Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
умк-2008 Жалгастырушы Толеужанова.doc
Скачиваний:
34
Добавлен:
18.02.2016
Размер:
1.01 Mб
Скачать

2. Мәтін бойынша 5 сұрақ құрыңыздар

3.«Қазақстанның өнер қайраткерлері» тақырыбында хабарлама дайындаңыздар.

Есте сақтаңыз! Мақал-мәтелдерде антонимдер болса, табыңыз.

Әдептен аттаған қылға сүрінер.

Ақпейіл болсаң ас жерсің, тәкәппар болсаң тас жерсің.

Кең болса – кем болмас.

Елгезектің қарны тоқ.

Есер жігіт сәнқой келеді.

Жуастан жуан шығады.

UpRibbonSharp

  1. Мәтінге қажетті сөздер мен сөз тіркестерімен танысыңыздар

Мәлімет, шылымқорлық, әдет, темекі әдеті, жаһандық, Дүниежүзілік Денсаулық Ассамблеясы, Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ұйымы, темекіге қарсы күрес, халықаралық конвенция, заңдастырылған құжат, өзекті мәселелер

  1. Мына сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыздар

Таза ауа, өркениетті ел, әлемдік қауымдастық, салауатты өмір салты, саналы азамат, ұрпағымыздың келешегі, халық саны, тәуелсіз ел, өз үлесін қосу, шылымқорлардың саны, темекі өнімдері, мәтіннің тақырыбы, Халықаралық конвенция құрастыру, ол үшін, жаман әдет

  1. Сәйкестігін табыңыздар

мәлімет – здоровье

шылымқорлық – актуальный

әдет – документ

темекі – борьба

құжат –курение

күрес – сведения

өзекті – сигарета

денсаулық – привычка

үлес – будущее

келешек – доля

  1. Мына сөздерді тәуелдеңіздер.

Орын, бөлме, ел, жер, үй

  1. Мына сөздерді жіктеңіздер.

Ғалым, қызметкер, азамат, ұста

6. Мәтінді оқып, орыс тіліне аударыңыздар

Денсаулық – зор байлық

Статистикалық мәліметтерде көрсетілгендей, еліміздегі ер адамдардың 57 пайызы, қыз-келіншектердің 31 пайызы шылымқорлықтың шырмауында жүргендер екен. Ең өкініштісі, еліміздің медицина саласында еңбек ететін ер азаматтардың 34 пайызы әлгіндей әдетке бой алдырғандар болып отыр. Дөңгеленген дүние бойынша өмір сүріп жатқан 1,1 миллиард шылымқорлардың жыл сайын 5 миллионы өмірлерімен қоштасатын болса, біздің еліміздегі шылымқорлардың жыл сайын 25 мыңы өлімге душар болады екен. Бұл дегеніңіз, еліміздегі Қаратау, Кентау сияқты кішігірім қалаларда тұратын халық санымен бірдей емес пе?

Темекі індеті тек жаһандық мәселе емес, сонымен қатар бұл жаһандану мәселесі болып табылады. 1996 жылдың мамыр айында темекі індетінің жаһандануын тежеу мақсатымен 49-шы Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ассамблеясы Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ұйымының Бас директорына темекіге қарсы күреске қатысты халықаралық конвенция құрастырудағы ұсынушы болуды өтінген еді. Сонымен, 2003 жылдың 21 мамырында Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ассамблеясы темекіге қарсы күреске қатысты конвенциясының ақырғы мәтінін бекітті. Конвенция темекінің және темекі өнімдерінің жаһандана таралуын шектейтін халықаралық заңдастырылған құжат болып табылады.

Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ұйымының темекіге қарыс күрестегі осындай өзекті мәселелер шоғыры белгіленген конвенциясына 2004 жылдың 21-ші маусымында біздің еліміз де қол қойды. Сөйтіп, қазақ елі өз халқының таза ауамен тыныстауға құқылы өркениетті ел болуға ұмтылатындығын әлемдік қауымдастықтың алдында жария етеді.

Тәуелсіз еліміздің болашағына кәдімгідей қауіп төніп тұрғанын жүрегімен сезе алатын әрбір саналы азамат, еліміздегі шылымқорлықтың одан әрі өрістемеуі үшін өз үлесін қосуға міндетті. Ол үшін әлгіндей лас әдетке бой алдырмау қажет екенін түсіне білсе. Сол үшін әрқайсымыз өзіміздің салауатты өмір сүру ұстанымызды өз ұрпағымыздың санасына сіңіре білсек, неден болса да тайынбай осы үшін барлық болмысымызбен беріле кіріссек, ұрпағымыздың келешегі көлеңкелі болмас еді.

  1. Мына сұрақтарға жауап беріңіз

  1. Шылым шегуге байланысты статистикалық мәліметтердің көрсеткіштері қандай?

  2. Темекіге қарсы күреске қатысты конвенция қашан бекітілді?

  3. Темекіге қарсы күреске қатысты конвенцияға Қазақстан қашан қол қойды?

  4. Сіз темекі тартасыз ба?

  5. Жастардың темекі тартуына сіздің көзқарасыңыз қандай?