3 Проблемаьои партавьои сахт ва хатарнок, таъсир он ба муьити зист.

Партовьо ба чунин гурўььо жудо карда мешавад:

1. Маишц.

2. Саноатц, бо истеьсоли канданиьои фоиданок ва моддаьои радиактивц вобаста аст.

Яке аз проблемаьои муьим дар замони муосир, ин нест кардани партовьои сахт ва хатарнок ва паст намудани ифлосшавц дар марзи шаьру ноьияьо. Проблема барои он мураккаби дорад, ки ин партовьоро ба партовжойьое, ки ба талабот жавобгў нестанад, жойгир мекунанд. Ьангоми партовро партовтан шароитьоро ба инобат намегиранд. Ба гурўььо жудо намои ё худ пайдо мешавад. Ба гурўььо жудо намои ё худ ьамчун ашёи хоми зарури бори дуюм истифода бурда намешавад.

Санжишьо нишон медиьанд, ки ьиссаи компонентьои органикц 75- 80%- ро ташкил медиьад, бо баробари он андозаи матириальои печонидашаванда ыощоз салафаньои полиэтилении зиёд мегардад. партовьои сахти хатарнок аз жиьати таркиб партовьои хўрокц, кощаз, материальои сунъиро дар бар мегирад. Боыимондаьои хўроки паррандагон, хояндагон, ьайвонотьои калонро дар бар мегирад, ки сарчашмаи асосии бактерияьо, вирусьо ба ьисоб меравад. Боришотьои аштмосферц, радиатсияи офтоб ва гарми хориж кардани он, боиси «Сўхтани» партовьо гашта, ба пайвастаьои химиявии заьрнок табдил меёбад. Марзе, ки партовжой аст, барои афзоиши ьашарот, парранда, хоянда, микроорганизмьо ыулай аст ва оньо кашонандагони бемориьо ба ьисоб мераванд. Дар атрофии партовгоь ариали ифлосшавии поликомпонентии обьои сатьи ва зеризаминц бавужуд меояд. Чуноне, ки татыиыотчиёни Руссия маълумот медиьанд филтратьои зеьрнок, ки аз зери партов мегузарад ва ба реаксияи экотерми вобаста буда, дар партав ба амал меояд. дар оби ифлосгардидаи сатьи ва зеризамини мажмўи консентратсияи металльои вазнин хлоридьо ва дигар гаолгеньои моддаьои органикц, ьамчун мажмўи гуногун намуди микрорганизмьо ба ыайд гирифта шудааст.

Таъсир ба атмосфераи сатьи барои он ба амл меояд, ки аз сатьи патов бухоршавии интинсивии гуногун моддаьои ифлоскунанда (метальои вазнин, пайвастьаои газц, реактивьои химиявц). Ьангоми сўхтани маьсулотьои дар партов буда паивастагиьои заьрнок жудо мешавад. Зарраьои борикидисперни бо жараёньои ьавои боло шуда дар атрофии партовгоььо таьшини мегардад.

Аз ьама хатарнок ин обьои равон…. зонаи ----- зеро, ки он ба паьншавии бактерия сабаб шуда сарчашмаи бемориьо мегардад.

Партовьои истеьсоли хожагии ыишлоы боыимондаьои патовьои органкц, заьрхимикатьо нуриьои менарлц, пестисидьо бо ба инобат гирии миыдори он, консентрасияи заьрнокии он ыайд кардан мумкин, ки ба муьити атроф манфц таъсир мекунад. Партовьои саноати хеле гуногуннамуд буда аз жиьати таркиби химиявц аз ьамдигар фары мекунад. Ьиссаи зиёдро дар ин самт вилояти Сущд саноати кўьц ташкил карданаш мумкин, зеро саноати кўьц омили асосии вайронкунандаи таркиби муьими зиёд аст. Ин корхонаьо сабабгори трансформасияти ландшафти табиц мегарданд, ки боиси коръеро фурўравиьо, хвастохранмсяьо – нишондиьандаьо мегарданд, ки боиси ифлосшавии ьаво, об, обьои зеризаминц мегардад, ифлосшави бо метальои вазнин хатарнок аст, зеро оньо ба паьншавц, жудошавии биохимиявц ьасос буда ба организми инсон ва занжири щизо тез дохил мешавад.

Микроэлементьои дар ангишт буда ва таркиби омехтаии жинсьо ба моддаьои органикц ва сулфидьо иборат буда бо таъсири оксиген ва бактерияьои катиони худсўзишро бавужуд меорад, ки дар натижа ифлосшавии атмосфераро аз ьисоби маьсулотьои сўхташаванда ба амал меояд.

Аз ьисоби боришот просесси баровардани элементьои химиявц металльои вазнин аз терриконьои шахтаи ангит, фурўхамидаьо ба амал меояд. Марзьои фурўрафтаи ангиштдор ба атмосфера гази хафнокунанда, бущикунанда, дуоксиди карбон, оксиди сулфур, нитроген хориж мекунад. Оксиди сулфур ва азот дар ыабати сатьии атмосфера дар болои фурўрафтаьо бороньои ишыориро ба амал оварда аз хок микроэлементьоро мешўяд. Дар ваыти аз ыишри уранро бо усули ишронидани зеризамини гирифтан реагеньои махсус истифода мебаранд.

Боыимондаьои ин реагеньои махсус истифодашуда, таъсири он ба ьавзаьои обьои артезисни хеле калон аст. Истеьсоли канданиьои фоиданок нефт, газмонанд бо чунин партовьо маьсулоти нефти, резиши нефт, партовгоььои ашёи нодаркони ин соьа машьур аст.

Дар самти патовьои сахт ва хатарнок партовьои радиоактивц жои махсусро ишщол мекунад, зеро ба он таъсири просесси экзогенц хеле калон аст. Дар натижаи борони пайдаьами баьорон ва тирамоь, шустшавии ыабати муьофизати ба амал меояд, ки онро дар шаьри Табашар ва шаьраки Адрасмон дидан мумкин аст.

Ьамин тариы партовьои сахт, хатаровар таъсири комплексии хатарнок дорад ва ба компоненьои сарвати табиц манфц тасъир мекунад. Махсусан ба занжири щизо ьамроьшавии он ба инсон хатарнок аст.

Баьо додан ва пешгўи кардани таъсири партовьо сахт ва хатарнокро проблемаи баьсталаби экологц меноманд.