5 Кезең. Формада компоненттерді редакциялау.

1. Компоненттер атын өзгерту. Бірінші кезекте берілген компоненттердің атын ұқсас компоненттерге ауыстыру. Delphi компоненттер атын объектілер инспекторында Name жолының қатарында беруге болады. Компоненттердін мәні бар атын таңдай отырып, сіз бағдаламаның кодын оңай оқи аласыз. Name жолының қатарында жаңа атты енгіген соң Delphi автоматты түрде бағдарламалық кодта компоненттің атын өзгертеді. Керісінше, егер сіз кодтың редакторында атты өзгертсеңіз, бұл автоматты түрде Name жолына еш өзгеріс енгізбейді, сондықтан сіз қосымшаны тексеріске жібергенде қате туралы хабар аласыз.

2. Компоненттерді ерекшелеу. Әр түрлі жолдармен өзіңіз таңдаған компоненттерді ерекшелеуді үйреніңіз. Компонентті ерекшелеу үшін формада тышқанды шерту немесе Object Inspector жолының объектісінде идинтификаторды таңдау керек. <Tab> пернесі арқылы форманы жобалау ішінен компоненттерді кезегімен таңдауға болады. Формада бірнеше компонентті ерекшелеңіз.

3. Компоненттердің көшірмесін алу, қию, қою. Әр түрлі жолдармен Компоненттердің көшірмесін алу, қию, қоюды орындаңыз.

4. Өлшемдерін өзгерту (Изменение размеров). Масштабтау маркерінің көмегімен компоненттердің өлшемін үлкейтіп, кішірейтіңіз.

5. Жою (Удаление) Белгіленген компоненттнрді Edit мәзіріндегі Delete командасы арқылы жоюға болады. Сондай ақ <Delete> пернесі арқылы орындауға болады.

6. Туралау (Выравнивание). Формаға қойылған компоненттерді түзетіңіз.

Бөлек компоненттерді позициялау үшін формада координатты сетканы көрсету керек, ол арқылы форманың жобасында компоненттерді түзетуге болады. Environment Options (Environment Options командасы Tools мәзірінде) Preferences вкладкасы Displey grid операциясы арқылы сетка іске қосылады.

7. Топтау (Группирование) Бірінші формаға Panel компонентін (вкладка Standard) қойыңыз. Ал оның үстіне SpeedButton бірнеше компоненттерін орналастырыңыз. Panel компонентін ығыстырыңыз, батырмалар бірге ығысатынына көз жеткізіңіз.

6 Кезең. Қасиеттердегі мәндерді өзгерту

Қасиеттердегі мәндерді өзгертудің ең бірінші түрі Object Inspector терезесі болып табылады.

1. Компонентті формаға қоюда Name мен Caption бірдей мағынада болады. Name қасиетін өзгерткенде автоматты түрде Caption қасиетінің мәні де өзгереді. Егер сіз бірінші Caption қаситіне жаңа мән беріп, ал кейін Name қасиетінің мәнін өзгертетін болсаңыз, онда Caption мәні оған сәйкес келмейді.

7 Кезең. Іс әрекетті орындаушысын анықтау

1. Редакторда компоненттің әрекетін (стандартты) көру үшін жіне құру үшін формада тышқанды екі рет шерту керек.

2. Әрекетті бар әрекетпен байланыстыру үшін объектілер инспекторіндегі Events батырмасында осы әрекеттің тізімін таңдау.

3. Стандартты емес процедураны құру немесе көру үшін объектілер инспекторіндегі Events батырмасын немесе <Ctrl+Enter> пернелерін орындау қажет.

4. Нәтижені оқытушыға көрсетіңіз.

5. Delphi бағдарламасынан шығыңыз.

Бақылау сұрақтары:

1. Delphi қалай жүктейді?

2. Delphi жүктелгеннен кейінгі экран бетін сипаттаңыз.

3. Delphi терезесінің негізгі құраушылары?

4. Мәзірдің негізгі командаларын және құрал саймандар тақтасындағы батырмаларды сипаттап беріңіз.

5. Анықтамалық жүйені калай пайдаланады?

6. Компоненттер палитрасының қызметі?

7. Форманы жобалаушы деген не?

8. Код редакторы терезесі қайда орналасқан?

9. Для чего используется инспектор объектов?

10. Объектілердің инспекторы не үшін қажет?

Тілдер және бағдарламалау технологиясы

Зертханалық жұмыс № 2