
- •Беларускія землі ў эпоху першабытнага грамадства
- •2.Першыя дзяржаўныя утварэнні на тэрыторыі Беларусі ( IX –першая палова XIII )
- •4. Барацьба беларускіх зямель супраць крыжакаў і мангола-татар
- •5 Прыняцце хрысціянтва. Культурнае развіццё беларускіх зямель у IX- XIII cт
- •6. Утварэнне Вялікага Княства Літоўскага і пашырэнне яго межаў у другой палове хііі - першай палове хv ст.
- •7 Унутрыпалітычнае становішча Вялікага Княства Літоўскага ў хіv - першай палове хvі ст.
- •8. Знешняя палітыка Вялікага княства Літоўскагаўдругой палове XIV — пачатку XV ст.
- •9. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель ў складзе Вялікага княства Літоўскага (другая палова хііі – першая палова XVI ст.).
- •10. Эпоха Адраджэння на тэрыторыі Беларусі.
- •11. Утварэнне Рэчы Паспалітай. Дзяржаўна-прававое становішча вкл у складзе Рэчы Паспалітай.
- •12. Рэфармацыя і контррэфармацыя на тэрыторыі Беларусі.
- •13. Рэлігійная сітуацыя на тэрыторыі Беларусі ў эпоху сярэднявечча. Берасцейская
- •14. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель у складзе Рэчы Паспалітай.
- •15 . Знешняя палітыка Рэчы Паспалітай у другой палове хvі - першай палове хvіі ст.
- •16. Казацка-сялянская вайна (1648 – 1651 г.Г )Вайна Рэчы Паспалітай з Маскоўскім Царствам (1654-1667 г)
- •17. Знешняя палітыка Рэчы Паспалітай у канцы хvіі - хvііі стст
- •18. Палітычны крызіс Рэчы Паспалітай
- •19. Спробы Рэформаў і падзелы р.П Паўстанне 1794 г .
- •20 Культура Беларусі ў другой палове XVII—XVIII ст.
- •21. Палітыка Расійскага ўрада на тэрыторыі Беларусі ў канцы хvііі - першай палове хіх ст.
- •22. Беларусь у вайне 1812 г.
- •23 Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў канцы хvііі - першай палове хіх ст.
- •24 . Нацыянальна-вызваленчы рух на тэрыторыі Беларусі ў першай палове хіх ст. Наступствы паўстання 1830-1831 гг.
- •25. Культура Беларусі ў першай палове хіх ст.
- •1. Культура Беларусі ў XIX ст.
- •26. Адмена прыгоннага права. Буржуазныя рэформы 186о-187о-х гг. І асаблівасці іх правядзення на тэрыторыі Беларусі.
- •27. Развіццё сельскай гаспадаркі на тэрыторыі Беларусі ў другой палове хіх ст.
- •28. Прамысловасць, гандаль, транспарт і крыдытна- банкаўская сістэма Беларусі ў другой палове XIX ст.
- •29. Паўстанне 19863-1864 і яго наступствы для Беларусі
- •30. Грамадска-палітычны рух і ўзнікненне палітычных партый на тэрыторыі Беларусі ў другой палове хiх – пачатку хх ст
- •31. Адукацыя і навука на тэрыторыі Беларусі ў другой палове хiх – пачатку хх ст
- •32 Культура Беларусі ў другой палове хiх – пачатку хх ст Культура Беларусі ў пачатку XX ст.
- •33.Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў пачатку xх ст
- •34.Рэвалюцыя 1905-1907 на тэрыторыі Беларусі
- •35.Рэвалюцыйныя падзеі 1917 г на тэрыторыі Беларусі.
- •36. Беларусь у гады першай сусветнай вайны
- •37. Станаўленне беларускай дзяржаўнасці
- •38. Новая эканамічная палітыка (нэп) на тэррыторыі бсср
- •39.Індустрыялізацыя і калектывізацыя сельскай гаспадаркі ў бсср
- •40. Палітыка Беларусізацыі.Адукацыя і навука ў бсср у 20-30 е г.Г хх ст
- •41. Культура бсср у 20-30 е гг. Хх ст
- •42. Развіццё заходняй Беларусі ў складзе Польшчы (1921 – 1939)
- •43. Пачатак другой сусветнай вайны. Вызваленне Заходняй Беларусі і яе ўз’яднанне з бсср
- •44. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны.Абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі
- •45. Нямецкі акупацыйны рэжым на тэрыторыі Беларусі
- •46. Барацьба беларускага народа супраць нямецкіх агрэсараў: дзейнасць пертызан і падпольшчыкаў
- •47. Карэнны пералом падчас Вялікай Айчыннай вайны. Вызваленне Беларусі ад нямецкіх захопнікаў
- •48 . Заканчэнне Вялікай Айчыннай вайны і Другой сусветнай вайны.
- •49. Бсср у першыя пасляваенныя гады.Аднаўленне народнай гаспадаркі
- •50. Бсср у 1950-я першай палове 1960 –х гг.
- •52. Культура Беларусі ў 1950-першай палове 1980-х гадоў
- •53. Бсср на міжнароднй арэне (1945-1991)
- •54.Палітыка перабудовы. Спосабы рэфармавання эканомікі і палітычнай сістэмы бсср
- •55. Распад ссср і абвяшчэнне незалежнасці Рэспублікі Беларусь
- •58. Правядзенне рынкавых рэформ ў Рэспубліцы Беларусь: перадумовы і наступствы. Асаблівасці беларускай мадэлі сацыяльна-эканамічнага развіцця
- •59. Адукацыя, навука і культура Беларусі на сучасным этапе
- •60.Рэспубліка Беларусь у міжнароднай супольнасці і асаблівасці знешняй палітыкі дзяржавы ва ўмовах глабалізацыы
23 Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў канцы хvііі - першай палове хіх ст.
В конце XVIII- первой половине XIX в. в Беларуси шел процесс разложения феодально-крепостнической системы и зарождение новых, капиталистических отношений. Об этом свидетельствовали изменения, происходившие в промышленности: росло количество мануфактур, на многих из них начал использоваться вольнонаемный труд. Появились первые фабрики в Хомске и Косово Гродненской губернии и выпускали сукно. Среди предприятий мануфактурного типа наиболее распространенными были предприятия по переработке сельскохозяйственного сырья: винокуренные, суконные, полотняные, сахарные, мукомольные. В середине XIX века на некоторых мануфактурах стали использоваться паровые двигатели. Переход от ручного труда к машинному определял промышленную революцию, которая началась в Англии во второй половине 18 века и обеспечила резкое повышение производительности труда. Расширению торговых связей содействовала пока еще только наметившаяся производственная специализация промышленного и сельскохозяйственного производства отдельных регионов. Укреплению торговых путей способствовало начавшееся строительство сухопутных торговых путей. Широкие дороги, осаженные березами, так называемые «гостинцы», связывали белорусские города с другими городами империи. В 40-е годы в Горках Могилевской губернии был открыт первый в России земледельческий институт. Кроме чисто сельскохозяйственных работ, крестьяне всё больше занимались промыслами, нанимались на разные работы. Расширялось их имущественное расслоение : выделялись зажиточные крестьяне, которые арендовали мельницы, вели торговлю и т.д. С1820 по 1850 годы в Витебской и Могилевской губерниях было 10 неурожайных лет. Причиной этого была запущенная, неудобренная, плохо обработанная земля. Быстрыми темпами росла задолженность помещичьих имений. Рост барщины, массовое обезземеливание крестьянства, частые неурожаи, произвол помещиков и арендаторов вели к упадку крестьянского хозяйства, к еще большему обеднению крестьянских масс. Рост крестьянских волнений вынуждал царизм принимать некоторые законодательные меры, чтобы ограничить произвол помещиков и арендаторов и тем самым ослабить недовольство крестьян. Еще Павел I, чтобы ограничить произвол помещиков, издал указ, запрещающий вынуждать крестьян работать в воскресенье и рекомендовал ограничить барщину до трех дней в неделю. Но эти рекомендации остались на бумаге, ибо принимать их или не принимать решал сам помещик. Тем не менее, во второй четверти 19 века были проведены реформы, призванные разрядить напряженное состояние в деревне. В 1835 году были утверждены « Правила об отдаче крестьян по найму на земленные или другие черные работы». Согласно им, помещики могли отдавать по контрактам из многосемейных дворов не более половины работников, причем в контрактах должны были указываться «размер оплаты, количество рабочего времени и место работы». Была проведена также реформа по усовершенствованию управления государственными крестьянами, инициатором которой выступил граф Киселев, назначенный в 1836 году министром государственных имуществ. В декабре 1839 года было подписано Николаем I « Положение об управлении государственными имениями в западных губерниях и Белостокской области». Оно предусматривало осуществление двух основных мероприятий: Проведение люстраций- подробное описание каждого государственного имения. Создание аппарата, который должен был осуществлять управление государственными имениями. Для проведения люстраций в каждой губернии были созданы специальные комитеты из государственных чиновников. Увеличение крестьянских наделов проходило за счет ликвидации фольварков. Для урегулирования повинностей крестьяне были разделены на четыре разряда: тяглые, полутяглые, огородники, бобыли. Проведенные реформы все же улучшили положение государственных крестьян. Люстрация явилась исходным пунктом в осуществлении дальнейших мероприятий на пути урегулирования хозяйственного положения государственных крестьян. В апреле 1844 года Николай I утвердил проекты Киселева о переводе крестьян государственных имений с барщины на оброк (денежный). В полосу кризиса вступило и помещичье хозяйство. Кризис проявлялся в резком снижении доходов, задолженности кредитным учреждениям, финансовых банкротствах и распродаже имений с аукционов. Главными мотивами крестьянского движения 40-50-х годов являлся поиск воли и земли, стремление вообще освободиться от крепостной зависимости