Лабораторные работы 8-12
.pdfЛАБОРАТОРНАЯ РАБОТА № 9 Тема: Вычисление неопределённых и определённых интегралов
Цель работы: Научиться вычислять неопределённый и определённый интегралы.
9.1. Неопределённый интеграл
Поскольку в результате вычисления неопределённого интеграла должна получиться функция, то неопределённый интеграл в MathCAD можно вычислить только символьно.
Чтобы вычислить неопределённый интеграл необходимо:
1.Щелкнуть мышью в свободном месте рабочего документа.
2. Вызвать шаблон для вычисления неопределенного интеграла ∫■d■ либо сочетанием клавиш [Ctrl] и [I] , либо используя соответствующую кнопку на палитре «Вычисления».
3. В первом свободном поле указать функцию, от которой вычисляется интеграл, в другом – переменную, по которой производится интегрирование.
4.Вычислить неопределённый интеграл символьно.
Замечание. При вычислении неопределенного интеграла функцию можно задавать предварительно.
Пример 1. Вычислим интеграл ∫x cos 2x dx .
Решение.
⌠ |
x cos (2 x) dx → |
1 |
cos (2 x) + |
1 |
x sin(2 x) |
|
|||||
⌡ |
|
4 |
|
2 |
|
|
x |
|
|
Пример 2. Вычислим интеграл ∫ sin |
|
−3ln x dx . |
|
2 |
|||
|
|
||
Решение. |
|
|
14
f(x) := sin |
x |
|
− 3 |
ln(x) |
|
|
|
2 |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
||
⌠ |
|
|
|
|
1 |
|
− 3 x ln(x) + 3 x |
f(x) dx → −2 cos |
2 |
x |
|||||
⌡ |
|
|
|
|
|
|
|
Обратите внимание, что при вычислении неопределённого интеграла в MathCAD получается не совокупность первообразных (чем по определению является неопределённый интеграл), а лишь одна первообразная, соответствующая значению С=0.
9.2.Определённый интеграл
Вбольшинстве случаев определённый интеграл в Mathcad можно вычислить двумя способами – численно и символьно.
Чтобы вычислить определённый интеграл численно, необходимо:
1.Щелкнуть мышью в свободном месте рабочего документа.
2.Вызвать шаблон для вычисления определенного интеграла ∫■d■ либо клавишей [&] (на английской раскладке), либо используя соответствующую кнопку на палитре «Вычисления».
3.В соответствующих полях указать пределы интегрирования, в первом свободном поле за знаком интеграла указать функцию, от которой вычисляется интеграл, в другом – переменную, по которой производится интегрирование.
4.Набрать знак равенства и щелкнуть мышью вне выражения.
Чтобы вычислить определённый интеграл символьно, необходимо:
1.Щелкнуть мышью в свободном месте рабочего документа.
2.Вызвать шаблон для вычисления определённого интеграла и заполнить его так, как указано выше.
3.Вычислить интеграл символьно (с помощью символьного знака равенства).
15
Замечание. Так же, как и при вычислении неопределённого интеграла, подынтегральную функцию можно задавать предварительно.
π 4
Пример 3. Вычислим двумя способами интеграл ∫x cos x dx .
0
Решение.
Вычислим интеграл численно:
⌠ |
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x cos (x) dx = 0.262 |
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
||||||
⌡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вычислим интеграл символьно: |
|
|
|
|
|
||||||
⌠ |
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
x cos (x) dx → |
2 + |
π 2 − 1 |
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|||||||
⌡0 |
2 |
|
|
|
8 |
|
|
|
|
||
Пример 4. Вычислим двумя способами интеграл ∫3 |
x |
2x |
dx . |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
−1 |
|
Решение. Зададим предварительно функцию
f(x) := x x2 − 1
Вычислим интеграл численно:
⌠3
f(x) dx = 2.828
⌡1
Вычислим интеграл символьно:
⌠3
f(x) dx → 2 2
⌡1
Отдельно рассмотрим вычисление несобственных интегралов, которые являются обобщением понятия определённого интеграла.
Несобственными интегралами первого рода являются интегралы, у которых один или оба предела интегрирования равны бесконечности. Несобственными интегралами второго рода являются интегралы, у которых одна или несколько точек из промежутка интегрирования являются точками
16
разрыва подынтегральной функции. Несобственные интегралы бывают сходящимися (если в результате вычислений получаем конечное число) или расходящимися (в противном случае).
В MathCAD несобственные интегралы вычисляются так же, как определённые: численно или символьно. Однако некоторые несобственные интегралы вычисляются либо только символьно, либо только численно.
Пример 5. Вычислим несобственный интеграл первого рода +∞∫ |
dx |
|
. |
||||||||||
x (ln x) |
2 |
||||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вычислим интеграл численно: |
|
|
|
|
|
||||||||
⌠ |
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
dx = 1.433 |
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
x ln(x) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
⌡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вычислим интеграл символьно: |
|
|
|
|
|
||||||||
⌠ |
∞ |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
dx → ln(2) |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
x ln(x) |
2 |
|
|
|
|
|
|||||
⌡ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пример 6. Вычислим несобственный интеграл 2-го рода ∫6 |
x |
2x |
dx . |
||||||||||
Решение. |
|
|
|
2 |
− 4 |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вычислим интеграл численно: |
|
|
|
|
|
||||||||
⌠ |
6 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx = 5.657 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
⌡ |
|
x − 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вычислим интеграл символьно: |
|
|
|
|
|
||||||||
⌠ |
6 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx→ |
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
⌡ |
|
x − 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17
9.3.Задания для самостоятельного решения
1.Вычислить неопределённые интегралы:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
а) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
в) |
|||||||||
1. |
∫x arctg x dx |
∫ |
|
|
|
2x2 −1 |
|
|
|
|
|
dx |
∫ |
|
|
x dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
x3 −5x2 |
+ 6x |
3 |
2x −3 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2. |
∫x cos(3x2 +5)dx |
∫ |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
||||||||||||||||||
(5 + x) |
1 + x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
(x −3)(x + 4) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3. |
∫x2 cos 2x dx |
∫ |
|
|
|
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
∫sin5 x cos3 x dx |
||||||||||||||||||||||||||||
(x − 2)(x +1) |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4. |
∫x |
3 |
e |
−2 x |
|
dx |
∫ |
|
|
|
x2 |
−1 |
|
|
|
|
dx |
∫ |
|
|
|
dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x2 −5x + 6 |
|
|
|
x − 4 x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
5. |
∫x3 cos 5x dx |
∫sin3 x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
x |
|
dx |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
−3x + |
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
6. |
∫e x cos 2x dx |
∫ |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫cos2 x sin 4 x dx |
||||||||||||||||||||||||||||
x(x2 |
+ 2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
7. |
∫x2 sin 5x dx |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
x x |
−1 dx |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
(x − 4)(x +3) |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
8. |
∫ |
|
|
tg x |
dx |
∫ |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
x3 + 2 |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3cos x + 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 − 4x |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
9. |
∫e |
|
|
|
2 dx |
∫ 2 2x −5 |
|
|
|
|
dx |
∫ |
|
|
|
2 |
dx |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
arctg x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x −5x + 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x + 4x + 7 |
|||||||||||||||||||||
|
1 + x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
10. |
∫x ln x dx |
|
∫cos5 x sin3 x dx |
∫ |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
(x2 |
−3) 4 − x2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
11. |
∫e−x sin 2x dx |
∫cossin |
6 |
xx dx |
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
xdx−3 x |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
12. |
∫x sin (x2 |
+3)dx |
∫(1x− xx)2 |
dx |
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
dx |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 +sin x |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
13. |
∫x2tg(x3 +1)dx |
∫ |
x |
2 |
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
xx |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−1 dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
x |
2 |
+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
14. |
∫e |
x |
sin e |
x |
dx |
∫ |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
sin 2x |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
(x +1)(2x −3) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1 + cos2 x |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+− xx dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
15. |
∫x3 ln x dx |
∫ |
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
sin |
dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos8 |
x |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
16. |
∫ctg(2x +1)dx |
|
|
∫ |
|
|
|
x |
|
|
dx |
∫ |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
x(x +1) |
sin 6 x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
17. |
∫arcsin1 − x2x dx |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ sincosxx dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
x(x +1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
18
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
∫x |
5 |
|
|
|
−2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x(1 − x2 ) |
|
|
|
∫ |
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||
18. |
|
e |
|
|
dx |
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
9 − x2 dx |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 + x4 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
19. |
∫x |
4 |
|
sin(x |
5 |
|
+1)dx |
∫ |
|
|
|
x +3 |
|
dx |
|
∫ |
|
|
dx |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 + cos x |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
x2 |
+ 2x + 4 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
20. |
∫x |
2 |
|
cos |
|
x |
dx |
∫ |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
x |
|
|
|
dx |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x +1)(x2 |
+1) |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
cos5 x |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
2. Вычислить определённые интегралы двумя способами: |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
а) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) |
|
|
|
|
|
|
|
|
в) |
||||
|
1 |
(2x |
|
+33x )dx |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫2x cos x dx |
|
|
|||||||||||||||||||||||
1. |
∫ |
|
|
∫x |
1 − x dx |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫3 x arctg x dx |
|
∫9 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
2. |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
∫2x3 sin x dx |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
x −1 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 dx |
|
|
∫3cos4 x dx |
|
|
|||||||||||||||
3. |
∫ln x dx |
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
1 − x |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1 |
|
|
e |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
x +1 |
|
|
|
|
|
π 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
4. |
∫ |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
dx |
|
|
∫sin 2 x cos x dx |
|||||||||||||||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
−1 e |
|
|
|
+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
x x − |
2 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
∫3 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
∫x e−x dx |
|
|
|
|
|
|
∫3 x2 cos x dx |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
1 (2x −3) |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
∫1 |
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫1 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
6. |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
∫sin 3 x dx |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
−1 x + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−1 5 − 4x |
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
2 |
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
π |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
7. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
∫sin |
|
x dx |
|
|
|
|
||||||||||
x |
3 |
|
+1 |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 + ln x |
|
π |
8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫2x cos x dx |
|
|
||||||||||||
8. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
5 dx |
|
∫ |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
−1 4 + x |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
1 + x |
|
|
|
|
|
|
|
−π |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
9. |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
x 3x dx |
|
|
|
|
|
|
∫2x2 sin x dx |
|
|
||||||||||||||||||
(x |
2 |
+ |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
2) |
|
|
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
10. |
∫ x +1 dx |
|
|
|
|
∫x 3 1 − x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
∫cos3 x dx |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
4 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
π |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
11. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫cos2 x sin 4 x dx |
||||||||||||||||||
3x |
2 |
− |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
x +1 |
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
π |
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
12. |
∫ln 2 x dx |
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
3x − |
|
|
∫0 3 + 2 cos x |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
19
|
∫2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π∫x2 cos 2x dx |
||||||||||
13. |
|
x2 e−x dx |
∫3 |
|
x2 − 4 dx |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
x |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
1 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
ln 8 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
π |
12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
14. |
∫ |
|
|
|
2 |
|
+5 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
∫cos |
3 |
|
2x dx |
|||||||||||||||
4 |
|
|
|
dx |
|
e |
x |
+1 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 3 |
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
2 |
|
|
|
2x |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
dx |
π 8 |
|
|
|
|
|
x |
|
|||||||
15. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
∫ |
|
|
|
|
|
|
∫sin |
4 |
dx |
||||||||||||||||
3 |
− |
2x |
2 |
|
x x |
2 |
−1 |
|
|
2 |
|
||||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
2 |
3 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
arctg x |
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
π |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
16. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
∫x cos 2x dx |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(4 + x |
2 |
|
2 |
||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
x |
|
|
|
+1 |
|
|
|
−2 |
|
|
) |
|
|
π |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
x dx |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π 2 |
|
|
|
|
|
|
x |
|
||||
17. |
∫arcsin |
|
|
∫x2 |
|
9 − x2 |
dx |
∫ |
x sin |
|
dx |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
− |
|
|
|
1 |
− |
x |
2 |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
∫e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
18. |
|
cos ln x |
dx |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
dx |
|
∫2x2 sin 2x dx |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
1 x + 2x − |
1 |
−π 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
4 |
|
x |
2 |
+3 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
19. |
∫ |
|
|
dx |
∫ |
3 − 2x − x2 dx |
∫e3x sin 4x dx |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
3 |
|
x − 2 |
|
|
|
|
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
2 |
|
2x −1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
π |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
20. |
∫ |
|
dx |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫e |
x |
cos x dx |
||||||||||||||||
|
2x +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
14 x |
1 + 4x |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
3.Вычислить несобственные интегралы: а) первого рода, б) второго рода.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
а) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) |
|
+∞ |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|||
1. |
−∫∞ |
|
|
|
|
|
|
|
∫0 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
x(1− x) |
|
|
||||||||||||||
x2 + 6x +11 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
+∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
1 |
dx |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
2. |
∫e−2 x cos x dx |
|
π |
|
|
cos |
|
|||||||||||||||
|
|
x2 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
+∞ |
x dx |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
x3 dx |
|
|
|
|
|||||||
3. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
+ 4 |
|
|
|
|
|
|
|
4 − x |
2 |
|
|
|
|||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
+∞ |
1 + |
2x |
|
|
|
|
e2 |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
||||||
4. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
x |
2 |
(1 |
+ x) |
x ln x |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||
5. |
+∞∫ |
|
|
x2 dx |
|
|
3 |
|
∫4 |
|
|
|
dx |
2 |
−8 |
|||||||
|
2 |
|
|
(x |
+ |
5) |
|
2 |
|
|
|
6x − x |
||||||||||
20
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6. |
+∞∫x e−x2 dx |
|
|
|
|
|
∫3 |
x |
|
|
dx2 |
−1 |
||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
9x |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
7. |
∫x cos x dx |
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
x ln |
3 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
+∞ |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
8. |
∫e x ln x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x2 −1) |
4 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
5 |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
+∞ |
|
|
|
|
x dx |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
9. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
3 |
+ 2x |
2 |
|
+5x |
4 |
|
(3 − x) |
3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
10. |
+∞∫ |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫1 |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
0 1 |
+ x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
+ x |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
+∞ |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
11. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
2 |
+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
−∞ x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
12. |
+∞∫ |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫2 |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
x |
2 |
+ x − 2 |
|
|
|
x −1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
+∞ |
|
|
|
dx |
|
|
|
2 |
|
|
|
xdx− 2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
13. |
−∞∫ |
|
|
|
|
∫1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
(x2 |
+ x +1)2 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
+∞ |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
14. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ln x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
x |
1 + x |
5 |
|
+ x |
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
+∞ |
x |
2 |
+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
15. |
∫ |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
4 |
+1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 − x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
0 |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
16. |
+∞∫ |
|
|
x ln x |
|
|
|
dx |
|
|
∫1 |
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
1 |
|
(1+ x ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 (2 − x) 1 − x |
||||||||||||||||||||
|
+∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
17. |
∫e |
−5 x |
sin 3x dx |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
x ln |
5 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
18. |
+∞∫x3 sin 2x dx |
|
|
∫7 |
|
|
|
dx |
|
|
|
2 |
|
|
||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 3 |
(x −7) |
|
|
|
|
||||||||||
|
+∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫2 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
||||
19. |
∫x3e−3x dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
+5x + 6 |
||||||||||||||||||||||||
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−2 x |
|
||||||||||||||
|
0 |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|||
20. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
2 |
+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
+ x |
− 2 |
||||||||||||||||
|
−∞ x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|||||||||||||||||
21
ЛАБОРАТОРНАЯ РАБОТА № 10 Тема: Приложения определённого интеграла к решению
геометрических задач
Цель работы: Рассмотреть приложения определённого интеграла к решению геометрических задач (вычисление площади плоской фигуры и длины дуги кривой).
10.1.Площадь плоской фигуры
1.Фигура ограничена кривой (или кривыми), заданной явной функцией
y = f (x):
b |
b |
|
S = ∫ f (x)dx |
S = ∫( f2 (x) − f1 (x))dx , где |
|
a |
a |
|
Рис. 1. |
f2 (x) ≥ f1 (x) для всехх [a,b] |
|
|
x = x(t), |
|
|
|
|
2. Фигура ограничена кривой, заданной параметрически |
y = y(t), где |
|
t2 |
|
|
t1 ≤ t ≤ t2 . Тогда её площадь равна S = ∫y(t) x'(t) dt . |
|
|
t1 |
|
|
3. Фигура ограничена кривой, заданной в полярной системе координат:
|
1 |
ϕ |
|
|
1 |
ϕ |
(ρ2 |
|
2 )dϕ , где |
|
S = |
∫2 |
ρ2 dϕ |
S = |
∫2 |
2 − ρ1 |
|
||||
2 |
2 |
|
||||||||
|
ϕ |
|
|
ϕ |
|
|
|
|
||
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
] |
|
|
|
|
ρ2 (ϕ ) ≥ ρ1(ϕ ) для всехϕ [ϕ1 ,ϕ2 |
||||||
Рис. 2.
22
Пример 1. Вычислим площадь фигуры, ограниченной линиями y =
8 − x2
и y = x2 .
2
Решение. Построим фигуру, площадь которой необходимо найти:
x := −3,−2.5.. 3
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
x2 |
|
|
|||||
|
f1(x) := |
8 − x |
f2(x) := 2 |
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f1(x) |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
f2(x) |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
0 |
|
|
2 |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
||
Найдем точки пересечения графиков заданных функций, решив систему |
||||||||||||||||||
уравнений: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
= |
|
8 − x2 , |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
= |
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
y |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Это будут точки (− 2; 2) и (2; 2). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Т.к. |
для всех x [− 2; 2] f1 (x) ≥ f2 (x) , |
то |
для вычисления площади |
|||||||||||||||
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
используем |
формулу S = ∫( f2 (x) − f1 (x))dx |
(рис.1). Определённый интеграл при |
||||||||||||||||
a
этом вычислим двумя способами:
⌠2
S := (f1(x) − f2(x)) dx
⌡−2
S = 7.617 S → 43 + 2 π
Замечание. Если абсциссы точек пересечения графиков функций определяются по рисунку, систему уравнений можно не решать.
23
