Эр күүкн хойр таката эмгн өвгн хойр

езәнә бәәҗ. бәәҗ. Кесг

Эр күүкн хойр таката эмгн өвгн хойр җил бәәһәд, кемҗән уга бәәһәд оркна.

келн-нерн болҗ үлдм, киитә юмн эс учрсар, хоорн-

дан керүл-цүүгән болад, өвр-шөвг

Нег өрүн эмгн эрт, өвгән унтад цад бәәнә.

Генткн өвгн өсрҗ босад, эмгән үзчкәд:

боллдад бәәнэ. босад герән цу-

герән цуцҗахинь

— Эмгн, эмгн, яһҗаснчн энв? — гиҗ өвгнь уур-

лна. — Эмгн, энчн иим биш; эдл-аһурсан хуваҗ авх болхла иигҗ, хоюрн чадш угавидн; эзн болсн хаандан оч баралхад, зөвшәл авч, ө-һундл угаһар әңгрий, — гиҗ өвгн келнә.

— Я, яһлав, яһсм энв. Тертн чик орта, — гиҗ эмгн хәрү өгнә.

Тиигәд хоюрн хаандан ирәд: — Нег өрк болҗ ниилсн цагм бидн нам мартгдв. Нер дуудулм, киитә нег юм күләхннь, күләхинь нам нүднд үзгдш уга болв. Учр тиим болсар, өнчән авч өрк таслхар седәд, эзн болсн хан, танар үүлән хаһлулхар баралхҗ йовнавидн, — гиж келлдв. Эмгн өвгн хойрин үгин учр соңссн хан: — Эдл-аһурснтн те- гәд юмб? — гиҗ сурв.

— Эр күүкн хойр така, эндәһәрнь орсн богшурһа, тендәһәрнь һарч «бәәшң», — гиҗ эмгн өвгн хойр урлдҗ келлдв. Тиигхләнь: — Эң элвг аһурситн әңглхд кецү юмн бәәҗ. Олн җилд бәәһәд икл му үзсн, көг- шәс, тана төр яһҗ аҗглхв. Болв, эр такань өвгнә болг, эм такань эмгнә болг. Геринтн деглә болхнь өвгнә болг, жолм болхнь эмлнә бо- лг, — гиҗ хан зәрлг болна.

Эмгн өвгн хойр хәрҗ ирәд, хана зәрлгәр өнчән авлдад, тус-туста^ бәәлдәд бәәнә.

Эмгнә така өндгләд, эмгиг асрад бәәнә, өвгнә така өвгнә олсиг идәд, дән болад бәәнә.

Нег дәкҗ өвгн дегд өлсәд бәәхләрн эмгндән одад: — Нег өндг өг- йәһәр өгич? — гиҗ сурна. Тер үгднь эмгнь: — Сәәхн юмсл. Эврәннь такаһан өндглүләд ав, — гиҗ хәрү өгнә.

Өвгн хәрж, ирәд, такадан уурлад: — Кишго хотын барул, эс ендг лнәч? — гиҗәһәд цока-цока бә&тлнь, такань: — Яһлав, әм авртн, өнд- глнәв, өндглнәв, — гиһәд хәәкрәд бәәнә.

Така өвгнәс мөлтрҗ һарад, хаалһар гүүһә, гүүһә йовҗ хәрү ге- рәдән хурдарн гүүһәд аашна. Така гүүҗ ирәд: — Өвгн, өвгн, өндгэз алдн гиҗәнәв. Деевр-туурһиннь бүч тәәлҗ шулуһар делг, — гиһәд хәәкрәд бәәнә.

Өвгн байрлад, деевр-туурһан делгәд өгәд оркна. Така деернь һар- чкад, ога-ога бәәл\, зальгсн чолуһан һарһад хаяд оркна.

Өвгн уурлад: — Кишго бирд, намар наад бәрхчн чамд дуту бол- ву? — гпһәд цокҗ-цокҗ тәвәд оркна.

Така өвгнәс мөлтрҗ һарчкад, хаалһар зөвәр һазр гүүчкәд, дәкәд үкн хурдарн гүүһәд аэшна.

Гүүҗ ирәд: — Өвгн, өвгн, адһтн, өндгән алдн гиҗәпәв. Деевр-туу- рһпннь бүч тәәлҗ, шулун делгтн, — гиһәд хәәкрәд бәәнә.

Өвгн байрлад, деевр-туурһан делгәд өгәд оркна. Такаиь деернь һарчкад, зөвәр тулҗаһад, сацһслчкад бууҗ одна.

Өвгн уурлад: — Кишго бирд, намар наад-элг бәрхчн чамд дуту болву? — гнһәд, цокҗ-цокҗ тәвәд оркна.

Өвгнәс мөлтрхнь зу болҗасн така, сулдҗ авад, гүүһә-гүүһә йовҗ, хаана һаза ирәд, хәәкрәд бәәнә.

Тер такан ду соңссн хан: — Эн юн такав? Айста сән юмб? Алҗ идхд зокаста болх, алтна авдрт орулчктн, — гив. Тегәд хаана сөөвң- гүд такаг бәрәд, алтта авдрт орулчкна.

Авдр дотр орулсн така алтынь зальгҗ-зальгчкад, хәәкрәд-чишкәд бәәнә. Такан ду соңссн хан: — Эн юмб? — гинә.

— Одак така, — гиҗ сөөвңгүднь келнә.

— Нә, тиигхлә һарһчктн, невчк а'һар авчаг. Шовун болв чигн әм- тә-киитәлм тер, — гиҗ хан келнә.

Сөөвңгүднь авдриг секәд, такаг һарһад оркна. Така һарч авад, үкн хурдарн герәдән гүн йовҗ, хаана дөрвн зүсн малыг хавлҗ авад. зальгад йовна.

Гүүһә-гүүһә йовтлнь, гернь үзгдәд ирнә. Зөвәр ууҗмас, дунь әрә соңсгдм һазрас: — Өвгн, өвгн, адһтн, өндгән алдн гиҗәнәв. Деевр- туурһиннь бүч тәәлҗ шулун делгтн, — гнһәд хәәкрәд йовна. Өвгн эе соңссн болад, гертәсн һархш.

Така гүүҗ ирәд: — Өвгн, өвгн, адһтн, өндгән алдн гиҗәнәв. Дее- вр-туурһиннь бүч тәәлҗ шулун делгтн, — гиһәд түрүн хэәкрәд оркх- лань, — һә бол цааран, чи кезә өндглдг биләч, чамд кезә өндгн билә, — гиҗ уурлад, өвгн деевр-туурһан делгҗ өгхш. Хойрдад хәәкрәд орк- хлань, үкс босад, деевр-туурһиннь бүч тәәләд, делгәд өгәд оркна.

Така деернь һарчкад, деевр-туурһиннь авдрар негн алтар, дөрвн зүсн малар дүүргәд оркна. Дарунь теднь тесҗ бәәҗ чадад, деврәд- делгрәд, шу тусад, өсәд бәәнә.

Өвгиг өсәд-босад, байҗад бәәхләнь, эмгн ирәд: — Шөл кеҗ уу.к нег өнчн хурһ өгит? — гиҗ сурна. Тиигхләнь өвгнь: — Өлн цагт.м өндгнәсн хувалцлч? Өгхшив, өнчн хурһ чигн өгхшив. Эврәннь така- һар олул, — гиҗ эмгнд деерлкв.

Эмгн хәрҗ ирәд, такадан уурлад: — Кишго, өндглхәс оңдан юм меддго, алт, аһрус делгрүлхнчн, — гиҗ келәд, цока-цока бәәҗ така- һан алчкна. Өвгнь болхла байн-нойн болад, эр такатаһан амрад, җир- һәд бәәҗ.

83