Кәрим Тинчурин — комедия остасы

Кәрим Тинчурин, комедия жанрында күп еллар буе эшләп, аны югары баскычка күтәрә алды.

Баян Гыйззәт

Революциядән соң татар сәхнә сәнгате кызу адымнар бе­ лән алга атлап китә. Театр труппалары төзелә, кадрлар үс­ терү мәсьәләсен хәл итәргә керешәләр. Шушы чорда яңа эчтәлекле әсәрләргә зур ихтыяҗ туа, һәм Кәрим Тинчурин­ га татар совет драматургиясенең беренче әсәрләрен язу на­ сыйп була. Ул тиз арада «Тутый кош», «Сакла, шартлама­ сын», «Йосыф белән Зөләйха» исемле актуаль мәсьәләләр күтәргән көлкеле әсәрләр иҗат итә.

Комедияне К. Тинчурин инде революциягә кадәр дә язып караган була, әмма 1916 нчы елда иҗат ителгән «Назлы кияү» дә Октябрьдән соң гына сәхнәләштерелә.

Без драматургның хәзер дә актуальлеген югалтмаган аерым әсәрләренә тукталып китәргә кирәк дип саныйбыз. «Йосыф белән Зөләйха» пьесасының комедиячел асылы шунда: бер-берсенә тиң булмаган ир белән хатын ЙосыфЗөләйха булып уйныйлар. Икенче төрле әйткәндә, пьеса карт, бай карчык һәм аңа байлык өчен өйләнгән яшь егет арасындагы мөнәсәбәтләрне яктырта. Аның нинди булуын хәтта әсәрне укымыйча да күзаллау кыен түгел.

Революция Йосыф-Сәфәргалинең икейөзлелеген ачуга шартлар тудыра. Инде, байбикә итәге астында яшәүгә кара­ ганда, ярлы шәкерт булып күренүнең яхшырак икәнлеген аңлаган ир бурычларыннан да; карт хатыннан да берьюлы котылу чараларын эзли.

Кәрим Тинчуринның иң кызыклы әсәре — минемчә, « Американ»дыр.

Үзләрен милләткә хезмәт итүчеләр сыйфатында күрсә­ тергә теләүчеләрнең чын йөзен ачу өчен, нинди оста комик ситуацияләр, репликалар һәм мотив тапкан ул!

К. Тинчурин әсәрләре бер-берсе белән бик тыгыз бәй­ ләнгәннәр. «Җилкәнсезләр» комедиясендә драматург алда­ гы әсәрдә күтәргән проблемаларны инде җитдирәк тә һәм бик тирәндә яткан мәсьәлә буларак күтәрә. Монда милләт Хадимнәренең кемлеген күрсәтү җиңел генә бармый. Бер