Ііі. Практычная частка

Задание 1. Подберите определения, правильно согласуйте их с приведенными ниже словами. Словосочетания запишите.

1) Белый рояль, бронзовое бра, молотый кофе, белый тюль, пёстрый какаду, навязчивый папарацци, дружеское пари, строгое жюри, широкая авеню, неспелое киви (маленький киви – птица), мощный сирокко, крепкое виски, несвежая салями, жизнерадостный хиппи (жизнерадостная – о девушке)), строящийся Сочи, бурная Миссисипи, безжизненная Калахари, отцовское табу.

2) Нестабильное евро, отчаянный камикадзе, большой шимпанзе, густонаселенный Тбилиси, высокая Килиманджаро, сильный секьюрити, сочное барбекю, лопнувшая мозоль, хороший шампунь, чёрный толь, вкусная кольраби, добрый кенгуру, сильный кутюрье,

Задание 2. Из двух форм существительных, приведенных в скобках, выберите нормативную. Употребите ее в нужном падеже.

1. Домик на пригорке был черный и крыт толем. 2. Ставня слетела с петли. 3. Ударили по рельсу, подвешенному к дереву. 4. Мы вошли в светлый большой зал. 5. Ветром была разбросана скирда.

Задание 3. От данных существительных образуйте форму именительного падежа множественного числа.

Бухгалтеры, векселя, табели и табеля, годы/года, директора, инспекторы, кондукторы, кители, корпусы/корпуса, отпуска, порты, слесари, теноры, торты, шофера, якори/якоря, инженеры.

Задание 4. От данных существительных образуйте форму родительного падежа множественного числа.

Апельсинов, баклажан, бурятов, вафель, гектаров, гусар/гусаров, калмыков, килограмм, кочерёг, носков, полотенец, рельсов, сапог, свеч, туркмен, туфель, чулок, цапель, яблок, якутов, ясель/яслей.

Задание 5. Подберите к существительным женского рода существительные мужского рода. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.

Балерина – солист балета, гонщица – гонщик, доярка– дояр, массажистка –массажист, маникюрша – мастер маникюра, санитарка – санитар, секретарша – секретарь, солистка – солист, студентка – солист, телеграфистка – телеграфист, ткачиха – ткач, чемпионка – чемпион.

Задание 6. Подберите к существительным мужского рода существительные женского рода. Определите стилистические и семантические различия между ними. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.

Аквалангист – аквалангистка, адвокат – 0, бригадир– 0, врач, генерал – генеральша (жена генерала), директор – директорша (разг. жена генерала), доктор – 0, доктор наук – 0, защитник – защитница, инженер – 0, космонавт – 0, кандидат в мастера – 0, кондуктор – 0, лаборант – лаборантка, машинист – 0, научный сотрудник – 0, педагог – 0, слесарь – 0.

Заданне 7. З матэрыялу выпішыце ўласныя назоўнікі; асабовыя назоўнікі. Якую ролю яны выконваюць у артыкуле. Ці можна абысціся без іх?

ЗВЯЗДА. 13 кастрычніка 2010 г.

Яны любяць Бога, людзей і Радзіму Цяжар і радасць

Ларысе Грамакоўскай 36 гадоў, яна жыве ў шматпавярхоўцы ў новым мікрараёне Магілёва. Вялікая сям'я займае адразу дзве кватэры на лесвічнай пляцоўцы. Абстаноўка ў іх сціплая, але ўсё зроблена для дзяцей: і спартыўны куток, і нават арэлі, на якіх па чарзе гушкаюцца малыя.

Ларыса і Валерый пазнаёміліся ў царкве хрысціян веры Евангельскай. Малады чалавек прыехаў у Магілёў са Шклоўшчыны і працаваў у будаўнічай брыгадзе. Ларыса па прафесіі фармацэўт, аднак перад нараджэннем першага дзіцяці ўладкавалася на Магілёўскі завод ліфтавага машынабудавання.

Праўда, зазначае шматдзетная маці, апошні дзясятак гадоў яна знаходзіцца ў суцэльным дэкрэтным водпуску, бо, лічы, кожныя два гады нараджае дзіця. Аднак "Ліфтмаш" пра сваю работніцу не забывае: днямі, напярэдадні свята, жанчына разам з дзецьмі ездзіла ад завода на пазнавальную экскурсію па Магілёве.

Ларыса і дзеці вельмі шкадавалі, што на перадсвяточнае фатаграфаванне сям'і не трапіў тата. Ён робіць тынкоўшчыкам у ЖЭУ і не змог кінуць працу.

— Звычайна ўся ўвага на мяне і дзяцей, нібыта муж не мае да гэтага дачынення, — паскардзілася жанчына. — А ў мяне вельмі добры муж. Ён — маё апірышча. І калі б не ён, я б, можа, і не здолела несці гэты шматдзетны цяжар.

І ўсё ж, шмат дзяцей — гэта цяжар альбо радасць?

— Цяжар — таму што гэта вялікія клопаты, — шчыра адказвае Ларыса. — Але гэтыя клопаты пераўтвараюцца ў вялікую радасць, калі бачыш вынікі — як твае дзеці гадуюцца і фарміруюцца як асобы.