66.Магниттік әсер және магнит байланысын түсіндіріңіз.

Бірінші тізбекпен (а мен в сымдарында) ток жүргенде, оның айналасында магнит өрісі пайда болып, ол өріс «с» мен «д» сымдарында қамтиды (5.1-сурет). Сонда магниттік индукциядан «с» мен «д» сымдарында электр қозғаушы күш пайда болады. Жалпы алғанда, ол сымдардағы ЭҚк-тері бірдей болмайды. Соның салдарынан «с» мен «д» сымдарымен ток жүреді. Осы пайда болған ЭҚК мен ток екніші тізбекпен берілетін негізгі сигналға бөгде сигнал болып кедергі жасайды. Оны бөгеулік деп атайды. Осы соңғы құбылысты магниттік әсер дейді.

Осы қаралған әсерлер тізбектегі көлденең электромагниттік өрістен пайда болатын әсерлер. Олардан басқа тізбектердің ұзын бойымен бағытталған(әдетте олар онша күшті емес) өрісте болады. Олар сымның ішкі индукциясынан және сымдардың өткізгіштіктерінің шектелуінен (токтың барлығын тұтас өткізе алмайтындығынан) болады. Оларды өздерінші бөгеулік туғызады. Бірақ олардағы ЭҚК кернеуі көлденең магниттік өрістің кернеуімен бір бағытта болғандықтан оны да магниттік әсерге жатқызады.

67.

68. Өзара әсерлер теориясының анықтамалары

Симметриялы тізбектер арасындағы өзара әсер осы тізбектердің электромагниттік өрістерінің өзара әрекеттестіктерінен пайда болады. Оны электрлік және магниттік өрістердің әрекеттерінің қосындысы деп қарауға болады.

1-суретте көрсетілгендей әр қайсысы екі сымнан тұратын симметриялы екі тізбекті алып қарайық.

а) электрлік байланыс б) магниттік байланыс

1-сурет. Электрлік және магниттік әсерлер бейнесі

Егер осы тізбектің бірімен (а-в) электромагнит энергиясын таратса, онда келесі тізбектің екі сымында (с-д) электр зарядтары пайда болып, олармен ток жүреді. Олармен (с-д сымдарымен) ток жүрген кезде сол сымдардың айналасында магнит өрісі пайда болып, айнымалы электромагнит өрісін туғызады. Осы өрістердің әсерлеріне қарасақ, уақыттың бір мезетінде «а» сымында +q заряды, «в» сымында – q заряды болады. Сонда с мен d сымдары осы зарядтардың электромагнит өрісінде болады. Соның салдарынан с мен d сымдарында электрлік индукция арқылы электр зарядтары пайда болады. Осы сымдардың «а» мен «в» сымдарының арасында потенциалдар айырымы пайда болып, олармен ток жүре бастайды. Мұндай құбылыс электрлік әсер деп аталады. Электрлік әсерден пайда болатын ток пен кернеу бөгеулік (помеха) деп аталады.

Бірінші тізбекпен (а мен в сымдарында) ток жүргенде, оның айналасында магнит өрісі пайда болып, ол өріс «с» мен «д» сымдарында қамтиды (5.1-сурет). Сонда магниттік индукциядан «с» мен «д» сымдарында электр қозғаушы күш пайда болады.

Жалпы алғанда, ол сымдардағы ЭҚк-тері бірдей болмайды. Соның салдарынан «с» мен «д» сымдарымен ток жүреді. Осы пайда болған ЭҚК мен ток екніші тізбекпен берілетін негізгі сигналға бөгде сигнал болып кедергі жасайды. Оны бөгеулік деп атайды. Осы соңғы құбылысты магниттік әсер дейді.

69 Пластмасса қабықшадағы кабельдердің монтажы

Полиэтилен қабықшалар қалпына келтіріледі:

полиэтилен муфта тетіктерін кабель қабықшасымен дәнекерлеу орнын бірнеше қабат полиэтилен таспамен немесе шыныталшықпен дәнекерлеу тәсілі арқылы, орамадан тікелей алау арқылы дәнкерлеу шамымен монолитті қосылыс түзе отырып дәнкерленетін бет тұтқыраққыш күйге дейін қыздырылады;

кабель өзекшесінің жалғамасын төмен молекулалы тұтқыраққыш күйге дейін қыздырылған полиэтиленмен бірге пресстеу ;

полиэтилен муфтаның тетіктерін қабықшамен дәнкереленетін беттердің арасына орналастырылған электрспиральдің көмегімен дәнекерлеу (электрқыздыру тәсілі);

өзекшенің жалғамасын қабықшамен бірге көп қабатпен полиизобутилен компаунд жағып отырып орау, яғни суық тәсілмен орау.

Поливинилхлорид қабықшалар қалпына келтіріледі:

муфтаның поливинилхлор тетіктері қабықшамен бір ұшы дәнеккерленетін беттердің арасындағы саңылауға енгізілетін, ал екіншісі шамның алауымен қыздырылатын мыс қыздырғыш қосымша тетік арқылы дәнекерленеді. Дәнекерленетін бетті тұтқыраққыш күйге дейін қыздырғаннан кейін қосымша тетікті алып тастайды, ал муфтаның ұшы қабықшаға дәнкерленеді (14.4 сурет);

14.4 сурет. Балқытылған полиэтиленмен жалғаманы пресстеу:

1 – қол прессі; 2 – балқытылған полиэтилен; 3 – пресс-қалып; 4 – жалғама; 5 – кабель.

14.5 сурет. Пластмасса қабықшаны мыс қосымша тетіктің көмегімен монтаждау:

а) дәнекерлеу процесі; б) муфтаның жалпы түрі: 1 – кабельдің қабықшасы; 2 – мыс қосысмша тетіктер; 3 – резинадан жасалған бандаж; 4 – муфта; 5 – мыс фольга.

жалғаманы пластификаторлардың қоспасымен майланған поливинилхлоридті таспамен көп қабатты орау, одан кейін ас тұзының ерітіндісімен суда қайнату.