- •Қосымшаларды өңдеу интегралданған ортасымен танысу.
- •Жұмыстың мақсаты
- •Жұмыстың орындалу тәртібі
- •1 Кезең. Delphi бағдарламасын жүктеу
- •2Кезең. Интегралданған ортаны оқып үйрену
- •3 Кезең. Жоба мен модуль файлын құру және сақтау.
- •4 Кезең. Компоненттерді қосымшаға кірістіру
- •5 Кезең. Формада компоненттерді редакциялау.
- •6 Кезең. Қасиеттердегі мәндерді өзгерту
- •7 Кезең. Іс әрекетті орындаушысын анықтау
- •Оқиғаларды өңдеу
- •Жұмыс мақсаты:
- •Жұмыстың орындалу тәртібі:
- •1 Кезең. Delphi бағдарламасын жүктеу
- •Delphi бағдарламасын жүктеңіз.
- •2 Кезең. Қосымшаға компоненттерді қою
- •3 Этап. Оқиғаларды өңдеу процедурасын құру
- •4 Кезең. Жаңа жобаны құру
- •«Сұхбат» атты жобаны құру
- •1 Кезең. Delphi бағдарламасын жүктеу және жоба құру
- •2 Кезең. Қосымшаға компонеттерді орналастыру
- •3 Кезең. Компонеттер қасиеттерән Редакциялаужәне оқиғаны өңдеуші процодурасын құру.
- •4 Кезең. Бағдарламаны сақтау және іске қосу
- •5 Кезең. Компоненттер қасиеттерін өзгерту
- •«Анықтама» атты жобасын құру
- •1 Кезең. Delphi бағдарламасын жүктеу және жобаны құру
- •2 Кезең. Формаға компоненттерді енгізу
- •3Кезең. Компоненттердің қасиеттеріне түзетулерді енгізу және оқиғаларды өңдеу процедурасын құру
- •4Кезең.Бағдарламаны сақтау және іске қосу
- •5Кезең. ListBox1 компонентімен жұмыс жасау
- •6 Кезең. Компоненттердің қасиеттерін өзгерту
- •Sdi (Single Document Interface) қосымшасын құру Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл
- •Mdi (Multiple Document Interface) қосымшасын құру Орындау уақыты: 2сағат Рейтинг: 1 балл
- •Қолданбалы интерфейсінің құрылысы Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл
- •Анимация және графиктерді көрсететін компоненттермен жұмыс Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл
- •Delphi бағдарламасын жүктеңіз.
- •Delphi жабыңыз.
- •Бақылау сұрақтары
- •Графиктерді бейнелеу және анимациялау үшін компоненттерімен жұмыс Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл
- •Деректер қорымен жұмыс Орындау уақыты: 4 сағат Рейтинг: 2 балла
- •"Топ тізімі" атты кестесі
- •Деректер базасындағы навигация Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл
- •Sql тілі. TQuery компоненті Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл
- •Тілдер және бағдарламалау технологиясы
- •Бақылау сұрақтары
Анимация және графиктерді көрсететін компоненттермен жұмыс Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл
Жұмыстың мақсаты:
Жұмысты қамтамасыз етуші анимация және графика компоненттер үшін оқиғаны өңдеушіні құрып және оларды қойып үйрену.
Орындалу тәртібі:
1-кезең. Delphi бағдарламасын жүктеу және жобаны құру
Delphi бағдарламасын жүктеңіз.
Терезе тақырыбына «Компоненты для отображения графики и анимации» деп беріңіз.
2-кезең. Көпбетті блокнотпен TPageControl жұмыс
Көпбетті блокнотты құруды қамтамасыз ететін палитрада екі басқару элемент компоненттері бар. Бұлар TTabControl және TpageControl компоненттері.
Формаға TPageControl компонентін (панель Win32) орнатыңыз, Align қасиетінен AlClient белгісін беріңіздер.
Компонент TPageControl компоненті бірін-бірі жасыратын бірнеше тақталар TTabSheet класында болуы мүмкін. Әрбір тақташа өзімен байланысты закладкасын таңдайды және компоненттерге орналастырылған өзінің терімдері болуы мүмкін.
Құрылушы кезеңіне жаңа тақта қосу үшін, тышқанның оң жақ батырмасын компонентке шертіп және New Page таңдаңыз.
3-кезең.TPaintBox компонентімен жұмыс
1. Жаңа беттің тақырыпшасын орнату үшін Caption қасиетін қолданыңыз. Бірінші бет үшін тақырыбын - TPaintBox орнатыңыз.
2. Панельге TBitBtn (Additional панелінен)батырмасын орнатыңыз. Buttons немесе Demos\Doc\Graphex каталогынан Pencil.bmp пиктограммасын батырмаға (Glyph қасиеті) суреттеңіз.Тақырып батырмасына– Нарисовать.
3. Панельге тағыда бір TBitBtn батырмасын орналастырыңыз. Buttons каталогынан Clear.bmp пиктограммасын батырмаға суреттеңіз.Тақырып батырмасына – Стереть.
4. Формаға TPaintBox (System панелінен) компонентін орналастырыңыз. Align қасиетінен AlClient мағынасын беріңіз.
TPaintBox компоненті– өз бетімен бейнелеулердің сурет салуына арналған терезе. Канва қасиетінің құрамында Canvas компоненті бар, графикалық құралдар –Font қасиетінде Pen және Brush. Канва бойынша қызыл түсті эллипсті суреттелетін, Нарисовать батырмасы үшін оқиға өңдеушісін құрыңыз. Эллипсте Delphi жазуы міндеті түрде болу керек.
Өңдеушіге бүтін түрдегі екі өзгерткішті суреттеңіз: var x, y : integer;
Қызыл түске бояу үшін міндетті түрде келесі оператор жазыңыз: PaintBox1.Canvas.Brush.Color := clRed; Барлық қасиеттер және суреттеу әдісі Canvas қасиетіндегі TPaintBox компонентіне жатады. Операторды қысқарту үшін алдыңғы оператордың орнына қосылу операторына жазыңыз: With PaintBox1.Canvas Do
Түсті беретін қаламға операторлар жақшаларды ашып және операторды жазыңыз:
begin Brush.Color := clRed;
Канва геометриялық фигураларды суреттейтін әдістерін құрайды. Контейнердің барлық аймағын алатын эллипсті салыңыз. Операторды енгізіңіз
Ellipse(0,0,Width,Height);
Font : TFont қасиеті канваның шрифтін анықтайды. Шрифттің биіктігін анықтаңыз және операторды енгізіңіз.
Font.Size := Height div 5;
Шрифттің түсін беріңіз:
Font.Color := clWhite;
TPaintBox компонентіне шыққан мәтінді нүктенің координатын анықтаңыз. Операторды енгізіңіз:
x := (Width – TextWidth (‘Delphi’)) div 2;
y := (Height – TextHeight(‘D’)) div 2;
TextOut әдісі(x, y : integer; const Text: string); үшбұрыштың сол жақ үстінгі жағында (x, y) нүктесінде орналасқан мәтінді қамтитын мәтіндік жолды Text енгізіңіз. Енгізіңіз
TextOut(x, y, ‘Delphi’);
end;
Форма терезесіне ауысып, BitBtn2 батырмасы үшін оқиғаны өңдеуші OnClick құрыңыз. Өңдеуші суреттеу үшін контейнерді тазалауға арналған. Refresh әдісін қолдана отырып, бейнені қайта салуына тура келеді, яғни өткен жағдайдағы компонент қайта қалпына келеді. Операторды енгізіңіз PaintBox1.Refresh;
Қосымшаны орындауға жіберіңіз. Нарисовать батырмасын, содан соң Стереть басыңыз.
4-кезең. TAnimate компонентімен жұмыс
Canvas қасиеті көп компоненттеріне ие, соның ішінде формада. На канва компонентіне геометриялық фигураларды, мәтінді салуға болады және бөлек нүктелерден әр түрлі оюларды және растрлық бейнелерді суреттеулерді құрастыруға болады.
Көпбетті блкнотты New Page командасымен закладка құру үшін контексттік мәзірден TPageControl (закладкаға шертіңіз) компонентін алыңыз.
Беттің тақырыбына TAnimate белгісіне енгізіңіз.
TAnimate (панель Win32) компоненті AVI форматтағы бейнеклиптерді ойнатады. TAnimate компонентін блокноттың екінші бетіне апарыңыз.
FileName қасиеті AVI-файлды компонентімен байланыстырады. Стандартты анимацияны қолдану үшін мүмкіндік беретін CommonAVI қасиеті констант тізімінен тұрады. CommonAVI компонент қасиетінен AVIDeleteFile белгісін таңдаңыз.
TProgressBar (панель Win32) компоненті бейнелерді ұзақ уақыт бойына жүретін процесті үшін арналған. Формаға компонентті орнатыңыз және оның Visible қасиетінен False белгісіне орнатыңыз.
TTimer (панель System) компоненті нақтылы уақыт ішінде аралықтарды санап шығуына арналған. Формаға компоненті апарыңыз және Enabled қасиетінен False қасиетін орнатыңыз.
Оның Interval қасиеті миллисекундтағы уақыт аралығын,яғни таймердің қосылуынан бастап енуіне дейінгі OnTimer оқиғасы өтуі қажет. Interval қасиетін 100 тең етіп орнатыңыз.
Форманың ортасына стандартты Нажмите батырмасын орнатыңыз және оған OnClick өңдеушіні құрыңыз.
Операторды енгізіңіз:
Для запуска видеоклипа Animate1.Active := True;
Для получения изображения компонента ProgressBar1 ProgressBar1.Show;
Для включения таймера Timer1.Enabled := True;
Enabled қасиетінен True белгісі орнаған кезде Таймер қосылады. Enabled қасиеті False белгісі болмайынша, қосылған таймер бүкіл уақыт бойы OnTimer оқиғасын шақыра береді. Timer1 компонентіне өңдеуші оқиға OnTimer орнатыңыз. Компонентті ерекшелеп алыңыз және Events вкладкасынан OnTimer жолына екі рет шертіңіз.
Position қасиетінен TProgressBar компоненті бейненің ауқымдық белгісінен тұрады.
Оператор енгізіңіз ProgressBar1.Position := ProgressBar1.Position + 1;
Position қасиеті максиалды ауқымына жеткенде бейнеклип жұмысы тоқтауы тиіс.
Операторды енгізіңіз:
if ProgressBar1.Position >= ProgressBar1.Max then
begin Timer1.Enabled := False;
ProgressBar1.Hide;
Animate1.Stop;
end;
Қосымшаны жүктеңіз. Батырмаға басыңыз. TAnimate компонент жұмысына назар аударыңыз және бағдарламаны аяқтаңыз.
5-кезең.TMediaPlayer компонентімен жұмыс
Көпбетті блкнотты New Page командасымен закладка құру үшін контексттік мәзірден TPageControl (закладкаға шертіңіз) компонентін алыңыз. Беттің тақырыбына TmediaPlayer белгісіне енгізіңіз.
TMediaPlayer компоненті өзімен бірге батырмалар терімдері әр түрлі мультимедиялық құрылғыларды басқару үшін арналған. Блокноттың үшінші бетіне TMediaPlayer компонентін орнатыңыз.
Бұл компонент мультимедиялық құрылғылармен басқаруға мүмкіндік береді. DeviceType қасиеті басқару үшін құрылғының түрін анықтайды. Бұл қасиеттің тізім белгілерін ашыңыз, мазмұнымен танысыңыз және dtAutoSelect (түрін автоматты түрде анықтайды)белгісін орнатыңыз.
TListBox компонентін формаға орнатыңыз. Оның Items қасиетіне белгілерін енгізіңіз: Ding, Chord, Ctmelogy, Chimes.
Бұл аттар стандартты дауысты Windows файылдары. MediaPlayer1 көмегімен дәл осы сөздер тыңдалынады. MediaPlayer1 компоненті үшін OnClick өңдеуші оқиғасын құрыңыз.
Тізім бойынша тыңдалатын файлы ат бойынша анықталады. Егер тізімнен бір элемент таңдалмаса, онда ойнатқыш жұмыс жасамайды.
Операторды енгізіңіз if ListBox1.ItemIndex <0 then Exit;
Стандартты дауысты файлдар ауқымды wav болады. Файл атын анықтаңыз
MediaPlayer1.FileName := ListBox1.Items[ListBox1.ItemIndex]+’.wav’;
Назар аударыңыз, процедура тақырыбынан анықтауға болатын және қай компоненттен қандай батырма басылған туралы Button параметрі орналасқан. Әрбір батырмада өзінің аты орналасқан. btPlay – іске қосылатын батырмасы. Теріңіз
if Button = btPlay then begin MediaPlayer1.Open; MediaPlayer1.Play; end;
Open файл әдісі үшін воспроизведения ашылады, ал Play әдісі воспроизведение wav-файлын белсенді етеді. Пауза және Стоп батырмалары үшін де ұқсас операторлар сияқты қолдануға болады. Енгізіңіз
if Button = bt Pause then MediaPlayer1.Pause; if Button = btStop then MediaPlayer1.Stop;
Бағдарламаны орындауға жіберіңіз. Бірінші файлдағы тізімді тышқанмен ерекшелеп және Play батырмасына басыңыз.Қосымшаны жабыңыз.
6-кезең.TShape компонентімен жұмыс
Көпбетті блкнотты New Page командасымен закладка құру үшін контексттік мәзірден TPageControl (закладкаға шертіңіз) компонентін алыңыз. Беттің тақырыбына Tshape белгісіне енгізіңіз.
TShape (панель Additional) компоненті жай ғана фигураларды салады. Tshape компонентін жаңа бетке орналастырыңыз.
TUpDown (панель Win32) компонентін жаңа бетке орналастырыңыз.
Бұл компонент сандық ауқымды бақылау үшін арналған. Max қасиетінен максимальды белгісі орнатылады. Бұл белгісін 5 тең етіп орналастырыңыз.
UpDown компонентіне шерткен кезде OnClick оқиғасы пайда болады. OnClick ( UpDown компонентіне екі рет шерту арқылы болады) өңдеуші оқиғасын құрыңыз.
Shape қасиеті фигураның түрін анықтайды. Ол константамен беріледі. Position қасиетінен байланысты UpDown1 компоненті Shape1 компонентінде фигураның түрін өзгертеді. Операторды енгізіңіз:
case UpDown1.Position of
0: Shape1.Shape := stRectangle;
1: Shape1.Shape := stSquare;
2: Shape1.Shape := stRoundRect;
3: Shape1.Shape := stRoundSquare;
4: Shape1.Shape := stEllipse;
5: Shape1.Shape := stCircle;
end;
