6 Кезең. Компоненттердің қасиеттерін өзгерту

1. Шрифт түрі мен өлшемі, экран мен әріптердің түстерін өзгертіңіз.

22. Нәтижесін оқытушыға көрсетіңіз

23. Delphi бағдарламасынан шығыңыз.

Бақылау сұрақтары

21. Берілген жобада форма компоненттері қалай орнатылады?

22. Жобада ListBox компоненті қалай қолданылады?

23. Ақпаратты шығару үшін кірістірілген редактормен қалай жұмыс істеуге болады?

24. Таңдау алгоритмін жазыңыз (операторы Case).

Тілдер және бағдарламалау технологиясы

№ 10 зертханалық жұмыс

Sdi (Single Document Interface) қосымшасын құру Орындау уақыты: 2 сағат Рейтинг: 1 балл

Жұмыстың мақсаты:

Қосымшаны құрып, бір мезгілде тек қана бір құжатты қолданып және жүктеп үйрену.

SDI (Single Document Interface) термині тура сөзбен айтқанда бір-құжатты интерфейс және қосымшаны суреттейді, бір мезгілде бір құжатты немесе объектіні қолданып және жүктеп үйрену. Мысал ретінде WordPad қызмет көрсете алды, өзінің файлы OLE-объект терең мүмкіндік береді, бірақ ол SDI-қосымшасында қалады, сондықтанда бір ғана обьектімен (немесе құжатпен) WordPad жұмыс істей алады.Тағыда мысал ретінде қызмет көрсететін Delphi – көп көлемдегі тақта құралдары, мәзір, әртүрлі кітапхана компоненттері, формалар арасындағы байланыс, бірақ ол жалпы SDI-қосымшасы, сондықтанда ол бір мезгілде тек қана бір обьект қолданады және жүктеуге мүмкіндік береді.

Орындалу тәртібі:

1-кезең. Delphi жүктеу және жобаны құру

1. Delphi жүктеңіз. Delphi өздігінен SDI-қосымшасын құрады.

2. Бейнені қарайтын программаны құрыңыз.

2-кезең. Компонентерді кірістіру және олардың қасиеттерін орнату

12. Формаға Standard терезесіндегі екі тақталар TPanel1 және Panel2 кірістіріңіз және Standard терезесіндегі және Additional терезесіндегі үш экземплярлы TSpeedButton компонентін кірістіріңіз. Келесі әрәкеттерді орындаңыз:

Белгіленген объект	Object Inspector	Қасиеттің және оқиғаның аты	Орындалатын амалдар
Form1	Properties	Caption	ImageViewer
		Name	frmMain
		ShowHint	True
Panel1	Properties	Align	alTop
		Caption	‘пробел’
Panel2	Properties	Align	alClient
		Caption	‘пробел’
TSpeedButton1	Properties	Name	spbtnLoad
		Hint	Load
		Left	8
		Top	8
TSpeedButton2	Properties	Name	spbtnStretch
		AllowAllUp	True
		GroupIndex	1
		Hint	Stretch
		Left	48
		Top	8
TSpeedButton3	Properties	Name	spbtnCenter
		AllowAllUp	True
		GroupIndex	2
		Hint	Center
		Left	80
		Top	8

13. Құрылған TPanel-ге Additional терезесіндегі TImage компонентін орнатыңыз және формаға Dialogs терезесіндегі TOpenDialog компонентін қосыңыз және келесі қасиеттері бойынша орындыңыз:

Белгіленген объект	Object Inspector	Қасиеттің және оқиғаның аты	Орындалатын амалдар
Image1	Properties	Align	alClient
		Name	imgMain
OpenDialog1	Properties	Filter	(*.bmp)|*.bmp
		Name	opndlgLoad
		Options	Щелкните на – слева от Options и установите из списка True у свойства [ofPathMustExist, ofEnableSizing]

3-кезең. TSpeedButton компоненті үшін белгі орнату

1. TSpeedButton компоненті үшін белгілер Borland\Delphi7\Demos\Football каталогте орналасқан: Келесі Glyph қасиеті бойынша кірістіріңіз:

Белгіленген объект	Object Inspector	Қасиеттің және оқиғаның аты	Орындалатын амалдар
spbtnLoad	Properties	Glyph	FLDROPEN.BMP или down.bmp
spbtnStretch	Properties	Glyph	FONTSIZE.BMP или fwd.bmp
spbtnCenter	Properties	Glyph	PICTURE.BMP или up.bmp

4-кезең. Оқиғаны өңдеу

1. Екі рет spbtnLoad компонентіне шертіңіз және терезе редакторындағы оқиғаны өңдеуші OnClick кодты енгізіңіз:

if opndlgLoad.Execute then

imgMain.Picture.LoadFromFile(opndlgLoad.FileName);

Стандартты диалогты терезе opndlgLoad.Execute әдісі арқылы файлды ашу үшін шақырады. Егер сіз файлды таңдап және ОК шертсеңіз, әдіс True қайтарады және FileName қасиеті файлдың атына тура жүктеледі. Cancel шерткенде немесе <Esc> батырмасын басқанда әдіс False қайтарады.

2. TImage компоненті Picture қасиетін ұсынады, яғни TPicture классна экземплярлы. Бұл класс аралас бейнелердің, пиктограммалардың, метафайлдың жұмыстарын қамтамасыз етеді. Әдістердің бірі LoadFromFile, файлдың аты бойынша бейнені жүктеу арқылы қызмет көрсетеді. Қандайда бір bmp-файлды жүктеңіз.

3. Суретті ашуға талпыныңыз және компиляция үшін қосымшаны жүктеңіз, Run-Run командасын таңдаңыз немесе <F9> батырмасын басыңыз.

5-кезең. Бейнені түзету және созу

1. Бейнені созу үшін мүмкіндіктер қосыңыз.Ол үшін spbtnStretch компонентіне екі рет шертіңіз, Delphi терезе редакторын шығарып және автоматты түрде оқиғаны өңдеуші OnClick құрады.

2. Процедураға келесі кодты енгізіңіз:

imgMain.Stretch := spbtnStretch.Down;

3. TSpeedButton компоненті Down қасиетіне ие және батырманы басқанда True тең болады. Stretch қасиетіндегі TImage класы суретті созуға мүмкіндік береді.

4. Ортаға суретті түзету үшін процедура құрыңыз, жоғарыда айтылып кеткендей, бірақ spbtnCenter компоненті үшін келесі кодты кірістіріңіз:

imgMain.Center := spbtnCenter.Down;

5. Қосымшаны жүктеңіз және Stretch және Center батырмаларының дұрыс жұмыс атқарып тұрғанын қадағалаңыз.

6. Жұмыстың нәтижесін оқытушыға көрсетіңіз.

Бақылау сұрақтары

1. SDI нені білдіреді?

2. SDI-қосымшасына мысал келтіріңіз.

3. SDI-қосымшасы неше форманы көтере алады?

4. Сурет пиктограммасына қандай батырма жауапты?

5. Бейнені созуы үшін қандай қасиет қамсыздандырады?

6. Бейнені ортаға қою үшін қандай қасиет қамсыздандырады?

Тілдер және бағдарламау технологиясы

№ 11 зертханалық жұмыс