Радзіны. Абрад. Песні. (Беларуская народная творчасць) -1998

639.Ой, як я була* Дівкою молодэю, Ны ёдён казав:

—Будэш жінкаю мэй...

Ой, як я пошла Той за вражого сына,

То судосыла

Доленька нэшчаслыва.

Пэрша нядоля, Шчо дэтына малая, Другя нэдоля,

ІІІчо свэкрухна лыхая.

Япытаюся:

—Шчо мне, маты, робыты?

Она до мэнэ,

Нэ хоче говорыт...

Япытаюся:

—Чы іты, маты, ў полэ?

Авона кажэ:

—Нэх тэбэ кылька сколэ!

Ая, молода,

Знала, шчо одказаты:

— Нэх тэбэ сколэ,

Бо ты чужая маты.

* Тэкст прыводзіцца з захаваннем дыялектных асаблівасцей гаворкі (у

запісе Г. В. Таўлай).

479

640.Мая й галоўка забалела,'

Айна гарэлкі захацела.

Рада б я й была прыкупіці, Ой, не з кім сесці яе піці. А мой брацітка за ракою,

Ой, не дайсці ж мне, не даехаць,

Ой, ні ў чаўночку, ні ў вазочку, Ні на крутому беражочку.

641.Вясёлая бяседачка, дзе муж з жаной п’ець,* Ён чарачку ды поўную жоначцы ліець.

—Пі чарачку, ды поўную, да дна выпівай, На родную староначку скарэй забывай.

—А ў роднай жа староначцы пташачкі пяюць,

А ў чужой жа староначцы слёзачкі ліюць.

Я чарачку, я поўную піці не буду,

Староначку я й родную век не забуду.

А ў нядзельку мая мамка вышла паглядзець

Ды ў тую староначку, дзе дачка жывець. Стаіць, глядзіць, не пазнае, што дачка ідзець.

Ручкі, плечкі ў маёй дачкі пазбіваныя,

Й русы косы ў маёй дачкі растрапаныя.

— Чаму ж тады, дачушка, мяне й не знала,

Як я табе за Мацея ісці казала?

Не хацела за Мацеем дачка панаваць, Дала й сама сабе волю, пайшла гараваць.

Папрашу ж я, дачушка, у прочкі не хадзі, Капі ж ты яго любіла, дык цяпер гадзі,

I ты ж мяне, старэнькую, болей не трудзі.

642.Каждаму дзераўцу Бог лісточак даў,'

Амне, маладзенькай, Бог долі не даў. Аддаў мяне татка замуж далёка,

За такога п’яніцу, што гарэлку п’е.

Аяк жа нап’ецца, дома не жывець,

Да суседняй жоначкі ён тады ідзець.

’ Кожны радок паўтараецца 2 разы.

480

Аяк жа праспіцца, ён слова даець. Госпадзь Бог высока, а татка далёка,

Ая ў чужой старонцы жыву адзінока.

—Прыедзь, прыедзь, татка, у госці ка мне, Тады ж ты узнаеш, як гора мне.

J -U 4

643. Змераная бяседушка, Дзе бацюшка п’е."

Ён п’е, ён п’е, мой галубчык, За мной паслы шле.

644. Вясёла бяседачка, дзе муж з жонкай п’ець.’* Ён да яе чарачку поўную ліець.

—Выпі, выпі, мілая, чарачку да дна.

Забудзь, забудзь, мілая, дзе твая радня.

—Не буду я чарачку поўну выпіваць,

Не буду я, міленькі, радню забываць.

Усвае радзіначкі весела пяюць,

Аў твае радзіначкі слёзачкі ліюць.

'Кожная страфа паўтараецца 2 разы. Кожны радок паўтараецца 2 разы.

481

645.Як падумаю,’ Дужа жаль бярэць.

Што не ўся радня, Што не ўсе браты.

Што не ўся радня,

Што не ўсе сёстры.

Як пайду я ў луг, Луг зялёненькі.

Яй нарву хмелю

Дужа спелага.

Навару піва

Дужа п’янага.

Пазаву радню Да ўсю родную.

Я й па брацечку Шлю салавейку,

Апа кумочка Шлю галубочка.

Апа кумачку

Шлю галубачку.

*Першы радок кожнай страфы паўтараецца 2 разы.

482

Другую чарачку,

Каб я на куце села.

Трэцюю чарачку, Каб радзішку пазвала.

Чацвертую чарачку,

Каб я папіяла.

Пятую чарачку, Каб я паскакала.

Шостую чарачку,

Каб я была дужа.

Сёмую чарачку, Каб я біла мужа.

648.Ах ты, чарачка, Ты мядзяначка,

Упаіла мяне.*

Ды пад соснаю,

Пад раскошнаю Спаць палажыла мяне.

Ах ты, соснішча, Ты раскошніца,

Не шумі нада мной.

Не шумі нада мной,

Не гамані нада мной,

Над маёй галавой.

Аты, міленькі,

Чарнабрывенькі, Не журы ж ты мяне.

*Кожны трэці радок паўтараецца 2 разы.

484

А прасплюся ж я, Працверажуся я, Пацалую цябе.

649.А дуб к дубу галовачку клоніць, Брат з сястрою верненька гаворыць:

—Пойдзем, пойдзем, сястрыца, у карчомку гуляці.

—А гуляй, брацец, калі табе ўдалося,

Амне ж гора гараваць, калі ўзялося.

Акалі твая б жонка і ўрадзіла,

Усё ж мяне на радзінкі забыла.

650.Як пайду ж я да на вуліцу,

Пагуляю сабе.

Асуседачкі, а лябёдачкі Перанялі мяне.

За сталом, за цясовенькім

Пасадзілі мяне,

Азялёным віном, а гарэлачкай

Папаілі мяне.

651.Ой вы, кумушкі, вы галубушкі,

Падружкі мае,

Падружкі мае.

Вы куміцеся, вы любіцеся, Любіце і мяне,

Любіце і мяне.

Як пойдзеце ў вішнёвы сад, Завіце і мяне,

Завіце і мяне.

Як будзеце цвяты рваць, Сарвіце і мне, Сарвіце і мне.

Як будзеце вянкі віць,

Савіце і мне,

Савіце і мне.

Як будзеце на Дунай пускаць,

485

Пусціце і мой, Пусціце і мой.

Аўсе вянкі да паверх плывуць,

Амой затануў,

Амой затануў.

Аўсе дружкі да дамоў прыйшлі,

Амой загінуў,

Амой загінуў.

Піша пісьмо невясёлае, Буду зімаваць, Гора гараваць.

652.Ды пайду я каля столу, Ой, ды пайду я каля столу,

Дзе брацеткі гарэлку п’юць, Ой, дзе брацеткі гарэлку п’юць, Можа, і яны мне дадуць,

Ой, можа і яны мне дадуць.

—Ёсць у нас не адна сястра, Ой, ёсць у нас не адна сястра,

Ды ёсць у нас тры сястрыцы,

Ой, ёсць у нас тры сястрыцы, Тры сястрыцы-гаратніцы, Ой, тры сястрыцы-гаратніцы.

Адна сястра у Варшаве,

Ой, адна сястра у Варшаве,

Адругая у Браславе,

Ой, а другая у Браславе,

Атрэцяя ў сваім доме, Ой, а трэцяя ў сваім доме.

Што ў Варшаве, то купчуець, Ой, што ў Варшаве, то купчуець,

Што ў Браславе, то пануець (гаруець),

Ой, што ў Браславе, то пануець (гаруець),

Аў сваім доме раскашуець,

Ой, у сваім доме раскашуець.

486

653.Пушчу каня на лужок.’ Сам спаць пайду пад мяжу.’

Асасніўся дзіўны сон.* Абачнуўся — каня нет.* Прышоў дамоў — жонкі нет.’

— Дзеткі мае, родныя, Служкі мае дробныя,

Служыце мне верненька,’

Запрагайце мне каня, Запрагайце варана.

Я паеду жану йскаць.*

Еду поля і другое,

На трэццяе уз’язджаю.* Там стаіць шацёр новенькі, А ў тым шатру жана ёсць, 3 малайцамі гуляіць

I хустачкай махаіць.

654.Ай, радзіла мяне мамачка

Не ў шчаслівы дзень — у пятніцу.

*Радкі, пазначаныя зоркамі, паўтараюцца 2 разы.

487

Ой, укрыла мяне мамачка Ад холаду і ад голаду.

Ой, не ўкрыла мяне мамачка Ад няшчаснага замужжайка.

Ад няшчаснага замужжайка, Ад нялюбага падружніка.

Вечар запар маўчыць, маўчыць, А свякровачка журыць, журыць.

Сама большая заловачка Закінула адно словачка.

— Чужо дзіця, ай, забі. Чужо дзіця не збіваецца,

Чужо дзіця не збіваецца, Толькі слёзкамі ’бліваецца.

655.Была я ў мамкі адна на раду.’ Аддала мяне мамка замуж за ваду.

Жыла гадочак, жыла я другі. На трэццім гаду заташнілася.

Кмамаццы ў госці захацелася. Зычу, пазычу ў зязюлі пер’я.

Ў зязюлі пер’я, у ластавы крылля.

’Кожны радок паўтараецца 2 разы.

488