Интегральное исчисление
.pdf
|
|
|
|
|
% |
|
|
A |
|
|
|
2tdt |
|
|
|
% |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||
|
At B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|||||||
t |
2 |
c |
2 |
|
2 |
|
t |
2 |
c |
2 |
t |
2 |
|
c |
2 |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
A |
|
d(t2 c2 ) |
% |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
||||||||
|
|
|
2 |
t |
2 |
c |
2 |
|
t |
2 |
c |
2 |
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
% |
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
A ln(t2 |
c |
2 ) B arctg |
|
C |
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
c |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
c |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
% |
|
|
|
|
2x p |
|
|
|
|||||||||
|
A ln(x2 |
px q) B arctg |
|
C. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c |
|
|
|
|
|
|
|
|
2c |
|
|
|
|
||||
4) При интегрировании простейших дробей последнего типа воспользуемся той же заменой, что и в предыдущем случае, и представим подынтегральное выражение в виде:
|
|
|
|
% |
|
|
A |
|
|
d(t |
2 |
c |
2 |
) |
|
% |
|
|
1 |
|
|
||||
|
At B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
dt |
||||
(t |
2 |
c |
2 n |
2 |
|
(t |
2 |
c |
2 n |
(t |
2 |
c |
2 n |
||||||||||||
|
|
) |
|
|
|
|
|
) |
|
|
|
|
) |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
A (t2 |
|
c |
2 ) n 1 |
|
|
% |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B In , |
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
n 1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
где |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
In |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
dt. |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
(t2 |
c2 )n |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Рассмотрим отдельно способ интегрирования In .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
t2 c |
2 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
In |
|
|
|
|
|
|
(t2 c2 )n |
dt |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
dt |
|
|
1 |
|
t |
|
|
|
|
tdt |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
2 |
(t |
2 |
c |
2 |
|
n 1 |
|
|
2 |
(t |
2 2 |
n |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
c |
|
|
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
c |
|
|
|
|
c |
) |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
In 1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
td(t2 c2 ) n 1 |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
c2 |
|
2c2 (n 1) |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
1 |
In 1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|||||||||||||||||
c2 |
|
2c2 (n 1) |
(t2 c2 )n 1 |
|
(t2 c2 )n 1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
In 1 . |
|
|||||||||||||||||
|
2 |
(n |
1)(t |
2 |
|
c |
2 n 1 |
2 |
2(n 1) |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2c |
|
|
) |
|
|
|
c |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Таким образом, получена рекуррентная формула, позволяющая в конечном счете свести вычисление этого интеграла к
I1 |
|
|
|
1 |
dt |
1 arctg |
t |
C. |
|
t2 |
c2 |
c |
|||||||
|
|
|
c |
|
|||||
Итак, интеграл от любой простейшей дроби находится в явном виде и является элементарной функцией.
31
Теорема 1. Неопределенный интеграл от любой рациональной дроби на всяком промежутке, на котором ее знаменатель не равен нулю, существует и выражается через элементарные функции, а именно рациональные дроби, логарифмы и арктангенсы.
Доказательство.
Представим рациональную дробь P(z) в виде:
Q(z)
P(z) S(z) R(z) .
Q(z) Q(z)
При этом последнее слагаемое является правильной дробью, которую можно представить в виде линейной комбинации простейших дробей. Таким образом, интегрирование рациональной дроби сводится к интегрированию многочлена S(x) и простейших дробей, первообразные которых, как было показано, имеют вид, указанный в теореме.
Замечание. Основную трудность при этом составляет разложение знаменателя на множители, то есть поиск всех его корней.
Пример.
x4 6x3 12x2 2x 24 dx
x4 2x3 8x2
(1 |
1 |
|
3 |
|
|
|
2x 5 |
)dx |
x |
2 |
x |
2 |
2x 8 |
||||
|
|
x |
|
|
||||
x ln|x| 3 2x 5 dx
xx2 2x 8
x ln|x| 3 2(x 1) 3 d(x 1)
x(x 1)2 7
x ln|x| |
3 |
|
|
2(x 1)d(x 1) |
3 |
|
|
1 |
|
|
|
d(x 1) |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
x |
2 |
7 |
|
|
2 |
7 |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
(x 1) |
|
|
(x 1) |
|
|
|
|
|||||||
x ln|x| |
3 |
|
3 ln(x2 2x 8) |
|
3 |
|
arctg |
x 1 |
C. |
||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
7 |
|
|
||||
Интегрирование дробно-линейных иррациональностей
Из ранее доказанного следует, что любую рациональную дробь можно проинтегрировать, поэтому в дальнейшем будем считать задачу интегрирования функции выполненной, если удается представить эту функцию в виде рациональной дроби. В частности, для интегралов вида
|
ax b r1 |
ax b rn |
|||
R x, |
|
,..., |
|
dx, |
|
|
cx d |
cx d |
|
||
32
где R – рациональная функция (многочлен или рациональная дробь), r1 ,…,rn
– дроби с одним и тем же знаменателем m
|
|
p |
,..., rn |
p |
|
|
r1 |
1 |
n |
|
, , |
||
m |
|
|||||
|
|
|
m |
|
||
а ac db , замена
tm ax b cx d
приводит к
x dtm b .
Таким образом, х является рациональной функцией t, следовательно, его производная тоже будет рациональной функцией. Кроме того,
ax b ri |
p |
|
|
|
|
|
t |
i |
|
cx d |
|
|
|
|
тоже рациональные функции от t (так как pi – целое число). Поэтому после замены подынтегральное выражение примет вид R1 (t)dt , где R1 – рациональная функция, интегрируемая описанными выше способами.
Замечание. С помощью подобных замен можно интегрировать функции вида
R(x,(ax b)r1 ,...,(ax b)rn ),
и, в частности, R(x, xr1 ,..., xrn ).
Примеры.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1) |
|
|
x 1 |
|
dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Сделаем замену |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
x 1 |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
t2 1 |
, |
|
|
|
a |
|
|
|
dx |
4tdt |
. |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t2 1 |
|
|
|
|
|
|
(t2 |
1)2 |
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Следовательно, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4t2dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
||||||||||
x 1 |
(t |
2 |
2 |
|
t 1 |
(t |
|
|
|
|
2 |
|
t 1 |
(t |
1) |
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1) |
|
|
|
|
1) |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 1 |
|
|
t 1 |
|
t |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
ln |
|
|
|
x 1 |
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
C. |
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
x 1 x 1 |
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
33
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2) |
|
x 2 |
dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
3 |
x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Так как |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2 |
(x 2)2 (x 2)6 , |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
a 3 |
x 2 |
(x 2)3 (x 2)6 , |
|
||||||||
выберем в качестве новой переменной |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t (x 2)6 . |
|
|
||
Тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x t6 2, |
dx 6t5dt. |
|
||||||
Поэтому |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(t6 2 t3 )6t5dt |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
x 2 |
dx |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
t2 |
||||
|
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
6 (t9 t6 2t3 )dt |
3 t10 |
6 t7 3t4 |
C |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
7 |
2 |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
3 |
(x 2)3 6 (x 2)6 3(x 2)3 C. |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
||
Примеры решения задач
Задача 1.
Вычислить интеграл
3x 19 dx.
x2 x 6
Указание
Разложите подынтегральную функцию в сумму простейших дробей.
Решение
34
|
3x 19 |
|
|
3x 19 |
|
|
|
A |
|
B |
|
|
|||||||
|
x2 x 6 |
(x 2)(x 3) |
x 2 |
x |
3 |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
Ax 3A Bx 2B |
|
(A B)x ( 3A 2B) |
; |
|||||||||||||||
(x 2)(x 3) |
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
(x 2)(x 3) |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
A B 3 |
|
|
|
A 5 |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|||
|
|
3A 2B 19 |
|
|
B 2 |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
3x 19 |
|
5 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
||||
|
x2 x 6 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
x 2 |
|
|
x 3 |
|
|
|
|
||||||||||
5 ln|x 2| 2 ln|x 3| C. Ответ: 5 ln|x 2| 2 ln|x 3| C.
Задача 2.
Вычислить интеграл
2x3 3x2 2x 2 dx.
x4 3x3 3x2 x
Указание
Разложите подынтегральную функцию в сумму простейших дробей.
Решение
35
|
|
|
|
|
2x3 3x2 2x 2 |
|
|
2x3 |
|
3x2 2x 2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x4 3x3 3x2 x |
|
|
|
|
|
x(x 1)3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A |
|
B |
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
|
D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x 1 |
(x |
1)2 |
(x 1)3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
Ax3 |
3Ax2 |
3Ax A Bx3 |
|
2Bx2 |
Bx Cx2 |
Cx Dx |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x(x 1)3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
(A B)x3 ( 3A 2B C)x2 (3A B C D)x A |
; |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x(x |
1)3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A B 2 |
|
|
|
|
|
|
A 2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3A 2B C 3 |
|
|
|
B |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3A B C D 2 |
|
|
|
C |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
D 1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
2x3 3x2 2x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|||||||
|
x |
4 |
|
3x |
3 |
3x |
2 |
x |
|
|
(x |
2 |
(x |
|
3 |
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
1) |
|
1) |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 ln|x| |
|
3 |
|
|
|
|
1 |
|
C. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
2(x 1)2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
Ответ: 2 ln|x| |
3 |
|
|
|
|
1 |
|
|
C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
x 1 |
2(x 1)2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Задача 3.
Вычислить интеграл
x3 3 8 dx.
Указание
Разложите подынтегральную функцию в сумму простейших дробей.
Решение
3 |
|
|
|
3 |
|
|
A |
|
Bx C |
|
||
|
|
|
|
|
|
|||||||
x3 8 |
(x 2)(x2 |
2x 4) |
x 2 |
x2 2x 4 |
||||||||
|
Ax2 2Ax 4A Bx2 Cx 2Bx 2C |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
(x |
2)(x2 2x 4) |
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
(A B)x2 ( 2A 2B C)x (4A 2C) |
; |
|
|||||||||
|
|
|
(x |
2)(x2 2x 4) |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
36
|
|
|
A |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
A B 0 |
16 |
|
|
||||||
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
||
2A 2B C 0 |
B |
|
|
|
. |
|||||
16 |
||||||||||
|
4A 2C 3 |
|
|
|
|
|
||||
|
|
C |
|
|
1 |
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
3 |
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x3 8 |
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 2x |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 (x 1) 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t x 1 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln|x 2| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
d(x 1) |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
16 |
16 |
(x 1)2 |
3 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
tdt |
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
ln|x 2| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
16 |
16 |
|
t2 3 |
16 |
|
t2 3 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
ln|x 2| 1 ln(t2 |
|
3) |
|
|
3 |
|
|
1 |
|
|
arctg |
|
|
t |
|
|
C |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arctg |
x 1 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
ln|x 2| |
1 ln(x2 |
|
2x 4) |
|
|
|
|
3 |
|
C. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
16 |
|
16 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
C. |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ответ: |
1 |
ln|x 2| 1 ln(x2 |
2x 4) |
|
|
|
3 |
|
arctg |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
16 |
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Задача 4. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вычислить интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x2 |
1)(x2 |
|
4) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
Указание
Подынтегральная функция – неправильная дробь, поэтому вначале выделите ее целую часть, а затем разложите оставшуюся правильную дробь в сумму простейших.
Решение
|
x5 |
|
|
|
|
|
x5 |
|
|
|
(x5 5x3 4x) 5x3 4x |
|
|||||||||
(x2 1)(x2 |
4) |
|
x4 |
5x2 |
4 |
|
|
|
|
x4 |
5x2 4 |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
5x3 |
4x |
|
; |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
x4 |
5x2 |
4 |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
5x3 4x |
|
|
|
|
5x3 4x |
|
|
|
Ax B |
|
Cx D |
|
|
|||||||
|
x4 5x2 |
4 |
(x2 |
1)(x2 |
4) |
x2 1 |
x2 |
4 |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
37
|
|
|
|
|
Ax3 Bx2 |
4Ax 4B Cx3 Dx2 Cx D |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x2 1)(x2 4) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
(A C)x3 |
|
(B D)x2 (4A C)x (4B D) |
; |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x2 |
|
1)(x2 4) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A C 5 |
|
|
|
|
|
A |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
B D 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4A C 4 |
|
B D 0. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4B |
|
D |
|
0 |
|
|
C |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
x5 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
8 |
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
||||||||||||||
|
|
|
(x2 1)(x2 4) |
|
3 |
x2 |
|
1 |
|
|
3 |
|
x2 |
4 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
xdx |
1 |
|
|
|
|
2xdx |
|
|
8 |
|
|
2xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
x |
2 |
1 |
3 |
|
x |
2 |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
1 ln(x2 |
1) |
|
8 ln(x2 |
|
|
4) C. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Ответ: |
x2 |
|
1 ln(x2 |
1) |
8 ln(x2 4) C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
6 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Задача 5.
Вычислить интеграл
dx
3
x 4
x .
Указание
1
Сделайте замену: t x12 .
Решение
1 |
4 |
1 |
3 |
3
x x3 x12 , 4
x x 4 x12 .
1
t x12 3
x t4 , 4
x t3 , x t12 , dx 12t11dt.
|
|
|
|
dx |
|
|
|
12t11dt |
12 |
t8dt |
|
|
|
|||||||||||
|
|
3 |
|
4 |
|
|
|
t4 t3 |
t 1 |
|
|
|
||||||||||||
|
x |
x |
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
7 |
|
|
|
6 |
|
|
5 |
|
|
4 |
|
3 |
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
12 t |
|
|
t |
|
t |
|
|
t |
|
t |
|
t |
|
t 1 |
|
|
|
|
dt |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
||||
38
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t8 |
|
|
|
|
t7 |
|
|
|
|
|
t6 |
|
|
|
|
|
|
t |
5 |
|
|
|
|
t4 |
|
|
|
|
t3 |
|
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
12 |
|
|
|
8 |
|
|
7 |
|
|
|
6 |
|
|
5 |
|
|
4 |
|
3 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
t ln|t 1| |
C |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
x |
12 |
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
x |
12 |
|
|
|
|
|
x 3 |
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
x6 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
ln|x |
|
|
1| |
C. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
x3 |
|
|
|
|
x12 |
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
x12 |
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
x 4 |
|
|
|
|
|
|
x6 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ответ: 12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
ln|x |
|
1| |
|
C. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
8 |
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Задача 6. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вычислить интеграл |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Указание |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
Сделайте замену: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Решение |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2tdt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
t2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
(t2 1)2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t(t2 1)( 2t)dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 x |
|
|
|
|
|
|
(t2 1)2 t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
t |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln|t 1| ln|t 1| C ln |
C |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln |
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
C ln |
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
C. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
x |
x 1 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Ответ: ln |
|
|
|
|
x |
|
|
x 1 |
|
|
|
C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
x |
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
39
1.1.5. Интегрирование рациональных тригонометрических выражений. Интегрирование квадратичных иррациональностей. Интегрируемость в элементарных функциях
Рассмотрим интегрирование некоторых тригонометрических выражений.
1. |
Интегралы вида |
|
|
|
sin x cos xdx, |
sin x sin xdx, |
cos x cos xdx |
вычисляются с применением формул
sin x cos x |
1 |
|
(sin( )x sin( )x), |
|
2 |
|
|
sin x sin x |
1 |
(cos( )x cos( )x), |
|
|
2 |
|
|
cos x cos x |
1 |
(cos( )x cos( )x). |
|
|
2 |
|
|
Пример.
sin 5x cos 3xdx 21 sin 8xdx 21 sin 2xdx
161 cos 8x 41 cos 2x C.
2.Интегралы вида
sinn x cosm xdx,
где т и п – целые числа, интегрируются с помощью замен:
а) если хотя бы одно из чисел т,п – нечетное (например, т), можно сделать замену t = sin x (или t = cos x при нечетном п).
Пример 1.
sin4 x cos3 xdx sin4 x cos2 x cos xdx
sin4 x(1 sin2 x)d sin x
t4 (1 t2 )dt t5 |
t7 |
C sin5 x |
sin7 x |
C. |
5 |
7 |
5 |
7 |
|
40
