗИОЛОГИЯСЫ

Сабақтың мақсаты:

• сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің этиологиясы мен патогенезі сұрақтары бойынша білім қалыптастыру

• тақырып сұрақтары бойынша пікірсайыс жүргізу машықтық дағдысын қалыптастыру

• 3 тілде глоссариймен жұмыс жасау дағдысын қалыптастыру

Оқыту міндеттері:

• Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің вентиляциялық, перфузиялық, диффузиялық түрлерінің этиологиясы мен патогенезі бойынша білім жетілдіру

• Тақырыпты талдағанда коммуникативті дағдыны жетілдіру

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің анықтамасы. Патогенезіне, зақымданған орнына, қанның газдық құрамының өзгеруіне қарай сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің түрлері

2. Өкпе вентиляциясының бұзылыстары, себебі, патогенезі. Гиповентиляцияның обструктивні түрі. Жоғарғы және төменгі тыныс жолдарының обструкциясының себептері, патогенезі, өкпе көлемдерінің өзгерістері. Стоматологиялық аурулар мен іс-шаралардағы тыныс жолдарының бітелуі.

3. Өкпе гиповентиляциясының рестрикциялық түрі, өкпеішілік, өкпеден тыс себептері, патогенезі, өкпе көлемдерінің өзгерістері.

4. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің диффузиялық түрі. Ұяшық-қылтамырлық мембранадан газдардың диффузиясының бұзылу себептері, механизмдері.

5. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің перфузиялық түрі. Өкпелік гипертензия мен гипотензиялардың себептері мен даму тетіктері. Вентиляциялық-перфузиялық арақатынастың бұзылыстары, тыныс жеткіліксіздігі патогенезіндегі маңызы

6. Сыртқы тыныс реттелуінің бұзылыстары (тыныс орталығының, афферентті, эфферентті тетіктердің зақымдануы), этиологиясы, патогенезі.

7. Тыныс ырғағы, жиілігі, тереңдігі бұзылыстарының тетіктері және себептері. Брадипноэ, тахипноэ, гиперпноэ, апное. Үзілістік тыныстар, ақтық тыныс түрлері.

8. Ентігу, анықтамасы, даму тетіктері. Ентігудің түрлері, патогенезі

9. Тұншығу туралы түсінік, себептері, сатылары және олардың патогенезі.

10. Респираторлық дистрес –синдромы, этиологиясы мен патогенезі

Оқыту мен сабақ жүргізудің тәсілдері:

Тақырыптың негізгі сұрақтары бойынша студенттер арасында оқытушының қатысуымен және бақылауымен пікірсайыс.

Бақылау әдістері:Ауызша сұрау, тест жүргізу