Радзіны. Абрад. Песні. (Беларуская народная творчасць) -1998

Ha тым баку сіня мора,

На крутому беражочк...(у)

На крутому беражочку, Да вырвем мы па лісточк...(у)

Да вырвем мы па лісточку,

Да пашлем іх да радоч...(ку)

Няхай пра мяне тужа, Няхай тужа ацец, ма...(ці)

Няхай тужа ацец, маці, Да на новенькай крава...(ці)

Да на новенькай краваці, На пуховай падушац...(цы)

Да на пуховай падушаццы, Да па сваёй дачушац...(цы)

J-120

573.Я калыну, малыну ломыла,'

Патыхэньку вэчэру варыла.

Кыпы, кыпы, вэчэранька тыхо,

Дэ ж нэ мае ж моёго жніха.

* Першы радок кожнай страфы паўтараецца 2 разы. Тэкст прыводзіцца з захаваннем дыялектных асаблівасцей гаворкі (у запісе Г. В. Таўлай).

429

Вжэ вэчэра моя докыпае, Вжэ мой мылый на поріг ступае.

— Кыдай, мыла, вэчэру варыты, Давай будэм з тобою говорыты.

Чуў я, мыла, такую новыну,

Шо ты маеш малую дэтыну.

— Ой, нэ есть то, муй мылы, новына,

Шо ў мэнэ малая дэтына.

Ночувалы цыганы у ночі, Покынула мні чорныя очі.

Ночувалы цыганы ў пуўранці, Покынулы дэтыну на лавці.

— Давай, мыла, коныка сэдлаты, Да пойідым цыганів догоняты.

-104

г-Р—*

574

574.— Ой ты, калыну,*

Ой ты, чырвоная,

Чого рано росцвіла? Дэж, тэбэ, калыну,

Дэж тэбэ, чырвону, Тыха вода зайняла?

Тэкст прыводзіцца з захаваннем дыялектных асаблівасцей гаворкі (у запісе Г. В. Таўлай).

430

—Ой, мэнэ, калыну, Мэнэ, чырвоную,

Тыха вода нэ займэ. На мэнэ, калыну,

На мэнэ, чырвону, Тыхый вытёр повіе.

—Ой ты, молодыцё,

Ой ты, малодая,

Чого ты так змарнела? Дэ ж тэбэ матюнка Свая ріднынькая На чужыну оддала?

—Ой, на чужыну —

Ўчужую сторону,

У вэлыкую сэм’ю, Ой, самы сядуть, Ой, а вэчэраты — Я по водоньку пойду.

Вынэсу водыцы 3 быстрые крыныцы,

Я ж ім пыты подаю,

Сама, молодэньку,

Вчужого батэнька

Впорожэньках постою.

Ой, оглянулась,

Ой, я назад сэбэ — Моя матюнка йдэ, Ідэ моя маты, Ідэ моя рідна

I говорыть до мэнэ.

Ідэ моя маты, Ідэ моя рідна

I говорыть до мэнэ:

— Сэ лыхое жытте, Жытге мое ріднэ,

Вэрнысь назад до мэнэ.

431

— Ой, нэ вэрунся,

Моя маты рідна, Нэ вэрнуся до тэбэ,

Бо вжэ расплецёна,

Но нэ даплэцёна Руса коса у мэнэ.

575.Браты мае, Браты мае, Браты-салаўяты,

Браты-салаўяты.

Прыязджайце

Ка мне ў госці,

Хоць я не багаты,

Хоць я не багаты.

Хлеба-солі прыдабуду,

3 вамі гуляць буду.

576.Вы, салавейкі,

Да вы дробныя пташачкі,*

Не шчабячыце Да вы раненька ў даліне.

Не разбудзіце Майго мілаго ў пярыне.

* Кожнае двухрадкоўе паўтараецца 2 разы.

432

Я ж, маладзенька, Таму радзенька,

Што ён спіць, Хаця ён мае галовачкі не тужыць.

J-I20

577.— Ой, палын, палын, Хто цябе сеяў?’

— Мяне сеялі Шуры да буры.

Апашчыпалі

Родныя сёстры.

Абрат у сястры

Ўгасцях не бывае.

Аяк прыедзець, Дык не начуець.

Як начуець,

Дык затаскуець.

Спацькі кладзецца Усё пад ваконцам.

Часта ў ваконца Ён паглядаець.

* Кожная страфа паўтараецца 2 разы.

433

3 3

i p

578.Ой, палын, палын,

Трава горкая, Долечка мая Яшчэ й горшая.

Долечка мая Яшчэ горшая, Што мой міленькі Не любя мяне.

Што мой міленькі Не любя мяне, Робе кроватку Нешырокую.

Робе кроватку Нешырокую,

Кладзе дошчачку Адзінокую.

Кладзе дошчачку Адзінокую,

Спацькі кладзецца,

К сценцы хінецца.

Спацькі кладзецца, К сценцы хінецца,

А мне, маладой, Няма дзе дзецца.

434

579.Сястра ідзець па вуліцы,

Абрат па садочку.

—Хадзі, мая сяструлічка, Выпім мы мядочку.

—А выпі, выпі, брацітка,

Калі табе п’ецца.

Мне, моладзе, сіротаццы,

Аўсё й не ўдаецца.

435

Адна мамка нас радзіла, Адна гадавала.

А долечку, мой брацетка, Няроўную давала.

Табе дала, мой брацітка,

Долю далявую, А мне дала, мой брацітка, Долю слезавую.

Табе дала, мой брацітка, Па садзе хадзіці,

Амне дала, мой брацітка,

П’яніцы гадзіці.

J-1180

580.Сястра ходзіць па гароду,

Братка па мосту,

Братка па мосту.

J-I5 2

581.Вот сястрыца братка Харашэнька просіць,

Харашэнька просіць:

— Ты мая нарава.

436

Ты мая нарава, Паедзь ты са мною. Паедзь ты са мною, Буду я жаною.

Буду я жаною. Але не жаною, Але не жаною,

Абратка з сястрою.

Абратка з сястрою. Брат сястрыцу просіць:

—Хадзі ж ты за мною, Бо я адзінокі.*

582.Па багатую сястру тры паслы пасылалі,

Па мяне, бедную, бяздольную,

Праз людзей наказалі.

Як багатую сястру, як багатую сястру Сярод поля, сярод поля пераймалі.

Аяк мяне, бедную, бяздольную,

На парозе перанялі.

Як багатую сястру, як багатую сястру На куце пасадзілі.

А мяне, а мяне, бяздольную, бедную,

Садзілі напроць печкі на лаўцы.

Як багатую сястру, як багатую сястру Віном-мёдам частавалі,

Амяне, бяздольную, няшчасную,

Горкаю гарэлкаю.

Як багатую сястру, як багатую сястру Начаваць удзяржаюць,

Амяне, бяздольную, мяне, бедную, Сярод ночкі выпраўляюць.

—Сабірайцеся, ваўкі, сабірайцеся, звяры, Рвіце мяне на кускі.

Абагатая сястра, а багатая сястра

‘Няпоўны варыянт.

437

Па двары хадзіла, Усё гэта чула, усё гэта чула.

— Брацікі-саколікі, садзіцеся на конікі, Даганяйце ж вы яе і садзіце ля мяне,

I частуйце, як мяне.

583.Да былі ў брата дзве сястрыцы

Да дзве родныя,

Паклікаў ён іх на хрысцінкі. Па багатую конікі паслаў,

Абядняшачка пехатой прыйшла. Багатырачка на куце сядзіць,

Абядняшачка ў парозе стаіць. Багатырачка мёд-віно да п’ець,

Абядняшачка дробны слёзкі льець.

—Досыць, сястрыца, табе слёзкі ліць,

Хадзі да мяне мёд-віно піць.

—Да пі, сястрыца, пі, родная,

Амне, мападзе, сэрца б’ецца.

—Мая сястрыца, мая родная,

Была ў нас мамачка

Абудвых родная,

Да надавла абудвум роўнае,

Да дзе ж ты тое да падзявала?

—Мая сястрыца, мая родная, Да пааддавала да на хлеб-соль Дробныя дзеткі гадуючы,

Сваю долечку праклінаючы.

—Мая сястрыца, мая родная,

Да пайдзём гукнём у вішнёвы садок. Багатырачка як гукнула, Яе доля дарожкай ідзець,

Да сем жа пар боцікаў нясець, А бядняшачка да як гукнула,

Яе доля із лазы ідзець, Да пяць жа пар да лапцей нясець.

438