Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Язэп Лёсік. Беларускі правапіс. 1929.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1.01 Mб
Скачать

I. Прынцыпы беларускага правапісу

II. Як ставіць навучаньне правапісу

III. Увага да гэтага падручніка

IV. Да другога выданьня

V. Да выданьня чацьвертага, нанава пераробленага і дапоўненага

VI. Да выданьня шостага, папраўленага і дапоўненага

VII. Да выданьня восьмага

ЧАСЬЦЬ ПЕРШАЯ.

Правапіс літар і гукаў.

§ 1. Правіла 1. Вялікія літары

§ 2. Правіла 2. Перанос слоў

§ 3. Правіла 3. Мяккі знак і апостроф. Нескладовае у (ў) у слове перад галоснымі

§ 4. Літары “ў”, “й” і прыдыханьне

Правіла 4. Літары й і ў спачатку і ў сярэдзіне слова

Правіла 5. А. Гукі у ці ў?

Б. Гукі і ці й?

Правіла 6. Прыдыханьне в, г, і, а

§ 5. Правапіс зычных гукаў

Правіла 7. Плаўныя, звонкія і глухія гукі

Правіла 8. Гукі: д, т, дз, дж

§ 6. Галосныя пасьля зацьвярдзелых зычных

Правіла 9. Гукі ы, а, о, у, э, пасьля ж, ч, ш, ц, р (дж)

Правіла 10. Гукі: з, с, ц, дз перад мяккімі зычнымі і “гартаннымі”

§ 7. Правапіс галосных

Правіла 11. Гукі: о, э, і ё, е

Правіла 12. Гукі: е, я не пад націскам

Правіла 13. Правапіс слоў: 1) не (ня), без (бяз); 2) цераз, перад і пера; 3) дзеля і каля

Правіла 14. Гук е ў аснове пасьля націску

Правіла 15. Склады ро, ло, ле

§ 8. Падвойныя літары

Правіла 16. Зычныя мяккія: 1) льл, 2) ньн, 3) сьс, 4) цьц, 5) зьз, 6) дзьдз

Зычныя цьвёрдыя: 1) жж, 2) шш, 3) чч

Правіла 17. Падвойныя зычныя: 1) нн, 2) цц, 3) падвойныя пры злучэньні слоў

§ 9. Правапіс некаторых злучэньняў зычных

Правіла 18. Злучэньні: 1) тц, чц, тч, дч; 2) дс; 3) тс; 4) жс, зс; 5) шц; 6) сч

Правіла 19. Злучэньні: 1) стн, стл, здн і рдн; 2) дц і цься

§ 10. Правапіс прыназоўнікаў і прыставак

Правіла 20. А. Калі прыназоўнікі пішуцца асобна ці зьлітна

Б. 1) Гукі ы, 2) й пры злучэньні прыназоўнікаў з другімі словамі

3) Беспасярэднае злучэньне прыназоўнікаў

4) Складаныя прыназоўнікі

Прыназоўнікі: уз, раз, вы, пера, су, пра

Правіла 21. 1) Літары д на канцы прыназоўнікаў: ад, над, пад, прад; літара б у прыназоўніку аб;

2) Літары з ці с у прыназэўніках: з, бвз (бяз), уз, раз, цераз

§ 11 Правапіс адмоўных дапаможнікаў не, ні

Правіла 22. А. Калі не пішацца зьлітна?

Б. Калі не пішацца асобна?

Правіла 23. А. Калі ні пішацца асобна?

Б. Калі ні пішацца зьлітна?

§ 12. Правапіс іменьнікаў

1. а) Назоўны склон адзіночнага ліку.

Правіла 24. 1) Канчаткі жаноч. роду: а, я

2) Канчаткі ніякага роду: о-ё, е, а-я

б) Назоўны склон множнага ліку

Правіла 25 (агульнае). Канчаткі 1) ы-і; а) ы-е; б) ы-а; 2) ы-і;

2. а) Родны склон адзіночнага ліку

Правіла 26. Канчаткі а-я ці у-ю?

б) Родны склон множнага ліку

Правіла 27. I. Мужчынскі род

1) Канчаткі: оў-ёў, аў-яў

2) Родны склон з чыстай асновай (без канчатку)

3) Канчаткі: ей, ай-яй

II. Ніякі і жаночы род

1) А. Родны склон ніякага роду

2) Канчаткі аў-яў

Б. Іменьнікі жаночага роду.

3. Месны склон адзіночнага ліку

Правіла 28. Канчаткі: 1) е-э, 2) і-ы, 3) у

Зьмякчэньне гартаннай асновы: г-з, к-ц, х-с.

Правіла 28. Іменьнікі з прыназоўнікам па

4. Аканьне ў склонавых канчатках іменьнікаў

Правіла 29. Канчаткі склонаў множнага ліку: 1) роднага склону аў-яў, ай-яй; 2) давальнага ам-ям; 3) творнага амі-ямі; 4) меснага ах-ях; 5) творнага адзіночнага ліку мужч. і ніяк. роду ам; выключэньне з правіла канчатак ем; канчаткі жаночага роду яю-яй

5. Клічны склон.

Правіла 30. Канчаткі мужчынскага роду: А) адзіночнага ліку: 1) у-ю, 2) е-а. Б) множнага ліку ове

6. Канчаткі памяншальна-ласкальных іменьнікаў.

Правіла 31. Канчатак ак ці ык?