
- •Беларускія землі ў эпоху першабытнага грамадства
- •2.Першыя дзяржаўныя утварэнні на тэрыторыі Беларусі ( IX –першая палова XIII )
- •4. Барацьба беларускіх зямель супраць крыжакаў і мангола-татар
- •5 Прыняцце хрысціянтва. Культурнае развіццё беларускіх зямель у IX- XIII cт
- •6. Утварэнне Вялікага Княства Літоўскага і пашырэнне яго межаў у другой палове хііі - першай палове хv ст.
- •7 Унутрыпалітычнае становішча Вялікага Княства Літоўскага ў хіv - першай палове хvі ст.
- •8. Знешняя палітыка Вялікага княства Літоўскагаўдругой палове XIV — пачатку XV ст.
- •9. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель ў складзе Вялікага княства Літоўскага (другая палова хііі – першая палова XVI ст.).
- •10. Эпоха Адраджэння на тэрыторыі Беларусі.
- •11. Утварэнне Рэчы Паспалітай. Дзяржаўна-прававое становішча вкл у складзе Рэчы Паспалітай.
- •12. Рэфармацыя і контррэфармацыя на тэрыторыі Беларусі.
- •13. Рэлігійная сітуацыя на тэрыторыі Беларусі ў эпоху сярэднявечча. Берасцейская
- •14. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель у складзе Рэчы Паспалітай.
- •15 . Знешняя палітыка Рэчы Паспалітай у другой палове хvі - першай палове хvіі ст.
- •16. Казацка-сялянская вайна (1648 – 1651 г.Г )Вайна Рэчы Паспалітай з Маскоўскім Царствам (1654-1667 г)
- •17. Знешняя палітыка Рэчы Паспалітай у канцы хvіі - хvііі стст
- •18. Палітычны крызіс Рэчы Паспалітай
- •19. Спробы Рэформаў і падзелы р.П Паўстанне 1794 г .
- •20 Культура Беларусі ў другой палове XVII—XVIII ст.
- •21. Палітыка Расійскага ўрада на тэрыторыі Беларусі ў канцы хvііі - першай палове хіх ст.
- •22. Беларусь у вайне 1812 г.
- •23 Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў канцы хvііі - першай палове хіх ст.
- •24 . Нацыянальна-вызваленчы рух на тэрыторыі Беларусі ў першай палове хіх ст. Наступствы паўстання 1830-1831 гг.
- •25. Культура Беларусі ў першай палове хіх ст.
- •1. Культура Беларусі ў XIX ст.
- •26. Адмена прыгоннага права. Буржуазныя рэформы 186о-187о-х гг. І асаблівасці іх правядзення на тэрыторыі Беларусі.
- •27. Развіццё сельскай гаспадаркі на тэрыторыі Беларусі ў другой палове хіх ст.
- •28. Прамысловасць, гандаль, транспарт і крыдытна- банкаўская сістэма Беларусі ў другой палове XIX ст.
- •29. Паўстанне 19863-1864 і яго наступствы для Беларусі
- •30. Грамадска-палітычны рух і ўзнікненне палітычных партый на тэрыторыі Беларусі ў другой палове хiх – пачатку хх ст
- •31. Адукацыя і навука на тэрыторыі Беларусі ў другой палове хiх – пачатку хх ст
- •32 Культура Беларусі ў другой палове хiх – пачатку хх ст Культура Беларусі ў пачатку XX ст.
- •33.Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў пачатку xх ст
- •34.Рэвалюцыя 1905-1907 на тэрыторыі Беларусі
- •35.Рэвалюцыйныя падзеі 1917 г на тэрыторыі Беларусі.
- •36. Беларусь у гады першай сусветнай вайны
- •37. Станаўленне беларускай дзяржаўнасці
- •38. Новая эканамічная палітыка (нэп) на тэррыторыі бсср
- •39.Індустрыялізацыя і калектывізацыя сельскай гаспадаркі ў бсср
- •40. Палітыка Беларусізацыі.Адукацыя і навука ў бсср у 20-30 е г.Г хх ст
- •41. Культура бсср у 20-30 е гг. Хх ст
- •42. Развіццё заходняй Беларусі ў складзе Польшчы (1921 – 1939)
- •43. Пачатак другой сусветнай вайны. Вызваленне Заходняй Беларусі і яе ўз’яднанне з бсср
- •44. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны.Абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі
- •45. Нямецкі акупацыйны рэжым на тэрыторыі Беларусі
- •46. Барацьба беларускага народа супраць нямецкіх агрэсараў: дзейнасць пертызан і падпольшчыкаў
- •47. Карэнны пералом падчас Вялікай Айчыннай вайны. Вызваленне Беларусі ад нямецкіх захопнікаў
- •48 . Заканчэнне Вялікай Айчыннай вайны і Другой сусветнай вайны.
- •49. Бсср у першыя пасляваенныя гады.Аднаўленне народнай гаспадаркі
- •50. Бсср у 1950-я першай палове 1960 –х гг.
- •52. Культура Беларусі ў 1950-першай палове 1980-х гадоў
- •53. Бсср на міжнароднй арэне (1945-1991)
- •54.Палітыка перабудовы. Спосабы рэфармавання эканомікі і палітычнай сістэмы бсср
- •55. Распад ссср і абвяшчэнне незалежнасці Рэспублікі Беларусь
- •58. Правядзенне рынкавых рэформ ў Рэспубліцы Беларусь: перадумовы і наступствы. Асаблівасці беларускай мадэлі сацыяльна-эканамічнага развіцця
- •59. Адукацыя, навука і культура Беларусі на сучасным этапе
- •60.Рэспубліка Беларусь у міжнароднай супольнасці і асаблівасці знешняй палітыкі дзяржавы ва ўмовах глабалізацыы
8. Знешняя палітыка Вялікага княства Літоўскагаўдругой палове XIV — пачатку XV ст.
1. Рашаючае значэнне ў барацьбе з пранікненнем крыжа-коў на Усход мела Грунвальдская бітва, якая адбылася15 ліпе-ня 1410 г. паміж аб'яднанымі сіламі польска-літоўска-бела-рускага войска і Тэўтонскім ордэнам. Войскі ВКЛ налічвалі ІОхаругваў — баявых атрадаў колькасцю ад 60 да бООкоп'яў. Кап'ём называлася баявая тройка: рыцар-вершнік, збраяно-сец-парабак і лучнік. Харугвы ВКЛ узначаліў вялікі князь літоўскі Вітаўт. Польскае каралеўства выставіла 50 харуг-ваў. Агульнае кіраўніцтва аб'яднаным войскам саюзнікаў ажыццяўляў польскі кароль Ягайла. У аб'яднаным войску былі харугвы з Украіны, руская дружына з Ноўгарада Вялі-кага, атрад з Чэхіі пад кіраўніцтвам будучага героя гусіцкага руху Яна Жыжкі і татарская конніца. Па падліках гісторы-каў, войска саюзнікаў налічвала каля 40 тыс. чалавек. Войска крыжакоў мела больш за 30 тыс. воінаў, у іх было лепшае ўзбраенне. Кіраваў імівялікімагістр (кіраўнік) Тэў-тонскага ордэна Ульрыхфон Юнгінген. Бітва пачалася з атакі конніцы Вітаўта. Крыжакі, строй якіх нагадваў «клін», па-чал! наўмысна адступаць, пакуль не дайшлі да схаваных ад вачэй бамбардаў — гармат, што стралялі каменнымі ядрам і. Аднак гэта не спыніла конніцу Вітаўта. Тады крыжацкая цяж-каўзброеная конніца нанесла ўдар у адказ і прымусіла адступіць частку войскаў Вітаўта. Выключную стойкасць праявілі тры палкі Смаленскага княства. Два з іх злучыліся затым з харугвамі польскага войска, якое перайшло ў наступление. Нарэшце войскі саюзнікаў акружылі рыцараў і нанесл і ім рашаючае паражэнне.
Паражэнне Тэўтонскага ордэна азначала крах 200-гадо-вай крыжацкай агрэсіі (напад адной дзяржавы на другую) у Еўропе. Перамога над крыжакамі значна павысіла аўтары-тэт ВКЛ і Польскага каралеўства сярод іншых краін.
2. Татарскія набегі ўяўлялі агульную для беларускага і рускага народаў знешнюю небяспеку. На беларускія землі мангола-татары рабілі асобныя напады, рабавалі мясцовых жыхароў, бралі іх у палон, аднак сваей трывалай улады не ўсталёўвалі.
У 1363 г. вялікі князь Альгерд разбіў трох татарскіх ханаў на рацэ Сінія Воды(тэрыторыя сучаснай Украіны). У выніку гэтай перамогі мангола-татары былі выцеснены з украінскіх зямель. 7 верасня 1380 г. князь Андрэй Полацкі ўдзельнічаў у Кулікоўскай бітве супраць мангола-татар на баку маскоўскага князя Дзмітрыя Іванавіча, які за перамогу ў бітве быў пра-званы Данскім. Трагічна завяршылася для войска ВКЛ на чале з вялікім князем Вітаўтам у 1399 г. бітва на рацэ Ворскле (тэрыторыя сучаснай Украіны) з правіцелямі Залатой Арды.
8. Знешняя палітыка Вялікага княства Літоўскага (другая палова ХІІІ – першая палова XVI ст.). КРЕВСКАЯ УНИЯ. Причины: -общая для ВКЛ и Польши угроза со ст. Тевтонского ордена - Ягайло хотел получить от Польши поддержку для борьбы с внутренней полит. оппозицией и усились свою власть - польские феодалы желали расширить свои владения за счет богатых земель ВКЛ. В 1382 умер польский король и королевой объявили Ядвигу с целью ее дальнейшего замужества с Ягайлой. 14 августа 1385г. в замке Крево была подписана Кревская уния (объединение 2ух гос-в под властью одного монарха). Ягайло становился одновременно польским королем и ВкЛ, обещая принять и распространять католичество. После крещения получил имя Владислав. В 1387 для распространения католичества принял привилей о доп. правах и вольностях феодалам-католикам, что не понравилось лит. и бел. шляхте и привело к формированию оппозиции. Ее возглавил Витовт, который хотел захватить власть в ВКЛ. Он заключил союз с крестоносцами, угрожая захватить бел-литовские земли. В 1392г между Витовтом и Ягайло было подписано Островское соглашение. Ягайло передал Витовту власть ВКЛ, оставаясь польским королем и ВкЛ. Но Витовт хотел полной независимости от Польши и добился в 1413г. заключения Городельской унии (соглашение между ВКЛ и Польшей). Условия: стороны обязались не выбирать правителя без обоюдного согласия; создавалось гербовое братство между феодалами Польши и ВКЛ; феодалы-католики получали полит и эконом права, а православные их лишались. Власть в ВКЛ стала полностью принадлежать Витовту. Он решил короноваться, предпринял 2 попытки, но корону украли и он так и умер князем в 1430г. КНЯЖЕНИЕ ВИТОВТА - в 1390ых гг Витовт лишает власти местные княжеские династии и вводит институт наместничества - привел ВКЛ к наивысшему расцвету, расширив терр-ию от Балтийского до Черного моря - установил дипломатические отношения почти со всеми странами Зап. Европы, Грузией, русскими землями и Крымским ханством - заключает союз с ханом Тахтамышем для борьбы с Золотой Ордой. Однако на р. Ворскле 1399г коалиция Витовт – Тахтамыш потерпела жестокое поражение от войск Золотой Орды. Витовт вынужден был в 1401 г. подписать Виленско – Радомскую унию, которая подтвердила предыдущие соглашения с Польшей. Оба государства должны были совместно действовать против врагов и не вести войн без обоюдного согласия. - командовал отрядами ВКЛ в Грюнвальдской битве 15 июля 1410г. ГРЮНВАЛЬДСКАЯ БИТВА В 1409г началась «Великая война» между Польшей и ВКЛ с одной стороны и Тифтонским орденом с другой. Битва состоялась 15 июля 1410г. Союзная армия ВКЛ и Польши насчитывала 90 хоругвей (боевых отрядов количеством от 60 до 600 копий), из них 40 принадлежало ВКЛ. У крестоносцев была 51 хоругв. Командовал Ульрих фон Юнгинген. Против ордена выступали объединенные силы поляков, литовцев, белорусов, отряд из Чехии и татарская конница. Союзной армией командовал Ягайло, войсками ВКЛ – Витовт. Крестоносцы потерпели поражение. Армия ордена практически перестала существовать. Отличились в бою хоругвеи: Смоленская, Оршанская, Мстиславская (под командованием мстиславского князя Лингвена). ГРАЖДАНСКАЯ ВОЙНА В ВКЛ В 1432-1436ГГ. После смерти Витовта ВкЛ становится Свидригайло (1430-1432). Его опорой были феодалы православного вероисповедания. Он привлекал их к гос. управлению, раздавал замки, должности, что вызывало недовольство фоедалов-католиков. Они устроили переворот в 1432г и провозгласили ВкЛ Сигизмунда Кейстутовича (1432-1440гг). Это привело в 1432-1436 к гражданской войне. ВКЛ раскололось на 2 части: 1)ВКЛитовское (со столицей Вильно; Сигизмунд) 2)ВКРусское (с центром в Полоцке, Свидригайло). Сигизмунд издает 2 привилея, в которых частично уравновешивает православных и католиков. В 1435г в битве под Вилькомиром побеждает Сигизмунд Кейстутович