50.Емдік туризмнің географиясы.

Емдік мақсаттағы саяхаттар ерте ғасырдан бастап пайда болды.Ерте замандарда гректер мен римдіктер өз денмаулықтарын жақсарту мақсатында климаты жайлы емдік орындарға саяхаттаған болатын.Курорттарға тек денсаулығы нашар адамдар емес,сонымен қатар денсаулығын жақсарту мақсатында,демалу мақсатында келетін болған.Грециядағы Эпидавр мен Кос,Римде Байи курорттары әйгілі болған. Емдік туризм-бірқатар ерекшеліктерге ие. 1)Курорттқа келу кем дегенде 3 аптадан аспау керек.Ол аурудың түрі мен типіне қарамастан,тек осы жағдайда ғана күтілген емдік нәтижеге қол жеткізуге болады. 2)Курорттарда демалу қымбат тұрады.Бірақ та соңғы кездері арзан бағада турлар ұйымдастырылып жатыр,бірақ емдік туризм негізінен қалталы клиенттерге арналған,жұмыстан шаршаған және т.б.жағдайларда адамдарға көмектеседі.Бұл тұтынушылар негізінен белгілі бір арнайы арнайы ауруларды емдейтін курорттармен немесе аралас типті курорттар арасында таңдау жасайды. Соңғы уақытта емдік туризм нарығы көптеген өзгеру үстінде.Дәстүрлі санаторлық курорттар емделу мен демалыс орындары емес,ал жартылай функционалды сауықтыру орындарына айналу үстінде. Емдік функциясын сақтайтын курорттар бірнеше бағдарламалар ойластырған,туристерді қызықтыру мақсатында.Олар спорттық және мәдени шаралар ұйымдастырады.Олар көптеген сауықтыру және қалпына келтіру мақсатында,кешенді қызмет түрлерін ұсынады.Қазіргі кезде теңіз жағасындағы курорттарда «талассотерапия»(гр.теңіз және терапия) теңіз климаты мен шомылуды,күн шуағы ваннасымен біріктіру қызметі үлкен сұранысқа ие.Сонымен қатар «Антицеллюлит »,«Фито- Сән-Жасару» бағдарламалары да бар. 1999 жылы Испанияда болған «Емдік-сауықтыру туризмнің » халықаралық конгрессінде қазіргі уақытта емдік туризмді дамыту маңызды екенін көрсеткен,сонымен қатар емдік туризмнің қоғамда алатын орны,дамыту мақсатныда үлкен масштабты зерттеу жұмыстарын жүргізу демалыс нарығын,курорттық қызмет көрсетуге стандарттар ендіру және т.б.

Емдеу мақсатымен саяхаттар көне заманда басталды. Ежелгі грек пен римдіктер өзінің деңсаулығын жақсарту үшін жайлы климаты бар жерлерге саяхат жасаған еді. Грецияда Эпидавр жəне Кос курорттары, ал Римде жағажайда орналасқан Байи курорты əйгілі болды. Қазіргі таңда емдік туризмнің географиясы кеңейді.

Еуропадағы емдік туризм

Емдік туризмнің негізгі аймақтары Орталық, Шығыс жəне Батыс Еуропада орналасқан. Емдік мақсатпен туристерді қабылдайтын елдерге Чехия, Венгрия, Польша, Болгария, Австрия, Швейцария жатады (Чехия 1-ші орында). Чехиядағы ең əйгілі курорт – Карловы-Вары. Жыл сайын бұл курортқа əлемнің 70 елінен 50 мың адам келіп тұрады. Сонымен қатар, Чехияда əлемдегі алғашқы Яхимов деген радон курорты, еуропадағы ежелгі Теплице курорты, Марианске-Лазне, Франтишкови-Лазне, Лугачовице курорттары орналасқан. Емдеу мен сауықтыру бағдарламасымен қатар мəдени, көңіл көтеру шаралар да жүргізіледі. Чехия курорттарында музыка фестивалі, өлен конкурстары, фольклор фестивалі өтеді. Мысалы, Карловы-Вары курортында Халықаралық кинофестивалі өткізіледі. Емдік туризм Венгрияда жақсы дамыған. Венгрияны термальды моншалары бар ел деп атайды. Туристердің Венгрияға келу басты себебі – ем алу. 1998 ж. Венгрияға келген үшінші турист емделу мақсатымен саяхат жасаған еді. Туристік ағымдар негізінен Будапешт қаласына жəне Балатон көліне бағытталған. 19 ғасырда Будапештке «емдеу сулары бар қала» деген статус берілді. Венгрияда 300-ден аса емдік минералды сулар бар.

Венгрия курорттарына келушілердің жартысы Германия, АҚШ, Авcтрия жəне Венгрияның өзінен барады. Емдік туризмнің нарығында Польша бальнеологиялық жəне климаттық курорттарымен танылады. Балтық көлінің жағалауында Свиноуйсьце, Камень-Поморски, Колобжег курорттары орналасқан. Батыс Еуропада емдік туризм Германия, Австрия, жəне Швейцарияда жақсы дамыған. Мұнда негізінен бальнеологиялық жəне климаттық курортттар орналасқан. Германиядағы əйгілі курорттар: Баден-Баден, Висбаден, бальнеологиялық курорттар – Баденвейлер, Вильдбад, Бад-Хомбург, Бад- Наухайм. Климаттық курорттар – таулы: Кведменбург, Оберхоф, Фюссен; жағажай: Вангероге, Даме, Травемюнде, Хайлигенхафен, Фленсбург. Австриядағы танымал курорттың бірі – бальнеологиялық радон курорты – Бадгастайн. Австрияда емдік-сауықтыру туризм Аттерзе, Мондзе, Теплицзе көлдердің жағалауында дамыған. Австрияға келушілердің 20% емдік мақсатпен келеді. Швейцариядағы əйгілі курорттар – бальнеологиялық:

Баден, Бад-Рагац; таулы-климаттық: Ароза, Давос, Санкт-Мориц, Церматт жəне т.б. Швейцарияда шөппен емдеуді тұңғыш рет қолдана бастады.