14. Екі бағандағы сөздерді мағынасына қарай жұптастырыңыз.
Қатынас құралы ретінде |
белгілейді. |
Тіл |
қызмет етіп келеді |
Мемлекеттік тіл |
сөз байлығы |
Міндеттерін |
әркімнің азаматтық борышы |
Жалпы ережелер туралы |
- қоғамдық құбылыс |
Тіл байлығы - |
қызыл тіл |
Ана тілін жақсы білу - |
айтылады. |
Өнер алды - |
болып бекітілді. |
14. Мәтінді қазақ тіліне аударыңыздар.
С первых дней независимости страны Нурсултан Абишевич Назарбаев постоянно заботится о повышении статуса и авторитета казахского языка, о расширении сферы его применения, руководит этим процессом. Значительное расширение сферы употребления государственного языка за прошедшие годы стало возможным благодаря настойчивости, требовательности Президента. Крылатыми стали его выражения: "Казах должен разговаривать с казахом по-казахски", "Будущее Казахстана – в казахском языке". Сам он выступил с личной инициативой о создании фонда "Государственный язык". За прошедшие годы Глава государства также выступил с рядом инициатив по исследованию родной истории, развитию культуры и искусства, образования и науки. Лично провел презентацию программы "Культурное наследие", держит под постоянным контролем ход ее реализации. Способствовал реабилитации представителей старшего поколения, боровшихся за свободу народа, возвращению добрых имен безвинно репрессированных.
1. Мына мақал-мәтелдерді жаттаңыздар.
Ана тілі ой өсіреді,
Ана сүті бой өсіреді.
2. Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ.
3. Сөз тас жарар, тас жармаса бас жарар.
4. Басқа пәле тілден
5. Сөз де ара сияқты
Балы да бар, зәрі де бар
6. Өнер алды –қызыл тіл
7. Сөйлесе білген – үйлесе біледі
8. Сөздің көркі – мақал
Атасы – ақыл
Анасы – тіл
9. Білім кілті - тіл
10. Тіл – қылыштан өткір
11. Піл көтермегенді тіл көтереді
2. «Мемлекеттік тіл – менің тілім» тақырыбында шығарма жазыңыздар.
Мына сұрақтарға жауап беріңіздер.
Астанада қанша театр бар?
Сен театрға барғанды жақсы көресің бе?
Басқа жақтың театрлары гастрольмен келгенде олардың қойылымына барасың ба?
Қазір қалада қанша кинотеатр бар?
Кинотеатрға жиі барасың ба?
Жаңа сөздермен, сөз тіркестерімен танысыңыздар.
Кез –келген, сәулет үлгісі, мәдениет сарайы, инфрақұрылым, дәстүр, әлемдік музыка, рухани, ынтымақтастық, нәтиже, дарынды, сахна шеберлері, шеберлік, қойылым, туындылар
Сөздердің сәйкестігін табыңыздар.
әлемдік – отечественный
ұлттық – произведение
дәстүрлі – одаренный
дарынды – выпускники
қойылым – постановка
шеберлік – мастерство
түлектер – традиционный
туындылар – духовный
отандық – мировой
рухани – национальный
Мәтінді оқыңыздар.
К. Байсейітова атындағы опера және балет театры
Астанаға поезбен келген кез-келген адамның алдынан үш қабатты кірпіштен қаланған ғимарат шығады. Ғимараттың кіре берісі ерекше сәулет үлгісімен өрнектелген, жоғарғы жағы үш бұрыштанып, циркулярлық болып келген және де бағана тізбектері қаланып тұр. Қайта жөнделген теміржолшылар сарайында Күләш Байсейітова атындағы ұлттық опера және балет театры орналасты. Астана театры Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен 2000 жылдың қаңтар айында құрылған. Бүгінде ол еліміздің ең жас музыка театры болып табылады. Қазақтың дәстүрі мен әлемдік музыка мәдениетін дәріптеп, қазақ қоғамының рухани сұранысын жүзеге асыруда.
Ұлттық театр қарқынды өсіп, барша жұртқа танымал ұжымдардың біріне айналуда. Олар әр ғасырлар мен түрлі стильдердің қойылымдарын көрсетеді. Ұлттық театрдың мақтан етерлік репертуарына отандық, сондай-ақ, әлемдік музыка театрларының жауһарлары және де Қазақстанның опера және балет жанрының дамуына үлес қосатын жаңа туындылар кіреді. Мәселен, Е.Брусиловскийдің «Қыз Жібегі», Е.Рахмадиевтің «Қамар сұлу», М.Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасы бойынша экспериментальды қойылымы, Б.Тілеуханның « Ф.Жанносы », Дж.Верди «Травиата», П.Чайковскийдің «Евгений Онегин» және «Щелкунчик» және т.б. Театрмен ең үздік шетелдік сахна шеберлері ынтымақтастық жасайды: Ресейдің еңбек сіңірген қайраткерлері – қоюшы-режиссері Юрий Александров пен қоюшы-суретші Вячеслав Окунев. Сондай-ақ, хореографтар : ұлы балет бишісі және Ресейдің Үлкен театрының атақты балетмейстері Екатерина Максимова, атақты қоюшы-балетмейстер Шамиль Терегулов, тамаша биші әрі атақты хореограф Сергей Вихарев және т.б. Әлемдік театр өнер шеберлерін ынтымақтастыққа шақыру уақыт өте өз нәтижесін бере білді. Соның арқасында театр аз уақыттың ішінде құрылып, белгілі бір белеске жете білді.
Ең алғашқы әртістік құрам Қазақ Ұлттық музыка академиясының, Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясының, Селезнев атындағы Алматы хореография училищесінің, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің түлектері мен сондай-ақ дарынды әртістер мен сахна шеберлерінен құрылды