Акустоэлектроника объемные акустические волны в кристаллах. Сборник задач
.pdf
Направление |
Тип волны |
Направление вектора |
Скорость, м/с |
||||||
распространения |
поляризации |
||||||||
|
|
||||||||
|
(0,0,1) |
|
L |
(0,0,1) |
13492 |
||||
|
(0,0,1) |
|
S |
(1,0,0) |
9377 |
||||
|
(1,0,0) |
|
L |
(1,0,0) |
12577 |
||||
|
(1,0,0) |
|
FS |
(0,1,0) |
8477 |
||||
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|||
0, |
|
|
, |
|
|
QL |
|
13310 |
|
2 |
|
|
|||||||
|
|
2 |
|
|
|
||||
3.30.Измерение скоростей распространения объемных акустиче- ских волн в кристаллах окиси цинка дало следующие результаты: скорость поперечной волны, распространяющейся в направлении оси
Х3, равна 2736 м/с; скорости продольной волны и поляризованной вдоль оси Х2 поперечной волны, распространяющихся в направлении оси Х1, соответственно равны 6078 и 2794 м/с. Рассчитать значения коэффициентов упругой жесткости, которые могут быть получены по результатам проведенных акустических измерений.
3.31.Для определения коэффициентов упругой жесткости рутила измерялись скорости объемных акустических волн, распространяю- щихся в различных кристаллографических направлениях. Получен- ные результаты сведены в таблицу.
Направление |
Тип волны |
Направление вектора |
Скорость, м/с |
|
распространения |
поляризации |
|||
|
|
|||
[100] |
L |
[100] |
8015 |
|
[100] |
FS |
[010] |
6756 |
|
[100] |
SS |
[001] |
5423 |
|
[001] |
L |
[001] |
10672 |
|
[110] |
L |
[110] |
9923 |
Какие из коэффициентов cmn могут быть определены по данным акустических измерений? Каковы их значения? Какой из независи- мых коэффициентов cmn остается определить? Как Вы предлагаете поставить эксперимент для определения этого коэффициента?
3.32.Определить значения коэффициентов упругой жесткости cmn
вкристаллах метабората меди, пользуясь результатами измерений скоростей объемных акустических волн, приведенными в таблице.
Направление |
Тип волны |
Направление вектора |
Скорость, м/с |
|||
распространения |
поляризации |
|||||
|
|
|||||
[100] |
L |
[100] |
9918 |
|||
[100] |
SS |
[010] |
4869 |
|||
[100] |
FS |
[001] |
5307 |
|||
[001] |
L |
[001] |
8883 |
|||
[110] |
FS |
[ |
|
10] |
6076 |
|
1 |
||||||
(0,1,1) |
QL |
|
|
|
9276 |
|
31
3.33. Какие из коэффициентов упругой жесткости корунда могут быть рассчитаны по результатам измерения скоростей объемных акустических волн, распространяющихся вдоль направлений [0001] и
[11 2 0]?
3.34. Для определения коэффициентов упругой жесткости кри- сталлов лантан-галлиевого силиката измерялись скорости распро- странения объемных акустических волн в различных направлениях. Результаты измерений приведены в таблице.
Направление |
Тип волны |
Направление вектора |
Скорость, м/с |
|||||||||||
распространения |
поляризации |
|||||||||||||
|
|
|||||||||||||
|
[0001] |
|
L |
[0001] |
6753 |
|||||||||
|
[0001] |
|
S |
(0001) |
3059 |
|||||||||
|
[01 |
|
|
0] |
|
QL |
|
5753 |
||||||
|
1 |
|
|
|||||||||||
|
[01 |
|
|
0] |
|
QS |
|
3017 |
||||||
|
1 |
|
|
|||||||||||
|
[2 |
|
|
|
|
|
0] |
|
FS |
|
3319 |
|||
|
1 |
1 |
|
|
||||||||||
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|||||||
|
0, |
|
|
|
|
, |
|
|
|
QL |
|
5978 |
||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
||||||
Какими коэффициентами cmn характеризуются кристаллы лангасита? 3.35. Для определения коэффициентов упругой жесткости кри- сталлов иодноватой кислоты измерялись скорости продольных и по- перечных акустических волн, распространяющихся в направлениях
[100], [010] и [001]. Результаты измерений приведены в таблице.
Направление |
Тип волны |
Направление вектора |
Скорость, м/с |
|
распространения |
поляризации |
|||
|
|
|||
[100] |
L |
[100] |
2547 |
|
[100] |
FS |
[001] |
2107 |
|
[100] |
SS |
[010] |
1847 |
|
[010] |
L |
[010] |
3536 |
|
[010] |
FS |
[001] |
1909 |
|
[010] |
SS |
[100] |
1845 |
|
[001] |
L |
[001] |
3041 |
|
[001] |
FS |
[100] |
2107 |
|
[001] |
SS |
[010] |
1909 |
Какие из коэффициентов cmn могут быть определены по результа- там измерений? Каковы их значения?
32
Ответы
3.1.a) 35.82 см; б) 22.58 см.
3.2.2.67 м.
3.3.67.76 см.
3.4.а) VL = 8432 м/с, VS = 5843 м/с; б) VL = 9133 м/с, VS[001] = 5843 м/с, VS[ 1 10] = 4673 м/с; в) VL = 9354 м/с, VS = 5093 м/с.
3.5.γL = γFS = γSS = 0°.
3.6.KBr.
3.7.а) VL = 3724 м/с, VS = 1662 м/с; б) VL = 3369 м/с, VFS = 2298 м/с, VSS = 1753 м/с; в) VL = 3305 м/с, VS = 2108 м/с.
3.8.а) VL = 6330 м/с, VFS = 4051 м/с, VSS = 3024 м/с; б) VL = 6520 м/с, VS = 3400 м/с.
3.9.VL = 4459 м/с, продольно-пьезоактивная, kE2 = 2.4%; VS = 1758 м/с,
поперечно-пьезоактивная.
3.10.CaMoO4.
3.11.γQL = 15.09°, γQS = 43.84°, γS = 0°.
3.12.а) VL = 5747 м/с, VFS = 5102 м/с, VSS = 3300 м/с; γL = γFS = γSS = 0°; б) VQL = 5998 м/с, VQS = 4316 м/с, VS = 3916 м/с; γQL = 23.67°, γQS = 25.81°, γS = 24°; в) VL = 6363 м/с, VS = 4676 м/с; γL = 0°, γS = 17.18°.
3.13.а) VL = 6572 м/с, VFS = 4795 м/с, VSS = 4079 м/с; γL = γFS = γSS = 0°; б) VQL = 6854 м/с, VQS = 4459 м/с, VS = 3995 м/с; γQL = 9.21°, γQS = 11.93°, γS = 6.84°.
3.14.Vmax = 5843 м/с, Vmin = 4673 м/с.
3.15.[110]; Vmax = 1753 м/с, Vmin = 1662 м/с.
3.16.[110], kE2 max = 0.4%; [100], [010].
3.17.<100>, <110>, <111>.
3.18.<100>, <111>.
3.19.[hk.0]; Vmax = 2794 м/с, Vmin = 2736 м/с.
3.20.[hk.0], [0001].
3.21.[0001], θ = 49.67°.
3.22.Vmax = 6756 м/с, Vmin = 5423 м/с.
3.23.ϕ = –16°.
3.24.В плоскости X1X2 ϕ = 25.49°, ϕ = –19.51°; ϕ = 25.49°, θ = 66.45°;
ϕ= –19.51°, θ = 54.62°.
3.25.В плоскости X1X2 ϕ = 17°, ϕ = 73°; [001].
3.26.θ = –43.7°.
3.30. c11, c12, c44.
33
3.31. c11, c12, c33, c44, c66; c13. 3.33. c11, c12, c14, c33, c44. 3.35. c11, c22, c33, c44, c55, c66.
3.27 – 3.32, 3.34, 3.35. Значения коэффициентов cmn см. в табл. П7 приложения.
34
БИБЛИОГРАФИЧЕСКИЙ СПИСОК
Акустические кристаллы: Справ. / Под ред. М.П. Шаскольской. –
М.: Наука, 1982.
Дьелесан Э., Руайе Д. Упругие волны в твердых телах. Примене- ние для обработки сигналов. – М.: Наука, 1982.
Переломова Н.В. Упругость кристаллов: Упругие волны в кри- сталлах: Практ. руководство к решению задач по кристаллофизике. –
М.: МИСиС, 1971.
Федоров Ф.И. Теория упругих волн в кристаллах. – М.: Наука, 1965.
35
ПРИЛОЖЕНИЕ
Таблица П1
Матрицы коэффициентов упругой жесткости cmn
Коэффициенты cmn связаны с компонентами cijkl правилами пересчета cmn = cijkl (ij ↔ m = 1, …, 6; kl ↔ n = 1, …, 6)
Классы |
|
|
|
cmn |
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c12 |
c13 |
c14 |
c15 |
c16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c22 |
c23 |
c24 |
c25 |
c26 |
1, |
|
|
|
|
|
|
|
c33 |
c34 |
c35 |
c36 |
|||
1 |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
c44 |
c45 |
c46 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c55 |
c56 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c66 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c12 |
c13 |
0 |
0 |
0 |
222, |
|
c22 |
c23 |
0 |
0 |
0 |
||||||||
|
|
c33 |
0 |
0 |
0 |
|||||||||
mm2, |
|
|
|
c44 |
0 |
0 |
||||||||
mmm |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c55 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c66 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c12 |
c13 |
c14 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c13 |
−c14 |
0 |
0 |
32, 3m, |
|
|
c33 |
0 |
0 |
0 |
||||||||
|
|
3 |
|
m |
|
|
|
c44 |
0 |
0 |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c44 |
c14 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c66 |
422, |
|
|
|
|
|
|
||||||||
4mm, |
c11 |
c12 |
c13 |
0 |
0 |
0 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
4 2m, |
|||||||||||||
|
|
c11 |
c13 |
0 |
0 |
0 |
||||||||
4/mmm |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c33 |
0 |
0 |
0 |
6, |
|
|
|
, |
|
|
||||||||
|
6 |
|
|
|
c44 |
0 |
0 |
|||||||
|
6/m, |
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
c44 |
0 |
||||||||
622, |
|
|
|
|
||||||||||
6mm, |
|
|
|
|
|
c66 |
||||||||
|
6 |
m2, |
|
|
|
|
|
|
||||||
6/mmm |
|
|
|
|
|
|
||||||||
Классы |
|
|
|
cmn |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c12 |
c13 |
0 |
0 |
c16 |
2, m, 2/m |
|
c22 |
c23 |
0 |
0 |
c26 |
||||||
|
|
c33 |
0 |
0 |
c36 |
|||||||
(X3 || 2, |
|
|
||||||||||
|
|
|
c44 |
c45 |
0 |
|||||||
X3 m) |
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
c55 |
0 |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c66 |
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c12 |
c13 |
c14 |
−c25 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c13 |
−c14 |
c25 |
0 |
3, |
|
|
|
|
|
|
c33 |
0 |
0 |
0 |
||
3 |
|
|
||||||||||
|
|
|
c44 |
0 |
c25 |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c44 |
c14 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c66 |
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c12 |
c13 |
0 |
0 |
c16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
c13 |
0 |
0 |
−c16 |
4, |
|
|
|
c33 |
0 |
0 |
0 |
|||||
4 |
, |
|
|
|||||||||
|
4/m |
|
|
|
c44 |
0 |
0 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c44 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c66 |
23, m3, |
|
|
|
|
|
|
||||||
432, |
c11 |
c12 |
c12 |
0 |
0 |
0 |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
4 3m, |
|||||||||||
|
|
c11 |
c12 |
0 |
0 |
0 |
||||||
|
m3m |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c11 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
c44 |
0 |
0 |
|
Изо- |
|
|
|
|
c44 |
0 |
|||||
тропная |
|
|
|
|
|
c44 |
||||||
среда |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
36
Примечание. В классах 3, 3 , 32, 3m, 3 m, 6, 6 , 6/m, 622, 6mm, 6 m2, 6/mmm
c66 = 1 (c11 − c12 ) . 2
В изотропных средах c44 = 1 (c11 − c12 ) . 2
Таблица П2
Матрицы пьезоэлектрических коэффициентов ekm
Коэффициенты ekm связаны с компонентами ekij правилами пересчета
ekm = ekij (ij ↔ m = 1, …, 6)
Классы |
|
|
|
ekm |
|
|
||||
|
|
|
e11 |
e12 |
e13 |
|
e14 |
e15 |
e16 |
|
1 |
e21 |
e22 |
e23 |
|
e24 |
e25 |
e26 |
|||
|
|
|
e31 |
e32 |
e33 |
|
e34 |
e35 |
e36 |
|
|
|
m |
e11 |
e12 |
e13 |
|
0 |
0 |
e16 |
|
|
|
e21 |
e22 |
e23 |
|
0 |
0 |
e26 |
||
(X3 m) |
|
|||||||||
0 |
0 |
0 |
|
e34 |
e35 |
0 |
||||
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
0 |
0 |
0 |
|
0 |
e15 |
0 |
|
mm2 |
0 |
0 |
0 |
|
e24 |
0 |
0 |
|||
|
|
|
e31 |
e32 |
e33 |
0 |
0 |
0 |
||
32 |
e11 |
−e11 |
0 |
e14 |
0 |
0 |
||||
0 |
0 |
0 |
0 |
−e14 |
−e11 |
|||||
(X1 || 2) |
||||||||||
0 |
0 |
0 |
0 |
|
0 |
0 |
||||
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
0 |
0 |
0 |
e14 |
e15 |
0 |
||
4, 6 |
0 |
0 |
0 e15 |
−e14 |
0 |
|||||
|
|
|
e31 |
e31 |
e33 |
|
0 |
0 |
0 |
|
4mm, |
0 |
0 |
0 |
|
0 |
e15 |
0 |
|||
0 |
0 |
0 |
e15 |
0 |
0 |
|||||
6mm |
||||||||||
e31 |
e31 |
e33 |
|
0 |
0 |
0 |
||||
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
0 |
0 |
0 |
e14 |
0 |
0 |
||
|
|
0 |
0 |
0 |
|
0 |
e14 |
0 |
||
|
4 |
2m |
|
|||||||
|
|
|
0 |
0 |
0 |
|
0 |
0 |
e36 |
|
|
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
−e22 |
|
|
|
|
m2 |
−e22 |
0 0 0 0 |
0 |
|
||||
|
6 |
|
||||||||
|
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Классы |
|
|
|
|
ekm |
|
|
|||||
2 |
0 |
|
0 |
0 |
e14 |
e15 |
0 |
|||||
0 |
|
0 |
0 |
e24 |
e25 |
0 |
||||||
(X3 || 2) |
|
|||||||||||
e31 |
|
e32 |
e33 |
0 |
0 |
e36 |
||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
0 |
|
0 |
0 |
e14 |
0 |
0 |
|
222 |
0 |
|
0 |
0 |
0 |
e25 |
0 |
|||||
|
|
|
|
|
0 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
e36 |
|
|
|
|
|
|
e11 |
|
e12 |
0 |
e14 |
e15 |
−e22 |
|
3 |
−e22 |
e22 |
0 |
e15 |
−e14 −e11 |
|||||||
|
|
|
|
|
e31 |
e31 |
e33 |
0 |
0 |
0 |
||
|
3m |
0 |
|
0 |
0 |
0 |
e15 |
−e22 |
||||
|
−e22 |
e22 |
0 |
e15 |
0 |
0 |
||||||
(X1 m) |
||||||||||||
e31 |
e31 |
e33 0 |
0 |
0 |
||||||||
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
0 |
0 |
0 |
e14 |
0 |
0 |
|
|
422, 622 |
0 |
0 |
0 |
0 |
−e14 |
0 |
|
|||||
|
|
|
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
0 |
0 |
e14 |
e15 |
0 |
|
|
|
|
0 |
|
0 |
0 −e15 |
e14 |
0 |
||||
|
|
|
4 |
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
e31 |
|
e31 |
0 |
0 |
0 |
e36 |
|
|
|
|
|
|
e11 |
−e11 0 0 0 −e22 |
||||||
|
|
|
−e22 |
e22 |
0 0 0 −e11 |
|||||||
|
|
|
6 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
0 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
23, |
0 |
|
0 |
0 |
e14 |
0 |
0 |
|||||
0 |
|
0 |
0 |
0 |
e14 |
0 |
||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
4 3m |
|
||||||||||
|
0 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
e14 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
Примечание. В классах 1 , 2/m, mmm, 3 , 3 m, 4/m, 4/mmm, 6/m, 6/mmm, m3, 432, m3m эти тензоры равны нулю.
37
Таблица П3
Вид тензора диэлектрической проницаемости εij
Классы |
|
εij |
|
||||
|
|
|
|
|
ε11 |
ε12 |
ε13 |
1, |
|
|
|
|
ε22 |
ε23 |
|
|
1 |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
ε33 |
222, mm2, |
ε11 |
0 |
0 |
||||
|
ε22 |
0 |
|||||
mmm |
|
||||||
|
|
ε33 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
23, m3, |
ε11 |
0 |
0 |
||||
432, |
4 |
3m, |
|
ε11 |
0 |
||
m3m |
|
||||||
|
|
ε11 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Классы |
εij |
|
2, m, 2/m |
ε11 ε12 |
0 |
(X3 || 2, |
ε22 |
0 |
X3 m) |
|
ε33 |
|
3, 3 , 32, 3m, 3 m, |
|
|
|||||||
4, |
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
4 |
, 4/m, 422, 4mm, |
ε11 0 |
0 |
||||||
|
4 |
2m, 4/mmm, 6, |
6 |
, |
ε11 |
0 |
||||
|
|
|
|
6/m, |
|
ε33 |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
622, 6mm, 6 m2, |
|
|||||||
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
6/mmm |
|
|
||||
Таблица П4
Тензор Кристоффеля, пьезоэлектрический вектор
идиэлектрическая проницаемость
Γik = cijklE,Sn jnl , ei = emijnmnj, ε = εumnnnnm
|
n12 |
n22 |
n32 |
n1n2 |
n1n3 |
n2n3 |
Γ11 |
с11 |
с66 |
с55 |
2с16 |
2с15 |
2с56 |
Γ22 |
с66 |
с22 |
с44 |
2с26 |
2с46 |
2с24 |
Γ33 |
с55 |
с44 |
с33 |
2с45 |
2с35 |
2с34 |
Γ12 |
с16 |
с26 |
с45 |
с12 + с66 |
с14 + с56 |
с25 + с46 |
Γ13 |
с15 |
с46 |
с35 |
с14 + с56 |
с13 + с55 |
с36 + с45 |
Γ23 |
с56 |
с24 |
с34 |
с25 + с46 |
с36 + с45 |
с23 + с44 |
e1 |
e11 |
e26 |
e35 |
e16 + e21 |
e15 + e31 |
e26 + e36 |
e2 |
e16 |
e22 |
e34 |
e12 + e26 |
e14 + e36 |
e24 + e32 |
e3 |
e15 |
e24 |
e33 |
e14 + e25 |
e13 + e35 |
e23 + e34 |
ε |
ε11 |
ε22 |
ε33 |
2ε12 |
2ε13 |
2ε23 |
38
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Таблица П5 |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Упругий групповой вектор Sуп = cE,S p |
p n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
ijkl |
j l |
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
p12 |
p22 |
p32 |
p1p2 |
p1p3 |
|
p2p3 |
|
p12 |
p22 |
p32 |
|
|
p1p2 |
|
|
p1p3 |
|
|
p2p3 |
|
|
p12 |
p22 |
p32 |
|
p1p2 |
|
|
|
p1p3 |
|
p2p3 |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
S уп |
с11 |
|
с66 |
с55 |
2с16 |
2с15 |
|
2с56 |
|
с16 |
с26 |
|
с45 |
|
с12 + с66 |
с14 + с56 |
|
с25 + с46 |
|
с15 |
|
с46 |
с35 |
|
с14 + с56 |
|
с13 + с55 |
с36 + с45 |
|||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
S2уп |
с16 |
|
с26 |
с46 |
с12 + с66 |
с14 + с56 |
с25 + с46 |
|
с66 |
с22 |
|
с44 |
|
|
2с26 |
|
|
2с46 |
|
|
2с24 |
|
|
с56 |
|
с24 |
с34 |
|
с25 + с46 |
|
с36 + с45 |
с23 + с44 |
|||||||||||||||
|
S3уп |
с15 |
|
с46 |
с35 |
с14 + с56 |
с13 + с55 |
с36 + с45 |
|
с56 |
с24 |
|
с34 |
|
с25 + с46 |
с36 + с45 |
|
с23 + с44 |
|
с55 |
|
с44 |
с33 |
|
2с45 |
|
|
|
2с35 |
|
2с34 |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Таблица П6 |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
Пьезоэлектрический и диэлектрический групповые векторы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sп = e |
n p |
j |
+ e |
n p |
j |
, Sд |
= εu n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
mij |
|
m |
|
|
imj m |
|
|
i |
|
|
il |
l |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
n1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
n2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p1 |
|
p2 |
|
p3 |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
p1 |
|
|
p2 |
p3 |
|
p1 |
|
|
|
|
|
p2 |
|
|
|
p3 |
|
|
|
|
p1 |
|
|
|
|
|
p2 |
|
|
p3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
Sп |
|
2e11 |
|
|
2e16 |
2e15 |
|
e16 + e21 |
|
e12 + e26 |
|
e14 + e25 |
|
e15 + e31 |
|
|
e14 + e36 |
|
|
e13 + e35 |
|
Sд |
|
ε11 |
|
ε12 |
|
ε13 |
|||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
S2п |
e16 + e21 |
|
e12 + e26 |
e14 + e25 |
|
2e26 |
|
|
2e22 |
|
|
|
2e24 |
|
|
|
e25 + e36 |
|
|
e24 + e32 |
|
|
e23 + e34 |
|
S2д |
|
ε12 |
|
ε22 |
|
ε23 |
||||||||||||||||
|
S3п |
e15 + e31 |
|
e14 + e36 |
e13 + e35 |
|
e25 + e36 |
|
e24 + e32 |
|
e23 + e34 |
|
2e35 |
|
|
|
2e34 |
|
|
2e33 |
|
S3д |
|
ε13 |
|
ε23 |
|
ε33 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Таблица П7 |
|
|
|
Коэффициенты упругой жесткости и плотность материалов |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Материал |
Класс |
|
|
Коэффициенты упругой жесткости cmn, 1010 Па |
|
Плотность |
|||||||||||||||
|
симметрии |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ρ, кг/м3 |
||
Кубическая сингония |
|
|
|
|
|
c11 |
|
|
|
|
с12 |
|
|
|
|
c44 |
|
|
|||
и изотропные среды |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Алюмоиттриевый |
m3m |
|
33.2 |
|
|
|
|
11.07 |
|
|
|
|
11.50 |
|
4550 |
||||||
гранат Al5Y3O12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Арсенид галлия GaAs |
|
|
|
|
11.88 |
|
|
|
|
5.38 |
|
|
|
|
5.94 |
|
5307 |
||||
|
4 3m |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Бромистый калий KBr |
m3m |
|
3.46 |
|
|
|
|
0.58 |
|
|
|
|
0.505 |
|
2750 |
||||||
Германат висмута |
23 |
|
12.8 |
|
|
|
|
3.05 |
|
|
|
|
2.55 |
|
9230 |
||||||
Bi12GeO20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Кремний Si |
m3m |
|
16.56 |
|
|
|
|
6.39 |
|
|
|
|
7.95 |
|
2329 |
||||||
Плавленый кварц SiO2 |
изотропный |
|
7.85 |
|
|
|
|
1.61 |
|
|
|
|
3.12 |
|
2203 |
||||||
Хлористый калий KCl |
m3m |
|
4.087 |
|
|
|
|
0.71 |
|
|
|
|
0.63 |
|
1989 |
||||||
Фосфид галлия GaP |
|
|
|
|
14.12 |
|
|
|
|
6.253 |
|
|
|
|
7.047 |
|
4301 |
||||
|
4 3m |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Гексагональная |
|
|
|
c11 |
|
|
|
с12 |
|
c13 |
|
c33 |
|
|
|
c44 |
|
||||
сингония |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Бериллий Be |
6/mmm |
29.23 |
|
|
2.67 |
1.4 |
|
33.64 |
|
16.25 |
1848 |
||||||||||
Окись цинка |
6mm |
20.97 |
|
|
12.11 |
10.51 |
|
21.09 |
|
|
|
4.25 |
5676 |
||||||||
(цинкит) ZnO |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Сульфид кадмия CdS |
6mm |
8.565 |
|
|
5.32 |
4.62 |
|
9.36 |
|
|
|
1.49 |
4824 |
||||||||
Тетрагональная |
|
|
|
c11 |
|
с12 |
|
|
c13 |
|
c33 |
|
c44 |
|
c66 |
|
c16 |
|
|||
сингония |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Метаборат меди |
|
|
|
39.54 |
|
9.86 |
|
10.56 |
|
31.72 |
|
11.32 |
|
9.53 |
|
0 |
4020 |
||||
|
4 2m |
||||||||||||||||||||
CuB2O4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Молибдат свинца |
|
4/m |
10.92 |
|
6.83 |
|
5.28 |
|
9.17 |
|
2.67 |
|
3.37 |
|
1.36 |
6950 |
|||||
PbMoO4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
