23. Байланыс кәбілдерін өзара әсерлерден қорғау шаралары

Әдетте сигнал тек қана бір тізбекпен («а», «в» ) емес, басқа тізбектермен де берілетіндіктен мұндай әсерлер керісінше «а-в» тізбегіне де тиеді. Сондықтан мұндай әсерледі өзара әсер деп атайды. Тізбектердің өзара әсерлерін қарағанда, егер бірінші тізбек ток көзі бар әсер етуші тізбек болса, онда екінші тізбекте пайда болған ЭҚК-мен токтың салдарынан екінші тізбек қайтадан бірінші тізбекке әсер етеді. Бірақ оның шамасы алдыңғыға қарағанда (біріншінің екіншіге әсері) әлде қайда аз болатындықтан екінші кері әсерді елемеуге болады.

Байланыс жолдары тізбектерінің арасындағы өзара электромагниттік әсерлері және олардан қорғау шаралары.

24. Байланыс кәбілдерін экрандау

Экрандалған оралған жұп STP жайында айтар болсак, әрқайсысы кабельдің шағылысуының азаюы мүмкін, сыртқы электромагнитті кедергілерден қорғаныс үшін және сымдар жұптарының бір-біріне (қиылысқан нысаналар) өзара әсерлерінің кемуі үшін экранның металдық қорғандарына орналастырылады. Экрандалған оралған жұп экрандалмағаннан едәуір қымбат, ал оны қолдану кезінде арнайы экрандалған ажыратқыштарды қолдану керек. ЕІА/ТІА 568 стандартына сай экрандалған оралған жұптың STP толқындық кедергісі стандарты бойынша 150 Ом± 15% болуы керек. Сонымен қатар, экрандалған оралған жұптың толқындық кедергісі 100 Ом, бірақ мұндай жағдай өте сирек болады.

Экрандалмаған оралған жұптың сырткы электр магниттік кедергілерден қорғанысының аздығымен, сонымен қатар тыңдаудың қорғанысы аздығымен сипатталады. Тасымалданатын ақпаратты тартып алу байланыстық әдістің көмегімен, сонымен қатаркабель шығаратын электр магниттік өрістің радиолық түрде тартып алуына келтірілетін байланыссыз әдіс көмегімен де болуымүмкін. Экрандалмаған оралған жұптың негізгі артықшылықтары - кабель сандарындағы ажырағыштардың өңделуінің жеңілдігі,сонымен қатар кабельдің басқа түрлерімен салыстырғандағы кез келген зақымдалуларды жөндеудің жеңілдігі. Қалған барлық сипаттамалары басқа кабельдерден де нашар.

25. Байланыс кәбілдерінде жерүсті темірбетон төсемді (желоб) қолдану

Темірбетон тіреулі желілерде, бойлық электржабдықтау тізбегінде, сонымен қатар ағаш тіреулі желілерді теңіздің маңайындағы және ауа өндірістік қалдықпен ластанған аудандарда траверстерге ілінетін күштік тізбек байланыс жолының қауіпке төзімділігін арттыру үшін оларды ШЖБ-10 типті оқшаулағыштарға (7.1,б сурет), ал жоғарғы қадаларға – ШД-20 типті оқшаулағыштарға (7.1,в сурет) бекітеді. Сигналдық сымдарды ТФ-20 типті телефондық оқшаулағыштарға іледі. Жоғарывольтті оқшаулағышты белгілегендегі әріптердің мағынасы: Ш – қадалы С – желілік; ЖБ – темірбетон тіреулерге арналған; Д «Дельта» шартты түрегі тип; сандар – олардың номинал электр кернеуі (кВ).

26.

27. Байланыс кәбілдерінің біріншілік параметрлері

Біріншілік желі байланыс тораптарымен байланыс жолдарының жинақтарынан тұрады. Байланыс жүйесі жұмысының сапасын анықтайтын басты белгісінің бірі – байланыс жолдары. Байланыс жолдарының біріншілік параметрлерін өлшеу. Байланыс жолындағы өлшенетін біріншілік параметрлер: тізбек сымының кедергісі, оқшаулау (изоляция) кедергісі, электрлік сыйымдылық және сымдар кедергілерінің айырмашылығы (асимметриясы).

Тізбек сымдарының кедергісін өлшегенде келесі станцияда тізбек сымдарын қысқа тұйықтап қосады да содан кейін омметрмен (жуық шамамен), ал егер дәлірек өлшегісі келсе, онда көпірлік әдіспен өлшейді.