Радзіны. Абрад. Песні. (Беларуская народная творчасць) -1998

Да папытайся майго жыцця.

Ўчора з вячора не вячэрала, Сягоння рана не снедала.

687.А белая бярозачка Бялей за ўсё дрэва.*

Не ’ддаў мяне мой татачка, За каго хацела.

Не ’ддаў мяне мой татачка,

Каб я добра жыла.

Аддаў мяне мой татачка,

Каб слёзкі ліла.

Не ’ддаў мяне мой татачка, Каб я панавала.

Аддаў мяне мой татачка,

Каб я гаравала.

688.Я й у гародзе крапівачку жала, Да я, здаецца, ні з кім не ляжала, Да дзе бралася дзіцятка малое. Кіну-рыну дзіця ў крапіву,

'Кожны другі радок паўтараецца 2 разы.

509

Асама пайду гуляць на Ўкраіну. Там на Ўкраіне мяне не пазналі,

Адзін не пазнаў — паненачкай назваў, Другі не пазнаў — гуляць з сабой пазваў,

Атрэці пазнаў — брадзяжанькай назваў.

—А ты, брадзяга, па Ўкраіне скачыш,

Атваё дзіця ў крапіве плачыць.

689.Ў полі крапіўка шчыклівая,

Ў полі крапіўка страклівая.

Свякроўка мая журлівая, Свякроўка мая журлівая.

Яна мяне журыць, як дзень, дык ноч.

— Ідзі, нявеста, хоць к чорту проч.

Ходачка твая нялюбая, I работка твая нямілая.

690.Там на возеры, там на сіненькім Там плавала стада гусачак.

— Гыля-гыля, мае гусачкі, Гыля-гыля, мае шэрыя, Ці вы яшчэ не наплаваліся?

Яўжо, молада, наплакалася, Што мой мілы горкі п’яніца, Па карчомках распіваецца,

Прыйдзець дамоў — разбіваецца,

Застаўляець разуваць-абуваць, Дробны гузікі расшпіліваць.

510

691.Да не шуміце зялёныя лугі, Не задавайце майму сэрцу тугі.

Ужо маё сэрца даўно тугу знаець, Што мой татачка вялік банкет маець. Па дварэ ходзіць, мяне ўспамінаець:

—Чаму, дачушка, у гасцёх не бываеш, Ці ты, дачушка, дарожкі не знаеш, Ці ты, дачушка, конікаў не маеш?

—А мой татачка, я й дарожку знаю, Ах, мой родненькі, я і конікаў маю,

Яй за п’яніцам у гасцёх не бываю.

692.Ў гародзе жыта не ярыцца, Казалі, мой муж не п’яніца.

Казалі, мой муж не п’яніца,

Укарчму ідзе — каня прап’е.

Укарчму ідзе — каня прап’е,

Апрыйдзе дамоў — жану наб’е.

Апрыйдзе дамоў — жану наб’е.

— Ох, і жоначка, Аўдотачка.

Ох, і жоначка, Аўдотачка,

Выкупі каня з абротачкай.

Выкупі каня з абротачкай,

А як выкупіш, дамоў вядзі.

511

Аяк выкупіш, дамоў вядзі,

Ане выкупіш — сама не йдзі.

—А не раз, не два выкупляла,

Шаўковы платок закладала.

Шаўковы платок закладала,

Пад аконушкам начавала.

Пад аконушкам начавала,

Лапушком ножкі укрывала.

Лапушком ножкі укрывала, Рукаўцом сняжкі аббірала.

693.А ў полі жыта не ярыцца,

Аў полі жыта не ярыцца.

Казалі, мой муж не п’яніца,

Казалі, мой муж не п’яніца.

Прапіў коніка, не хваліцца, Прапіў коніка, не хваліцца.

Прапіў коніка варанога,

Прыйшоў дамоўкі па другога.

— Жоначка мая, выкупі каня,

Жоначка мая, выкупі каня.

Адцай трубачку з намёткаю,

Выкупі коніка з аброткаю.

512

Калі выкупіш — дамоў вядзі, А й ня выкупіш — сама ня йдзі.

Будзеш пад платом ноч начаваці,

3 сапавейкам шчабятаці.

—А мне, моладзе, не першы раз,

Амне, моладзе, не першы раз

Пад платом ночку начаваці, 3 салавейкам шчабятаці.

J-180

694.Казалі, жыта не ярыцца,*

Казалі, мой муж не п’яніца.

Прапіў коніка варанога,

Прыйшоў дамоўкі па другога.

—А ідзі, жана, выкуп каня.

Авазьмі трубку з намёткаю,

Авыкуп каня з аброткаю.

Калі выкупіш, дамоў ідзі,

Ане выкупіш, сама не йдзі.

—Па пасстрэшайку начавала, 3 верабейкамі шчабятала. Верабеечка — гу-гу, гу-гу,

Ая, малада, плачу, плачу.

'Кожны радок паўтараецца 2 разы.

695.Піла ж бы я гарэлачку, Хмель мяне не бярэць. Паехала б я у тваю сторану, Конь мяне не вязець. Туды-сюды павярнулася —

Усё чужая старана, Няма ж мае ды радзімачкі,

Адкуль я сама.

Толькі ж мая да радзімачка Ай кум да кума.

Яшчэ ж мая да радзімачка

Дружына мая.

Туды-сюды дзве дарожачкі,

Атрэцяя ў сад.

Атам мае да два брахнікі (браты) Шчыплюць вінаград.

Шчыпліце ж вы, мае брахнікі, I мне і сабе,

Паедзеце ў маю старану,

Памяніце мяне:

«А ёсць жа у нас да гаротніца

На чужой старане».

696.Да казалі людзі, Ды што наш Мішачка скупы,

Ажно ў яго да гарэлачкі купа. Напілася я да гарэлачкі й мёду, Дальбог праўда, што не зайду да дому. Дамоў іду, песні пяю, Аж лужочкі разлягаюцца.

Дамоў іду, песні пяю,

Аж лужочкі разлягаюцца. Дамоў іду, сільна плачу, Варожачкі пацяшаюцца. Цяшайцеся не цяшайцеся, Да на сваё безгалоўе, А я буду піць-гуляць

Да на сваё здароўе.

514

697.Ой, кажуць людэ,’ Муій муж нэ п’е.

Амой муж до дня

Пропыў коня.

Пропыў коныка Вороного, Прыйшоў на стайню По другого.

Прыйшоў на стайню, Подывыўся, Своюй мылэнькуй Пожурыўся:

— Мылая моя, Выкуп коня, Выкуп коныка Вороного.

Выкуп коныка Вороного, Ожэны мэнэ Молодого.

‘ Тэкст прыводзіцца з захаваннем дыялектных асаблівасцей гаворкі (у запісе Г. В. Таўлай).

515

— Я ны раз, ны два Выкупляла, Круз окэнычко

Утыкала.

Круз окэнычко Утыкала,

У вышнёвым саду й Начовала.

J-152

698.Ой, кажуць людзі — мой муж не п’е,‘

Аён із карчмы дамоў не йдзе.

Прапіў коніка варанога, Пайшоў хуценыса па другога.

—Мілая мая, выкуп каня, Выкуп коніка варанога.

—Ой, не раз, не два выкупляла, Праз ваконца уцякала.

Праз ваконца уцякала,

Ўвішнёвым садзе начавала.

*Першы радок кожнай страфы паўтараецца 2 разы.

516

Ў вішнёвым садзе начавала, 3 салавейкам размаўляла.

Салавейка — ціў-чу, ціў-чу, А я, малада, плачу, плачу.

Салавейка шчэ й галосней,

А я, малада, шчэ й жалобней.

699

ам(ы) _не

699.Ой, бэда, бэда,*

Лыхы чоловік —

Ой, сам пойшоў до корчомкі,

Амнэ нэ вэлыт.**

Ая, молода,

Набралась ума, Ой, пошла я до корчомкі, Нап’юся сама.

Зайшла ў корчму,

Стала прі кутку:

— Дай, шынкарка, горілочкі Поўную кварту.

*Тэкст прыводзіцца з захаваннем дыялектных асаблівасцей гаворкі (у запісе Г. В. Таўлай).

**Апошнія два радкі кожнай страфы паўтараюцца 2 разы.

517