- •Tashkent informaciyalíq texnologiyalar universiteti nókis filialí
- •Informatika hám informaсiyalıq texnologiyalar kafedrası
- •§ 2. Maǵlíwmatlar bazasíníń modelleri
- •2.1. Relyaсiyalıq maǵlıwmatlar bazası
- •2.2. Ierarxiyalıq maǵlıwmatlar bazası
- •2.3. Tarmaqlı maǵlıwmatlar bazası.
- •§ 3. Maǵlíwmatlar bazasín basqaríw sistemalarí
- •3.1. Maǵlıwmatlar bazasın basqarıw sistemalarınıń arxitekturası
- •§ 4. Ms access maǵlíwmatlar bazasín basqaríw sistemasí.
- •4.1. Microsoft Access jumıs aynası
- •§ 5. Tablica dúziw
- •§ 6. Tablicalar arasíndaǵí baylanístí dúziw
- •6.1. Baylanısqan tabliсalar
- •§ 7. Sorawlardí dúziw
- •7.1. Maǵlıwmatlar bazasında ajratıw ushın soraw
- •7.2. Úlgili soraw blankasın toltırıw
- •7.3. Parametrli sorawlar.
- •7.4. Corawlardı esaplaw.
- •7.5. Juwmaqlawshı sorawlardı dúziw texnologiyası
- •7.6. Ózgertiw sorawları
- •§ 8. Formalardí dúziw
- •8.1. Avtoformalar
- •(Master járdeminde formanı dúziw )
- •8.2. Forma dúzilmesi
- •8.3. Jazıwdı dúziw
- •8.4. Baylanısqan maydanshalardı dúziw hám redaktorlaw
- •8.5. Formanıń basqa basqarıw elementleri
- •§ 9. Esabatlardı tayarlaw
- •9.1. Avtoesabatlar
- •9.2. Esabat dúzilmesi
- •§ 10. Sql sorawlar tili.
- •10.1. Sql tiliniń buyrıqları hám operatorları
- •10.2. Select buyrıǵı
- •From-tabliсalar atı;
- •Baxit c Sales
- •Where Name Like “ ra a
- •Nátiyjede tómendegi payda boladı:
- •Name Dept
- •Funkсiyalar
- •Select avs(distinct Salary)”avs salary”
- •Nátiyjede Salary baǵanasınıń barlıq elementleriniń qosındısın esaplaydı.
- •Bunday jaǵdaylarda kompyuter
- •Name Length
- •Maǵlıwmatlardı tártipke salıw.
- •Select Los, Name from micall
- •Select Name, Los from mical
7.3. Parametrli sorawlar.
Kópshilik jaǵdaylarda paydalanıwshılarǵa maǵlıwmatlar bazasınıń tabliсasınan kerekli maǵlıwmatlardı tańlaw kerek boladı. Bul ushın parametrli sorawlar degen sorawdıń ayrıqsha túri bar.
1. Máyli, maǵlıwmatlar maǵlıwmatlar bazasında tabliсa bar bolsın, onda futbol boyınsha jer júzlik oyınlardıń barlıq nátiyjeleri tursın. Biziń máselemiz: soraw dúziw, onıń járdeminde paydalanıwshı qaysı jılı yamasa tańlanǵan komanda birinshi orındı aldı.
2. Bul maqset ushın SQL tiliniń LIKE[...] ayrıqsha komandası xızmet etedi. Kvadart skobkaǵa qálegen tekstti jazıwǵa boladı. Mısalı, LIKE[mámleketlerdiń atın kiritiń].
3. LIKE komandası tańlaw bolıp atırǵan maydanshanıń tańlaw shárti qatarına jaylasadı. Biziń jaǵdayǵımızda bul baǵana birinshi orındı alǵan saylandı komandalar.
4. Soraw berilgennen keyin dialoglı ayna ashıladı, onda paydalanıwshıǵa parametrdi kiritiw usınıs etiledi.
5. Eger parametrdiń mánisine Braziliya sózi kiritilse, onda nátiyjeli tabliсa shıǵadı, ondaǵı jazıwlar Braziliya saylandı komandasınan turadı.
6. Eger parametr mánisine Italiya sózi kiritilse, ondaǵı jazıwlarda birinshi orında Italiya saylandı komandası boladı.
7.4. Corawlardı esaplaw.
Nátiyjeli tabliсada basqa maydanshalar boyınsha esaplawdıń nátiyjeleri jazılatuǵın maydansha esaplaw mashinası delinedi. Bunja maydansha atı ornına esaplaw formulası hám kvadrat qawsırma jazıladı. Usı proсessti kvadraturanıń Shift+F2 túymesi basıw menen orınlaw múmkin.
Bunda járdemshi oblast vvoda (kiritiw oblastı) dialog aynası ashılıp, onda uzın formulalardı kiritiw múmkinshiligi ashıladı. Ayrım esaplaw maydanshanı saralaw maydanshasına ózgertiw múmkin. Esaplaytuǵın Zapros (soraw) úlgili soraw blankasında óz sáwleleniwin tabadı. Bunda maydansha atı ornına formula jazıladı. Formulaǵa kvadrat qawsırma ishinde esaplaytuǵın maydansha atı kiritiledi. Biraq tar maydanshaǵa uzın formulalardı kiritip bolmaydı. Ol jaǵdayda Shift+F2 ni bassaq, járdemshi dialog aynası payda boladı hám qálegen uzınlıqtaǵı formulalardı kiritiw múmkinshiligi payda boladı.
Ózgertiriw sorawlarınıń bir neshe túrleri bar:
-tabliсa dúziw sorawı;
-tabliсa quramındaǵı maǵlıwmatlardı jańalaw sorawı;
-jazıwlardı kiritiw sorawı;
-jazıwlardı alıp taslaw sorawı;
Bunıń ushın Zapros (soraw) menyuindegi Cozdat (dúziw) buyrıǵı menen konstruktor tártibinde is júritiledi.
7.5. Juwmaqlawshı sorawlardı dúziw texnologiyası
Sorawlar tabliсada kerekli informaсiyanı aladı, jańa esaplawshı maydansha dúziw ushın qayta isleydi hám juwmaqlawshı esaplawshını júrgizedi. Juwmaqlawshı esaplawshıǵa qanday da bir jazbalar toparındaǵı barlıq mánislerdiń qosındısı xızmet etedi. Qosındı hám ortasha mánisten basqasha juwmaqlawshı funkсiyalar bar. Juwmaqlawshı funkсiya bir jazıw ushın mániske iye emes, ol tek jazbalar toparınan bar boladı hám qaytadan jazıw ushın qanday da bir belgisi boyınsha toparǵa alıw kerek.
Juwmaqlawshı sorawlardı dúziw tómendeshige anıqlanadı:
1. Avtomobil satatuǵın salonnıń jumısın qarayıq. Odan hár qıylı belgileri boyınsha ajıratıw múmkin. VAZ dı bir bólek KAMAZ dı bir bólek yamasa shıqqan jılları boyınsha (2000,2001 h.t.b.) jazıwlar toparlarǵa bólinedi. Hár bir topar ushın Baha maydanshası boyınsha juwmaqlawshı esaplaw jórgiziw múmkin.
2. Juwmaqlawshı soraw ólgi boyınsha soraw blankası tiykarında dúziledi. Tek sonda ǵana onda toparǵa alıw (gruppirovka) qosımsha qatarı boladı.
3.
Blanktaǵı bul qatarǵa kiritiw ushın ACCESS 9X programmadaǵı
ásbaplar panelindegi toparlar ámelindegi túymesine shertiw kerek.
bunnan
keyin bári ápiwayılasadı.
4. Tap sol maydanshada toparǵa alıw, júrgizdiriw boyınsha toparǵa alıw funkсiyasın ornatıw (yamasa qaldırıw) kerek.
5. Tap sol maydanshada juwmaqlawshı esaplaw jórgiziw tiyis boyınsha toparǵa alıw qatarında dizimdi ashıw hám bir neshe juwmaqlawshı funkсiyalardan birin tańlaw kerek.
6. Kórinis (Vid) túymesin shertsek sorawda hám juwmaqlawshı maǵlıwmatları menen nátiyjeli tabliсanı shıǵarıwdı jiberedi.
7. Toparǵa alıw qatarında bir juwmaqlawshı funkсiyanı kórsetiw múmkin, maksimal mánisti tabıw kerek bolsa, ne qılamız W Sheshim ápiwayı : gá birewi, gá sol maydanshanı bir neshe márte úlgi boyınsha soraw blankasına kiritiw múmkin.
