3. Problem poszerzenia w latach 90. Partnerstwo dla Pokoju 1994

• Po upadku bloku wschodniego kraje Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej dążyły do stworzenia strefy bezpieczeństwa i stabilizacji, gwarantującej im trwały rozwój, a więc podjęły starania o integrację z instytucjami polityczno-militarnymi i ekonomicznymi Zachodu (NATO, UE, UZE)

• W końcu 1993 r. USA przedstawiły państwom starającym się o członkostwo program Partnerstwa dla Pokoju (PdP)

• nie zawierał on wojskowych gwarancji bezpieczeństwa ze strony Sojuszu

• udział w PdP nie gwarantował uzyskania członkostwa

Partnerstwo dla Pokoju – program przyjęto w styczniu 1994 r. na posiedzeniu Rady Północnoatlantyckiej w Brukseli

Za podstawowe cele uznano:

• Demokratyczną kontrolę nad siłami zbrojnymi

• Rozwój współpracy wojskowej w zakresie wspólnego planowania i osiągnięcia zdolności do wspólnego działania z wojskami państw NATO (inetroperacyjność)

• Przeprowadzanie ćwiczeń wojskowych w celu poszerzania zdolności sił zbrojnych do realizacji misji pokojowych, operacji poszukiwawczo-ratowniczych i humanitarnych

• Zagwarantowanie przejrzystości finansowania obrony narodowej

Każde państwo podpisywało z Sojuszem tzw. indywidualny Program Partnerstwa, który był corocznie negocjowany i zatwierdzany

W 1995 r. w PdP uczestniczyło 26 państw, w tym 9 z Europy Środkowo-Wschodniej

We IX 1995 przyjęto strategię rozszerzania NATO, określającą wymogi jakie powinny spełniać państwa aspirujące do członkostwa

Akt Stanowiący NATO –Rosja 1997

• Rosja wyrażała sprzeciw wobec poszerzenia już od 1993 r.

• W związku z tym wysunęła postulat stworzenia stałego organu konsultacyjnego między Rosją a NATO oraz uregulowania wzajemnych stosunków w formie traktatowej

• W efekcie 27 maja 1997 r. w Paryżu podpisano Akt Stanowiący o Podstawach Stosunków Wzajemnych, Współpracy i Bezpieczeństwie pomiędzy NATO i Federacją Rosyjską, zawierał on:

• Zasady współpracy

• Powołanie do życia Stałej Wspólnej Rady Rosja-NATO, jako organ regularnych konsultacji

• Akt ma charakter deklaracji politycznej

W Akcie stwierdzono również, iż obie strony nie uważają siebie nawzajem za przeciwników, mając

wspólny cel: przezwyciężenie dawnych sprzeczności, budowę wzajemnego zaufania i współpracę.

Sojusz potwierdził wolę umacniania swych funkcji politycznych oraz podjęcia nowych misji, w tym wsparcia międzynarodowych operacji pokojowych, jak również gotowość nowelizacji Koncepcji Strategicznej, tak by była w pełni dostosowana do stanu bezpieczeństwa w Europie.

Obie strony otrzymały możliwość roboczego omawiania interesującej je problematyki, bez stawiania warunków wstępnych. Warto podkreślić, iż żaden z zapisów dokumentu nie ograniczał swobody

działania stron porozumienia. Praktyczna współpraca wojskowa obu stron rozwijała się od czasu

wspólnego udziału w operacji pokojowej w Bośni-Hercegowinie. Polityczne porozumienie nawiązane w Bośni nie prowadziło jednak do stworzenia zasad wspólnego reagowania w czasach innych kryzysów międzynarodowych. Dowodem stał się konflikt w Kosowie, kiedy NATO i Rosja proponowały odmienne sposoby jego rozwiązania. Różnice dotyczyły przede wszystkim charakteru ewentualnej ingerencji wojskowej oraz ustalenie instytucji legitymizującej takie działania (Moskwa

Opowiadała się za mandatem Rady Bezpieczeństwa ONZ; Sojusz dopuszczał działanie własne, jeśli ONZ nie wydałoby stosownej decyzji). Rozpoczęcie operacji lotniczej przeciwko

Jugosławii spowodowało załamanie współpracy NATO – Rosja.

Przyjęcie Polski, Czech i Węgier 12 marca 1999

• Dokumenty akcesyjne zawierały zobowiązania tych państw wobec NATO, w zamian za gwarancje jakie oferował Sojusz

• 16 marca 1999 r. odbyła się uroczysta ceremonia w Brukseli na cześć nowych państw członkowskich

• Kolejnymi kandydatami były:

• Rumunia, Słowenia

• Estonia, Litwa, Łotwa (zdecydowany sprzeciw Moskwy)

• Bułgaria i Słowacja

• Albania i Macedonia

29 marca 2004 r. przystąpiły do NATO: Bułgaria, Estonia, Litwa, Łotwa, Rumunia, Słowacja i Słowenia