Деректер қорымен жұмыс Орындау уақыты: 4 сағат Рейтинг: 2 балла

Жұмыстың мақсаты:

Delphi ортасында жергілікті деректер қорымен жұмыс істеп үйрену.

Жұмыстың орындалу тәртібі:

1-кезең. Access бағдарламасын жүктеу және кесте құру

9. Access жүктеңіз.

10. Менің құжаттарым – Студент бумасында fam.mdb атымен жаңа деректер базасын құрыңыз.

11. Конструктор режимінде кесте құрыңыз. Ол үшін Деректер қоры терезесінің Кесте бөлігінде Құру батырмасына шертіңіз, пайда болған Жаңа кесте терезесінде Конструктор таңдаңыз.

12. Келесі кестені толтырыңыз:

"Топ тізімі" атты кестесі

Өріс аты	Деректер типі	Қасиеттер
№Кілттік өріс	Сандық	Өріс өлшемі – Байт Жазылым – Номер студента
Фамилия	Мәтіндік	Өріс өлшемі – 20
Аты	Мәтіндік	Өріс өлшемі – 20
Тегі	Мәтіндік	Өріс өлшемі – 20
Туған жылы	Дата/уақыт	Өріс форматы – Датаның қысқаша форматы
Сынақ кітапшасының орташа баллы	Сандық	Өріс өлшемі – Жылжымалы нүктелі (4 байт)
Мекен-жай	Мәтіндік	Өріс өлшемі – 40
Телефон	Мәтіндік	Өріс өлшемі – 10
E-mail	Мәтіндік	Өріс өлшемі – 30

13. Кестені Топ тізімі атымен сақтаңыз.

14. Access шығыңыз.

2-кезең. Delphi жүктеу және Database Explorer жалған атты құру

12. Delphi жүктеу.

13. Database мәзірінде Explore пунктін таңдаңыз.

14. Терезенің кез келген жеріне тышқанның оң жақ батырмасын шертіңіз, пайда болған менюден ODBC Administrator… таңдаңыз.

15. ODBC Data Source Administrator терезесінде Add… батырмасына шертіңіз.

16. Create New Data Source терезесінде Microsoft Access Drivers (*.mdb) таңдаңыз, содан соң Дайын батырмасын шертіңіз.

17. ODBC Microsoft Access Setup терезесінде Select батырмасына шертіңіз.

18. Select Database терезесінде С:\Менің құжаттарым\ Студент директорияларын таңдаңыз,сол жақ тізімде (Database Name) 1 кезеңде құрылған деректер базасы файлын fam.mdb шертіңіз,содан соң ОК, содан соң DataSourceName өрісіне fam нұсқаңыз, содан соң ОК.

19. Өзгерісті сақтаңыз, ашық қосымшаларды жабыңыз және компьютерді қайта жүктеңіз.

9. Delphi қосыңыз.

10. Database мәзірінде Explore пунктін таңдаңыз.

11. SQL Explorer терезесінде Database бөлігінде fam кесте атын таңдаңыз.

12. Сұхбатты терезесінің аспаптар тақтасындағы Open or Close батырмасына шертіңіз, пайда болған Database Login терезеде User Name: fam1 және Password: 1 нұсқаңыз.

13. Database Explorer жабыңыз.

3-кезең. Компоненттер мен деректер базасы арасында байланыс орнату

19. Формаға BDE (Borland Database Engine) бөлігінен Table (кесте) компонентін және Data Access бөлігінен DataSource компонентін орналастырыңыз. Бұл екі компонент визуалды емес, пайдаланушыға олар көрінбейді, сондықтан оларды форманың кез келген жеріне орналастыруға болады.

20. DataControl бөлігінен деректер бейнелейтін DBGrid визуалды комопнентін кірістіріңіз. Оны ені бойынша тартыңыз немесе Align қасиетінде alClient мәнін орнатыңыз.

21. Осы компоненттер арасында байланыс орнатыңыз. Ол үшін келесі әрекеттерді орындаңыз:

Белгіленген объект	Object Inspector	Қасиеттің және оқиғаның аты	Орындалатын амалдар
DBGrid1	Properties	DataSource	Ашылған тізімнен DataSource1 таңдаңыз
DataSource1	Properties	DataSet	Ашылған тізімнен Table1 таңдаңыз
Table1	Properties	DatabaseName	Ашылған тізімнен қажетті fam таңдаңыз
		TableName	Ашылған тізімнен “Топ тізімі” кесте атын таңдаңыз

22. Деректер қорымен байланыс орнатаңыз:

Белгіленген объект	Object Inspector	Қасиеттің және оқиғаның аты	Орындалатын амалдар
Table1	Properties	Active	Үнсіз келісім бойынша берілген False мәніне True мәнін ауыстырыңыз

Егер кесте толтырылған болса, онда DBGrid комопнентін өрісіне кестедегі берілгендер шығатын еді.

Ескерту. Active=true алдын ала кестеге құрылым процесі барысында және қосымша жөндеулері үшін мүмкіндік бар. Барлық аяқталған қосымша кестелерінде Active = false орнатылуы қажет, содан соң OnCreate оқиға формасында осы қасиеттер true орнауы мүмкін, ал OnDestroy оқиға формасында бұл қасиетер false орнайды. Қорға ие болатын байланыстағы деректер қорымен қоса қолдау бере алмайды, ал желімен жұмыс істегенде басқа қолданушылардың деректер қорына қолжетімділігіне кедергі келтіреді.

23. Бағдарламалық кодты fam10.pas атымен, ал жобаны - pr_fam10.dpr атымен сақтаңыз.

24. Жобаны жіберіңіз(F9).

25. User Name және Password енгізіңіз.

26. Ашылған кестені топтастырыңыз, берілгендерімен толтырыңыз.

27. Жобалау режиміне көшіңіз.

28. Жобаны жіберіңіз және және онымен жұмыс істеуге болатындығына көз жеткізіңіз (деректерді қарау, оларды редакторлау, бұл жағдайда редакцияланған мәліметтер деректер қорында орналасады).

11. Нәтижені оқытушыға көрсетіңіз.

12. Delphi бағдарламасынан шығыңыз.

Бақылау сұрақтары:

13. Реляциялық деректер қорының ерекшеліктері?

14. ДҚБЖ деген не? ДҚБЖ мысал келтіріңіз.

15. Жалған ат деген не және ол не үшін қажет?

16. Кэширования өзгертулерінің ұғымын түсіндіріңіздер.

17. Транзакция анықтамасын беріңіз.

18. Деректер қорының типтері қандай?

19. Delphi деректер қорымен байланыс қалай ұйымдастырылған?

20. BDE деген не?

21. Деректер қорымен байланыс жасау үшін қандай компоненттер пайдаланылады?

Тілдер және бағдарламалау технологиясы

№ 16 зертханалық жұмыс