UMK_Pedagogika_sovremennoy_shkoly_mart_2014

321

ВУЧНЯЎ II КЛАСА

На канец навучання ў II класе вучні павінны в е д а ц ь: паслядоўнасць лікаў ад 0 да 100; разрадны састаў двухзначных лікаў; табліцу складання адназначных лікаў;

прыемы вуснага і пісьмовага складання і аднімання; назвы кампанентаў аперацый складання, аднімання; адзінкі вымярэння даўжыні: метр, дэцыметр, сантыметр; адзінкі вымярэння часу – гадзіна, мінута.

Вучні павінны ў м е ц ь:

чытаць, запісваць і параўноўваць лікі ў межах 100; рашаць задачы ў 1–2 дзеянні на складанне, адніманне;

знаходзіць падборам невядомы кампанент дзеяння па вядомых кампаненце і выніку;

знаходзіць даўжыню ломанай; перыметр прамавугольніка; вызначаць час па гадзінніку з дакладнасцю да гадзіны.

ІІІ КЛАС

(140 гадзін)

Паўтарэнне за ІІ клас (12 г)

Вусная і пісьмовая нумарацыя двухзначных лікаў.

Прыемы вуснага і пісьмовага складання і аднімання двухзначных лікаў. Знаходжанне невядомых кампанентаў пры складанні і адніманні.

Сэнс дзеянняў множання і дзялення. Сувязь дзеянняў множання і дзялення.

Множанне і дзяленне (59 г)

Табліцы множання і дзялення. Множанне і дзяленне на 1. Множанне нуля, множанне на нуль, дзяленне нуля на адрозны ад нуля лік. Немагчымасць дзялення на нуль. Множанне на 10.

Простыя задачы на павелічэнне або памяншэнне ліку ў некалькі разоў і на кратнае параўнанне лікаў.

Доля. Рашэнне задач на знаходжанне долі ліку.

Выразы з пераменнай. Вылічэнне значэнняў выразу з пераменнай пры зададзеных значэннях пераменнай.

321

322

Рашэнне няроўнасцей віду: a x > b, x a > b; x : a > b, a : x > b; a x < b, x a < b; x : a < b, a : x < b падборам.

Скорасць. Простыя задачы на рух.

Прыемы вуснага пазатаблічнага множання і дзялення. Множанне і дзяленне сумы на лік. Множанне двухзначнага ліку на адназначны. Дзяленне двухзначнага ліку на адназначны. Дзяленне ліку на здабытак. Дзяленне двухзначнага ліку на двухзначны.

Праверка множання і дзялення. Дзяленне з астачай.

Парадак выканання дзеянняў у выразах без дужак і з дужкамі.

Рашэнне задач ў 2–3 дзеянні на складанне, адніманне, множанне і

трохвугольнік. Тупавугольны трохвугольнік. Востравугольны трохвугольнік. Плошча. Адзінка вымярэння плошчы – квадратны сантыметр.

Знаходжанне плошчы фігуры з дапамогай палеткі. Уласцівасці старон прамавугольніка і квадрата. Перыметр прамавугольніка і квадрата.

Адзінкі вымярэння часу – суткі, гадзіна, мінута, секунда; суадносіны паміж імі.

Трохзначныя і чатырохзначныя лікі (56 г)

Вусная і пісьмовая нумарацыя лікаў у межах 1000. Разрадны састаў трохзначнага ліку. Прадстаўленне ліку ў выглядзе сумы разрадных складаемых. Параўнанне лікаў у межах 1000.

Вуснае складанне і адніманне, множанне і дзяленне ў выпадках, якія зводзяцца да дзеянняў у межах 100.

Пісьмовае складанне і адніманне трохзначных лікаў.

Множанне трохзначнага ліку на адназначны. Дзяленне трохзначнага ліку на адназначны.

Рашэнне састаўных задач у 2–3 дзеянні на складанне, адніманне, множанне і дзяленне.

Чатырохзначныя лікі.

Адзінкі вымярэння даўжыні – метр, кіламетр; суадносіны паміж імі. Адзінкі вымярэння масы – грам, кілаграм, тона.

Паўтарэнне за ІІІ клас (13 г)

Табліцы множання і дзялення. Пазатаблічнае множанне і дзяленне. Дзяленне з астачай.

322

323

Знаходжанне значэнняў лікавых выразаў. Парадак дзеянняў. Рашэнне ўраўненняў.

Знаходжанне долі ліку.

Вусная і пісьмовая нумарацыя трохзначных і чатырохзначных лікаў. Прыемы вуснага выканання арыфметычных дзеянняў над трохзначнымі

лікамі.

Алгарытмы складання і аднімання трохзначных лікаў. Множанне і дзяленне трохзначнага ліку на адназначны.

Рашэнне простых і састаўных задач.

Адзінкі вымярэння даўжыні, масы, часу; суадносіны паміж імі.

АСНОЎНЫЯ ПАТРАБАВАННІ ДА ПАДРЫХТОЎКІ ВУЧНЯЎ ІІІ КЛАСА

На канец навучання ў ІІІ класе вучні павінны в е д а ц ь: табліцы множання і дзялення; прыемы вуснага множання і дзялення;

нумарацыю і разрадны састаў трохзначных лікаў; прыемы вуснага і пісьмовага складання і аднімання лікаў у межах 1000; парадак выканання арыфметычных дзеянняў; адзінкі вымярэння даўжыні, масы, часу; уласцівасці прамавугольніка і квадрата.

Вучні павінны ў м е ц ь:

чытаць, запісваць і параўноўваць лікі ў межах 1000; выконваць вусна дзеянні ў межах 100, пісьмова – у межах 1000; выконваць праверку вылічэнняў; множыць і дзяліць трохзначны лік на адназначны; выконваць дзяленне з астачай;

вылічваць значэнні выразаў у 2–3 дзеянні без дужак і з дужкамі; рашаць задачы ў 2–3 дзеянні на складанне, адніманне, множанне і

дзяленне; рашаць простыя задачы на знаходжанне долі ліку (велічыні);

вылічваць значэнні выразаў з адной пераменнай пры зададзеным значэнні пераменнай;

рашаць найпростыя ўраўненні, выкарыстоўваючы сувязь паміж кампанентамі і вынікамі арыфметычных аперацый;

рашаць падборам найпростыя няроўнасці; вызначаць перыметр прамавугольніка і квадрата; распазнаваць вострыя, прамыя, тупыя вуглы;

распазнаваць востравугольныя, прамавугольныя, тупавугольныя трохвугольнікі.

IV КЛАС

323

324

(140 г)

Паўтарэнне за ІІІ клас (13 г)

Вусная і пісьмовая нумарацыя трохзначных лікаў.

Прыемы вуснага і пісьмовага выканання арыфметычных дзеянняў над трохзначнымі лікамі. Доля. Знаходжанне долі ад ліку. Уяўленне аб плошчы фігуры і яе вымярэнні. Адзінка вымярэння плошчы – квадратны сантыметр.

Лікавыя выразы і выразы з пераменнай.

Нумарацыя мнагазначных лікаў (30 г)

Лікі ад 0 да 1 000 000. Клас адзінак і клас тысяч. Разрады класа адзінак і класа тысяч. Прадстаўленне ліку ў выглядзе сумы разрадных складаемых. Чытанне і запіс мнагазначных лікаў. Параўнанне мнагазначных лікаў.

Адзінкі вымярэння даўжыні – міліметр, сантыметр, дэцыметр, метр,

кіламетр; суадносіны паміж імі.

Выкарыстанне дыяграм пры рашэнні задач і параўнанні велічыняў. Адзінкі вымярэння масы – тона, цэнтнер, кілаграм, грам; суадносіны

паміж імі.

Адзінкі вымярэння часу – стагоддзе, год, месяц, тыдзень, суткі, гадзіна,

мінута, секунда; суадносіны паміж імі.

Плошча. Адзінка вымярэння плошчы – квадратны дэцыметр. Плошча прамавугольніка і квадрата.

Складанне і адніманне (25 г)

Вуснае складанне і адніманне лікаў у межах 1 000 000 у выпадках, якія зводзяцца да вылічэнняў у межах 100. Пісьмовае складанне і адніманне лікаў у межах 1 000 000.

Рашэнне найпростых ураўненняў на аснове ўзаемасувязі паміж вынікамі і кампанентамі дзеянняў складання і аднімання.

Рашэнне састаўных задач з выкарыстаннем трох велічыняў: хуткасць, час руху і пройдзены шлях (адлегласць); цана, колькасць тавару і яго кошт.

Адзінкі вымярэння плошчы – квадратны метр, гектар.

Множанне і дзяленне (59 г)

Вуснае множанне і дзяленне на адназначны лік у выпадках, якія зводзяцца да вылічэнняў у межах 100. Множанне і дзяленне на 10, 100, 1000.

Пісьмовае множанне на адназначны, двухзначны і трохзначны лікі. Пісьмовае дзяленне на адназначны і двухзначны лікі.

324

325

Акружнасць і круг. Пабудова акружнасці з цэнтрам і радыусам, якія зададзены, з дапамогай цыркуля.

Лікавыя выразы ў 2–3 дзеянні (з дужкамі і без дужак).

Рашэнне найпростых ураўненняў на аснове ўзаемасувязі паміж вынікамі і кампанентамі дзеянняў множання і дзялення.

Рашэнне састаўных задач.

Уяўленні аб целах: кубе, прызме, пірамідзе, конусе, цыліндры, шары.

Паўтарэнне, сістэматызацыя і абагульненне ведаў за пачатковую школу (13 г)

Вусная і пісьмовая нумарацыя мнагазначных лікаў.

Прыемы вуснага выканання арыфметычных дзеянняў над мнагазначнымі лікамі.

Алгарытмы дзеянняў складання, аднімання, множання і дзялення над мнагазначнымі лікамі.

Адзінкі вымярэння даўжыні, масы, часу; суадносіны паміж імі. Адзінкі вымярэння плошчы.

Рашэнне простых і састаўных задач. Знаходжанне плошчы прамавугольніка і квадрата.

АСНОЎНЫЯ ПАТРАБАВАННІ ДА ПАДРЫХТОЎКІ ВУЧНЯЎ IV КЛАСА

На канец навучання ў IV класе вучні павінны в е д а ц ь: нумарацыю і разрадны састаў лікаў у межах 1 000 000;

прыемы вуснага складання, аднімання, множання і дзялення мнагазначных лікаў у выпадках, якія зводзяцца да вылічэнняў у межах 100;

алгарытмы пісьмовага складання, аднімання, множання і дзялення мнагазначных лікаў;

адзінкі вымярэння даўжыні – кіламетр, метр, дэцыметр, сантыметр,

міліметр; суадносіны паміж імі; адзінкі вымярэння масы – тона, цэнтнер, кілаграм, грам; суадносіны

паміж імі; адзінкі вымярэння часу – гадзіна, мінута, секунда; суадносіны паміж імі.

адзінкі вымярэння плошчы – квадратны сантыметр, квадратны дэцыметр, квадратны метр.

Вучні павінны ў м е ц ь:

чытаць, запісваць і параўноўваць мнагазначныя лікі; вылічваць значэнні выразаў у два дзеянні з адной пераменнай пры

зададзеных значэннях пераменнай; знаходзіць значэнні лікавых выразаў у 2–3 дзеянні без дужак і з дужкамі;

325

326

рашаць найпростыя ўраўненні на аснове ўзаемасувязі паміж вынікамі і кампанентамі дзеянняў;

рашаць задачы ў 2–3 дзеянні; знаходзіць перыметр і плошчу прамавугольніка і квадрата;

чарціць акружнасць з радыусам, які зададзены.

326

327

ИНСТРУКТИВНО-МЕТОДИЧЕСКОЕ ПИСЬМО ПО ИСПОЛЬЗОВАНИЮ ИНФОРМАЦИОННО-

КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ И ЭЛЕКТРОННЫХ СРЕДСТВ ОБУЧЕНИЯ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ ПРОЦЕССЕ

УТВЕРЖДАЮ Заместитель Министра образования Республики Беларусь

_____________К.С.Фарино

Одним из приоритетных направлений развития современного информационного общества является информатизация образования – процесс совершенствования образовательного процесса на основе внедрения средств информационно-коммуникационных технологий (ИКТ).

С развитием информационно-коммуникационных технологий стали интенсивно развиваться и электронные средства обучения (ЭСО) – средства обучения, созданные с использованием компьютерных информационных технологий. По своему методическому назначению электронные средства обучения можно подразделить на следующие виды:

Обучающие программные средства, методическое назначение которых – сообщение суммы знаний и (или) навыков учебной и (или) практической деятельности и обеспечение необходимого уровня усвоения, устанавливаемого обратной связью, реализуемой средствами программы.

Программные средства (системы) – тренажеры, предназначенные для отработки умений, навыков учебной деятельности, осуществления самоподготовки. Они обычно используются при повторении или закреплении ранее пройденного материала.

Программы, предназначенные для контроля (самоконтроля) уровня овладения учебным материалом, – контролирующие программные средства.

Информационно-поисковые, информационно-справочные программные средства, предоставляющие возможность выбора и вывода необходимой пользователю информации. Их методическое назначение – формирование умений и навыков по систематизации информации.

Имитационные программные средства (системы), предоставляющие определенный аспект реальности для изучения его основных структурных или функциональных характеристик с помощью некоторого ограниченного числа параметров.

Моделирующие программные средства произвольной композиции,

предоставляющие в распоряжение обучаемого основные элементы и типы функций для моделирования определенной реальности. Они предназначены для создания модели объекта, явления, процесса или ситуации (как реальных, так и «виртуальных») с целью их изучения, исследования.

327

328

Демонстрационные программные средства, обеспечивающие наглядное представление учебного материала, визуализацию изучаемых явлений, процессов и взаимосвязей между объектами.

Учебно-игровые программные средства, предназначенные для

«проигрывания» учебных ситуаций (например, с целью формирования умений принимать оптимальное решение или выработки оптимальной стратегии действия).

Досуговые программные средства, используемые для организации деятельности обучаемых во внеклассной, внешкольной работе, имеющие целью развитие внимания, реакции, памяти и т.д.

В настоящее время электронные средства обучения отличаются многообразием форм реализации, которые обусловлены как спецификой учебных предметов, так и возможностями современных компьютерных технологий. Современные ЭСО могут быть представлены в виде:

–виртуальных лабораторий, лабораторных практикумов;

–компьютерных тренажеров;

–тестирующих и контролирующих программ;

–игровых обучающих программ;

–программно-методических комплексов;

–электронных учебников, текстовый, графический и мультимедийный материал которых снабжен системой гиперссылок;

–предметно-ориентированных сред (микромиров, имитационномоделирующих программ);

–наборов мультимедийных ресурсов;

–справочников и энциклопедий;

–информационно-поисковых систем, учебных баз данных;

–интеллектуальных обучающих систем.

Приведенный перечень не может являться исчерпывающим, поскольку в связи с развитием компьютерных технологий проектирования и создания программных продуктов появляются новые виды ЭСО и формы их реализации.

ЭСО, используемые в образовательном процессе, должны соответствовать общедидактическим требованиям: научности, доступности, проблемности, наглядности, системности и последовательности предъявления материала, сознательности обучения, самостоятельности и активности деятельности, прочности усвоения знаний, единства образовательных, развивающих и воспитательных функций.

Из числа эргономических требований к ЭСО, которые основываются на учете возрастных особенностей учащихся, целесообразно выделить требование, связанное с обеспечением гуманного отношения к ученику, организации в ЭСО интуитивно понятного интерфейса и простоты навигации, свободной последовательности и темпа работы (кроме работы с контрольными тестовыми заданиями, где время работы строго регламентируется).

Необходимо отметить значение использования информационнокоммуникационных технологий для формирования информационной культуры

328

329

учащихся, поскольку только при работе со средствами ИКТ учащиеся могут приобрести умения и навыки, необходимые для жизни в информационном обществе, что и предполагает воспитание информационной культуры.

Наиболее существенные, с позиции дидактических принципов, методические цели обучения школьников с использованием информационнокоммуникационных технологий следующие:

Развитие личности обучаемого, подготовка к самостоятельной продуктивной деятельности в условиях информационного общества через:

-развитие конструктивного, алгоритмического мышления благодаря особенностям общения с компьютером;

-развитие творческого мышления за счет уменьшения доли репродуктивной деятельности;

-формирование информационной культуры, умений осуществлять обработку информации.

Реализация социального заказа, обусловленного информатизацией современного общества:

-подготовка обучаемых средствами ИКТ к самостоятельной познавательной деятельности.

Мотивация общеобразовательного процесса:

-повышение качества и эффективности процесса обучения за счет использования ИКТ в урочной и внеурочной деятельности.

ОРГАНИЗАЦИЯ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ИКТ

Использование ИКТ в образовательном процессе дает педагогам дополнительные дидактические возможности, а именно:

незамедлительную обратную связь между пользователем и средствами ИКТ, что позволяет обеспечить интерактивный диалог;

компьютерную визуализацию учебной информации, предполагающую реализацию возможностей современных средств визуализации объектов, процессов, явлений (как реальных, так и «виртуальных»), а также их моделей, представление их в динамике развития, во временном и пространственном движении, с сохранением возможности диалогового общения с программой;

компьютерное моделирование изучаемых объектов, их отношений, явлений, процессов, протекающих как реально, так и «виртуально»;

автоматизацию процессов вычислительной, информационно-поисковой деятельности, обработки результатов учебного эксперимента как реально протекающего, так и «виртуально» представленного на экране с возможностью многократного повторения фрагмента или самого эксперимента, что позволяет констатировать результаты экспериментов, варьировать значениями параметров (например, физических величин) адекватно условиям эксперимента, осуществлять постановку гипотезы эксперимента, ее проверку,

329

330

модифицировать исследуемую ситуацию по результатам эксперимента, прогнозировать результаты исследования;

автоматизацию процессов организационного управления учебной деятельностью и контроля за результатами усвоения учебного материала:

генерирование и рассылка организационно-методических материалов, загрузка и передача их по сети и т.п.

Автоматизацию процессов информационной деятельности и информационного взаимодействия в учреждениях образования и системе образования; создание единой образовательной среды.

При условии целенаправленного и систематического использования ЭСО в образовательном процессе в сочетании с традиционными методами обучения значительно повышается эффективность обучения.

Обозначим ряд ключевых аспектов использования ЭСО в образовательном процессе.

Мотивационный аспект – создание условий для максимального учета индивидуальных образовательных возможностей и запросов учащихся, широкого выбора содержания, форм, темпа и уровня подготовки, удовлетворения образовательных потребностей, раскрытия творческого потенциала учащихся.

Содержательный аспект – дополнение традиционного учебника теми элементами, которые он реализовать не может (в ЭСО можно быстрее найти нужную информацию, оперировать ею, работать с наглядными моделями труднообъяснимых процессов).

Учебно-методический аспект – обеспечение учебно-методического сопровождения учебного предмета. ЭСО можно применять при подготовке к уроку, непосредственно на уроке (при объяснении нового материала, для закрепления усвоенных знаний, в процессе контроля знаний), для организации самостоятельного изучения учащимися дополнительного материала и т.д.

Организационный аспект – использование при классно-урочной, проектно-групповой, индивидуальной моделях обучения, во внеклассной работе.

Контрольно-оценочный аспект – осуществление с помощью ЭСО различных видов контроля.

Необходимо отметить, что использование ИКТ в образовательном процессе значительно влияет на формы и методы представления учебного материала, характер взаимодействия между обучаемым и педагогом и, соответственно, на методику проведения занятий в целом. Вместе с тем, информационно-коммуникационные технологии не заменяют традиционные подходы к обучению, а значительно повышают их эффективность. Главное для педагога – найти соответствующее место ИКТ в образовательном процессе, т.е. идти от педагогической задачи к информационным технологиям ее решения там, где они более эффективны, чем обычные педагогические технологии.

Особенности проведения урока с использованием ИКТ

330