83. Ұлыбританияның негізгі туристік аудандары мен орталықтарына сипаттама.

Парламент. Парламент ғимаратында 97 метрге жететін үлкен сағаты бар мұнара бар. Сағаттың аты Бенджемин Холлдың атымен байланысты, 1856 ж ол Биг Бенді құрған. 1858ж бастап қоңырау соғылып тұрады, төмендегі төрт кішкене қоңыраулары әрбір уш сағат сайын соғылады. Егер сағаттың астынан жарық көрінсе олпалптасы қауымдық палатаның жиыны өткізіліп жатқаны көрінеді. Қазіргі Парламенттің ғимараты 1850ж салынған, архитекторлары Чарльз Барри және Аугустус Пужин. 1834ж өрттен соң бұрынғы ғимарат түгелдей қираған болатын. Кейін сонын орнына қайта салынған. Қауымдық палатасы Парламенттегі атақты палата. 1097ж Вильям Руфус тұсында құрылған. Бірақ кейін жаңартылған. Жаңадан құрылған палата 1950ж ашылған. Оның себебі 1941ж Қауымдық палатасы қираған.

Букингем сарайы. Бейнеленуі: Букингем сарайы Пэл-Мэллдың көшесi және ақ, мәрмәр Викторияның патшаның әйелiне ескерткiштiң алтындауымен қарама-қарсы орналастырған. Патша әйелi сарайда болғанда, төбеде хан байрағы жайылады. Оның арғы атасы, Георг хан IV, сарай сәулетшi Джон Нэшаның жобасы бойынша құрастырылғандай етiп тұндырды. Құрылыстың құны 700.000 фут, мұндай Каррары мәрмәрдiң тамыршықтары бар 500 блок артықтардың қолдануына арқасындағы жеттi. 3 жылдан кейін Виктория патшаның таққа кiргенде 1837 жылда , сарайда iс жүзiнде өмiр сүруге мүмкiн емес болды. 1000 терезелердiң көпшiлiктерi ашылмады. 1853 гке балдық зал құрастырылды. Эдуард король IV 1841 жылы осы сарайда дүниеге келдi және осы жерде 1910 жылы дүние салды. Ата тектің қымбатты заттары оларда болуға өмiр сүрген жиындары барлық емес сақталатын сарайдың тұрғын ұйларының байлығы неткенмен. Патшаның және герцогтiң дербес тұрғын ұйлары Эдинбургтiң ғимараттың солтүстік қанатында қазiр орналасқан және (Жасыл бақ) Гринге терезелермен шығады. Сарайды жаздыкүнi Көл және сарқырамалар бар болатын хан ба ғында ойпырым-ай ECтың жанында аралас 30.000 меймандары келеді. Табиғи табиғаттар суреттiн қоқиқаздың құстарын толықтырады, фламингоның бақтың үстiнде үйiретіп хан шанышқыладары тiптi толықтырады. Букингем сарайы - монархияның жұмыс кабинетi. Персоналдарға қызмет көрсе түрлi : елшiлердiң басқа мемлекеттерiнiң басшыларға арналған банкеттердiң ұйымы және марарпаттауды рәсiмге сарайдың мазмұндары. Мысалы, көп хан рәсiмдерiн бұдан бастайды. «Трупинг – түс» парламентiнiң сессияларының мемлекеттiк ашуы күзде немесе маусымдағы патшаның әйелiнiң туған күнiнiң атына рәсiмі. Кiшкентай шiркеулер соғыстың уақытында қиратылған орын салынған Хан галереясында хан коллекцияларынан көрмелерi жүргiзiледi. Сонымен бiрге автомашиналарымен жылқылары бар хан ат қоралары, толықтырулармен, италиялық суретшi Чиприан суреттелген тамаша мемлекеттiк күймемен және қазiргiрек экипаждармен халық.

Король сарайы. Бұл сарай ежелде король Малколм III және королева Маргареттің аңшылық үйі болған. Маргарет осы жерде қайтыс болған соң осында олардың ұлы сарай салады. Одан кейін шотландтар мен ағылшындар арасында таласта жүреді. Сол таласта қабырғалары қираған болатын, кейін оны қайта жаңартқан. 1617 ж король Джеймс корольдік мәртебесін бергенмен, онда тұрмайтын еді. 1633ж Чарльздің I билігінде бұл сарай Корольдің үйіне айналады.

Лондондық Тауэр. Бейнеленуі: Тауэрдің 900 жылдығына арналған кітапта, Эдинбург герцогі «өз тарихында Лондондық Тауэр қамал да, сарай да, хан бағалы заттарын сақтайтын орын да, арсенал да, ақша сарайы да, түрме де, обсерватория да, жануарлар паркі де, туристерді қызықтыратын орын да болды» деп жазған. Алдымен ханшайым жанұясы қауіпсіз Ақ мұнарада тұрды, оның қабырға қалыңдығы 15 футқа дейін жеткен.

Тауэр бүгiн Сарай да , үрме де, ендi болып табылмаған, дәстүрлi сызықтарды Тауэрдың рәсiмдерiне (қорғауды жауынгер) бифитеровтың киiмiнен бастай сақтады. Тауэрлі көпiр готикалық стильде 1894 жылда құрастырылды. Оның құрылысына 1 миллионнан артық қадақтар жұмсап, және ол содан берi болатын қабықтың рұқсатнамаға арналған реттiң 1 миллионды маңыра жанында езбеледi. Адамдарға 1982 жылдан Көпiрге баруға рұқсат еттi. Көпiрде басқару, көрменiң тармағы 1976 жылдың электрлендiруiнен кейiн сақталған гидравликалық жабдығы бар машина бөлiмшесi орналастырған. Келушiлер екi мұнаралардың арасындағы жаяу соқпақтары бойынша келесі жағаға өте алады, Доктер Тауэрмен және лондондық доктердiң арасындағы 23 Арковолардың аудан орналасқан Катериналар тазайды тарихи кемелердiң өз коллекциясының келушiлерi, қонақ үй Диккенс Иннмен, жаңа дүкендер және яхталарға арналған айлақтармен қызықтырады. "Белфаст", екiншi әлемдiк соғыстың мерзiмiнiң қуатты ағылшын крейсерi, өзенде байлаған. ХIХ ғ. 20-шы жылдарда ендi. Догi, мәрмәрмен, жүнмен, кәушiкпен, шараппен және арман етемiз, бiрақ кемелер iрiлеудi өйткенi қауса өзен құйылысына, доктер және қоймалар арқандап байлай бастады. Бүгiн бұл жерде "Тауэр" бүкiләлемдiк сауданың орталығы және қонақ үйлерi өркендейдi.

Барбикан. Барбикан Великобритания астанасының өмірінде маңызы зор және тағы да өткен өмірге де. Бір кездері осы кішкене ауданда, мүмкін, форпост («Барбикан» аты – күзетші мұнара атынан шыққын) болған. Ежелгі Рим аккупациясының қалалық қабырға қалдықтары сақталған. 1940 жылы бұл ауданда кішігірім шеберхана және қоймалар немістің бомбы қойғыштары кесерінен бұлар жоғалып кеткен болатын. Соғыстан кейін оларды сауда фирмаларына және банктерге сатуға әбден мүмкін еді, бірақ бұл жерде тұрғылықты аудан мектебімен, мәдениет орталығы, ішкі бақтармен және де қалалыққа жататын өзгі кіші аудандық қызметкерлерге арналған кішкене аудан салынды. Сол әскери жылдардан кейін, британдық қоғамда демократияны құрметтеген, Германияның ұлтшылдығын жеңіп және өзінің армандаған демократиялық қоғамын орнатты. Міне Оуэн мен Фурье фаланстер арманын орындауға және Лондонның орталығында 6500 тұрғындарға арналған шағын ауданын орнатуға мүмкіндік туып тұр және бүкіл қазіргі заманға жеткен замандас архитектуралық және техника осы ауданда орналасқан. Жердің астына бірнеше шақырымды теміржолдар жолы салынған. Бұл жерде алғаш рет жеңіл жиһаздан жасалған және тағы сол сияқты тұратын арнайы үйлер салынған. Финдық дизайнерлер, 3 британдық архитекторлар осы үйлердің құрылымын салған. Соңында керемет ғимараттар болып шықты. 100 метрлік тұрғын үйлер салынған, үстіңгі қабаттарында Семирамида бақтары бар.

Корфе қорғаны. Бейнеленуі: Корфе қорғаны ағылшын тарихындағы атақты қамалдардың бірі. Ол Уэйрх ескі саксондықтардың қаласының маңында орналасқан, айтар болсақ, дәп осы жерде Эльфрид, саксондық ханшайым, өзінің асыранды ұлы Эдвардты өлтіреді, өзінің кіші ұлы Этельреданы таққа отырғызу үшін. Этельред дайын емес деген жалған ат алып өзінің құқығын 979 жылға апарады. Оның француз ханшайымына үйленуі тұтқыр оқиғалардың алғашқысы болып еді. Вильгельм Завоевательдің мұрагерлері, әсіресе Иоанн (Джон) королі осы қорғанды өте құрметтеген еді. Иоанн І осы қамалды өзінің резиденциясы қылған, қазына қоймасы және мемлекеттік түрме жасаған. Өзі басқарған жылдардың үшінші жылында ол бұл қамалға өзінің бақталасы Артур Бретандық ханзаданың бөле апайы Элеанорды алып келген. Элеанормен қоса күзетшілермен тағы да 25 француз рыцарьлары болған еді.

Тағын бекіткен Джон қамалда құрылыс жұмыстарын жүргізеді. 1201 жылдан 1204 жылға дейін ол қамал территориясында Глориетт атты сарай тұрғызады, оның әр бөлмесінде сансыз оюлар және персиялық кілемдер болған. Бұл сол қорғаннан кейін 300 жылдай дерлік ағылшын корольдерінің сүйікті резиденциясы болып қалған. 1572 жылға дейін, Елизавета ханшайымның керек емес қылып сатпаған өзінің ғашығы, би сабағының мұғалімі Кристофер Хаттену сэрге бере салған (Christopher Hatten). Кристофер Хаттен сэр 1592 жылы қайтыс болғаннан кейін, бұл қамал қолдан-қолға сатылып кеткен. Ең соңында, 1635 жылы Лордтың жоғарғы соты Джон Бэнкс Сэр (Sir John Bankes) өзіне меншік етіп алған. Өзінің сатып алып өте жақсы иелігіне қарамастан, ол өзінің көп уақытын аулада өткізген, басқару ісін өзінің әйелі Мэри Бэнкс Ледидің (Lady Mary Bankes) қолында қалдырды. Азамат соғысы кезінде Лорд Бэнкс және оның әйелі Карл І-шіге адал болып қалған. Содан бір жылдан соң король Карл Лондонды тастап Оксфордқа қашуға кетуге тура келді, ал Лорд Бэнкс сонымен бірге.

Шойындық көпір. «Ол 100 фут ұзындықтағы аркада ұсталып тұр, 52 фут биіктікте және 18 фут ені, оның салмағы 1 тоннадай болады. Колос Родоскийдің осыдан ауырлылғына күмәндәнәм».Джон Уэсли Бұл көпiр - тырысулар, дерби және оның Подмастерьевiнiң тәжiрибе және ұста-құюшы Абрахамның тапқырлығының жемiсi. Колбалар астында шойын Көпiр Северн өзен арқылы - Англиядағы рукдейлиi - ұқсас тектiң конструкциясы бiрiншi әлемде. Оның әдемi пропорциялары XVIII жүз жылдықтың сәулеттiк стильлерi үшiн типтi. Көпiрi, алайда, жаңа, болашақ уақыты нышаны болды. Шойын бөлшектердi құрама Көпiрдiң өздiң идеясы бай клиентi бар әңгiменiң жүрiстесiнiң Шрусберидiң Томас Фэрнол причардының аты бойынша сәулетшiмен және маманмен тұңғыш рет айтып шыққан, шойын қорыту заводының иесi.

Көпiрдiң аралығы ұзындығы 30, 6 метр, оның салма - 384 тонна құрайды. Баяғыдаларға, Көпiр бiздiң күндерiмiзде, сонымен қатар құмар туристтардың тiрi мүддесi шақырады. Көпiрге ашуды iлеселерi адамдар, оны келе баста суретшiлер сурет салуға асықты, ол салған оның ұсталары және инженерлер үшiн маңдай алды жарнама болды.

Темзадағы Манхэттен. Лондонда көбiрек қаржы және әлемнiң басқа қаласы қандай болмасынға қарағанда сауда мәмiлелерiнде жыл сайын болатыны белгiлi. Бұл iскерлiк белсендiлiктердiң жақында уақытына дейiн дегенмен көзге түскен емес. Қорғаушылар және банкирлердiң кеңселерi аласалау ғимараттарда, Лондонның - сити ескi iскер орталығы шектерiндегiнде болды. Сити жақындалар дегенмен көлеңкеге кетуге тура келедi. Абзалы, Лондоннан шығысқа салыстырылатын тек қана төменгi Манхэттенмен, Нью-Йорктiң iскер ауданымен масштабтарға жаңа кәсiпкерлiк-орталық, беттерiншелердi өседi. Талпыныстарды бұл жерде жасалсын, ескi тастап кеткен доктердiң ауданында, iскер орталықтарды әлденеше қолданды, бiрақ iстiң қаржы басылулары артынан кедергiлендi, және жоспарлар тұрғын аудандардың масштабы бойынша аз-кемге дейiн кәдiмгi қысқарды. Лондондық Доклендсеге Пеллиолардың сезардың аргентиналық сәулетшiсiнiң жобасы бойынша 1987 жылда, Ит Аралы деп аталатындарда Канари Уорф бiрiншi биiк ғимарат өсiрдi - Ұлыбританиялардағы ең биiгі. Бiрақ нарықтық ахуалдығынан 90-шы жылдарының басында жаңадан нашарлатты, және бiрнеше жыл бұл мұнара тәкаппар жалғыздықта тұрып қалды : тiптi жолы түспедi оның кеңсе бөлмелерiн тапсырып немесе сату. 90-шы ахуал соңында өзгердi, және Пеллиолардың сезардың ғимаратына айнала бастады. Қазiр бес үлкен мұнаралар ендi шынымен және металлдармен қала құрылыс ансамбль су жаңа құрастыра жарқырайды. Екiбастан, бәрiнен артықпен бұл Манхэттендi еске салады - тар көшелер және 40-қабатты көк тiреген үй мыту аудандар. Мұндай қалалық орталарда - басты жоғарғы эстетика, құрылыс техникасының әбден жетiлуiн ойнайтын ерекше. Бұл көк тiреген үйлердiң шыны панелдер және металлдық рама жиюлы биiк фасадтары мұндай қолдардың iсiмен тiптi адамгершiлiк ендi болып көрiнбейтiн зергерлiк дәлдiкпен орындаған. Ең алдымен, бұл жерде үлкенiрек тiзбекпен автомобилдiк және жаяу аймақтарының бөлiнуi жүргiзiледi. Екiншiден, барлық ғимараттар дерлiк жердiң деңгейделерi өткелдермен, бiресе коридорлармен және залдармен, дегенмендердi жалғастырады кезек-кезек тигiзетiн жаяуларға арналған барлық көлемдердiң тесiп өткен ашықтығы жасалады, бiресе жабылған өткелдерде, ашық аудандар және пассаждарда. Көк тiреген үйлер түнде мың оттармен жана бастайды және жылтырайды, бiрақ оқтын-оқтынның олары жанында 11 қыркүйек туралы қорқынышты еске түсiру тасқынатын ұшақтарды ұшып өткенде батушы күн сәулелерiндегi әсiресе эффектiлi олар, тiптi айтуға болады, түнгi таңдайдың фондарында жарқырайды. Аумақ бұрынғы доктердiң каналдары, бұның барлығы кескiлеп суда және суды түптеу шағылысып және кептiргендiгi ендi эффект тезiрек осында құрады, Нью-Йоркті емес, Венецияны еске түсіреді.

Биг-Бен. Бұл сағат Біріккен Король Парламентінің мұнарасында орналасқан, әрбір сағаттың мұнарасын көрсетеді және оны бүкіл әлем естиді. Биг Бэнның алғашқы соғысынан түнде 31-нен 1-не ғаламшар арнайы халықаралық уақытқа өтеді. Биг Бенге туристтерді жібермейді, 96 метр биіктіктегі мұнараға тек қана тар 334 сатылы баспалдақпен жоғарыға шығарады және аңызды қоңырау орналасқан ашық алаңға алып келеді. Онда Биг Бен және тек бір қоңырау бар. Оның биіктігі 2 метрдей, ал диаметрі 3 метрге тең. Биг Бен аты қызықты оқиғаларға толы. Арнайы нұсқасы: Биг Бен атын қоңыраудың құрылысшыларының басытығының атына байланысты Бенджамин Хол деген адамға өзінің денесінің ірілігіне байланысты Үлкен Бен деген лақап аты болған. Екінші нұсқасы: Виктория ханшайымы кезінде палуан мен боксер күресі кезінде осы атқа ие болған. Биг Беннің циферблаты 4 жаққа қарайды. Олар Бирминнем күйреуінен жасалған, сағат көрсеткіштері шойыннан, ал минут көрсеткіштері мыстан жасалған. Минут көрсеткіштері 1 жыл ішінде 190 км қашықтықты жүретіндігі саналған еді. Биг Бен – өз заманының нақышы. Сағат пен қоңырау көтеріліп және жөндеуден өткеннен кейін, шойынды көрсеткіщтерді ең ауыр деп және оларды кішкене жеңілірек металлға ауысуы анықталды. Бұл сағат 31 мамыр 1859 жылы ашылды. 1912 жылға дейін сағат газды сыбызғылармен жарқыратылып тұрды, сосын оларды электрлі шамдарға ауыстырылды. Ал куранттар алғашқы рет радиодан 31 желтоқсан 1923 жылы естілді.

Темза. Темза – «судың тарихы» және «Еуропадағы ең үлкен өзен» деп атайды, көп түрлі көпірлер салынған және тоннельдер, бірақ Вестминистр көпірі алғашында 1750 жылы Лондондық көпір Темза арқылы жалғыз болған еді. Бірінші көпір тасты, Киелі Томас Кантерберийдің атына салынған еді. Сатқындардың шабылған бастары нығыздаоған қақпаларда ілініп тұрды. Кейбір Лондандағы көпірлер өздерінше ерекше қызық: Хаммер – смит көпірі металды өрнекпен әсемденген, ал Воксхолл көпірінде үлкен қола фигуралар тұр, суреттейтін көзеші істер, техниканы, архитектураны, аулы шаруаышылығы, ғылым, көркемөнер, жергілікті өкімет және білім. Өзенде кейбiр қайықтар Оксфорд және Кембридждегi қайық жарысқа қарағанда ықыластар көбiрек қызықтырады. Беттерсидi жақында пайда болған ескерткiштердiң жағаларында әсiресе "Әлемнiң будда ғибадатханасы" адам қарама-қарсы жағада буддалық монах салынған ескерткiш атақты. Қасында 100 футтардың биiктiк будда ғибадатханасымен, жапон бағы орналастырған - бұл әлемнiң халықаралық эстафетасының бөлiгi.

Гарнизон бекінісі. 1640ж үш айлық қорғаудан соң бекініс қатты қиратылған болатын. Кейіннен жаңартылған. Бұл сарайда 1650 ж шотландықтар өзінің штаб пәтерін құрады. Бұрынғы корольдік сарай гарнизондық бекініске айналады. Ол жерде армия құрады. Осыдан кейін де сарайды бірнеше рет осындай өзгерістерге ұшыраған. 1933ж Бекініс Жаңа статусына ие болды Әскери мұражай деген. Кейіннен экипажға арналған гараж Ресторанға айналады. Бүгінгі күні Сарайға миллиондаған туристтер келеді және де шотландтардың штаб пәтері болып табылады. Сарай 9.30-18.00 сәуір, кыркүйек айларының аралығында ашық болады.

Трафальгарлық алаң. Мұнда Киелі Мартина шіркеуі, Ұлттық галереясы, Ұлттық порттреттік галерея, адмирал Нельсонның ескертіші бар. Трафальгарлық күрес 1805 жылы болған, сол кезде адмирал Нельсон қайтыс болған. Және де күрес жеңіспен аяқталған, ағылшындықтар теңізді басқару үшін француздар ме испандықтарды жеңіп шыққан. Алаңның жанында Трафельджер отель бар. Бұл алаңды Rockwell барының терезесінен анықтап бақылауға болады. Алаңда Англияның аты шыққан генералдарына арналған ескерткіштер де бар. Бұндағы Ұлттық галереяның тарихы 1824ж басталған. Бұл алаңның орнында алдын егіс алқабы, кейіннен ат қора орны болған.