5. Қысқаша сипаттама:

тақырыбы

Күндізгі бөлім

Сырттай бөлім

Оқу және әдіст. Әдебиет тер

р/с

Дәріс

саб сағ.

Прак саб

сағ.

дәріс

практ

1

1 бөлім. Адамзат тарихында білім берудің, мектептің және педагогикалық ой-пікірлердің дамуы

Дәріс№1 Педагогика тарихы мен білім берудің

теориялық-әдіснамалық негіздері

Педагогика тарихы гылым ретінде. Оку пәнінің максаты, пәні мен міндеттері, әдіснамасы, тарихи-педагогикалық зерттеу әдістері. Педагогика тарихы адамтану гылымдарының контексінде, баска ғылымдармен өзара байланысы мен өзара әрекеттестігінің заидылықтары. Тәрбие мен мектептің ежелгі уакыттан бүгінгі күнге дейін дамуы. Алуан тұрлі тарихи кезеңдердегі педаго­гикалык идеялар мен теорияның генезисі. Педагогика тарихының қазіргі заманғы тенденциялары (багыттары).

Негізгі ұгымдар: тәрбие, халыктык тәрбие, білім беру, ағарту, білім беру жүйесі, мектеп, педагогикалык ой-пікір, педагогикалык идея, тарихи-педагогикалык тәсіл, аксиологиялык тэсіл, тарихи-жүйелілік тәсілі, ретроспективті талдау.

Жоспар:

1. Педагогика тарихы ғылым ретінде.

2. Оқу пәнінің мақсаты, міндеттері, әдіснамасы.

3. Әр түрлі тарихи кезеңдерде педагогикалық идеялар мен теорияның генезисі.

4. Педагогика тарихының қазіргі заманғы тенденциялары

1

1

Н.ә.7

Қ.ә.7,12,13,28

2

Адамзат дамуының ерте кезеңінде тәрбиені ұйымдастыру формаларының дамуы

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Алғашқы кауымдагы тәрбиенің пайда болуы мен оның дамуы. Кайназой эрасында және Тас ғасырындағы тәрбиенің ерекшеліктері. Алғашқы кауым­дагы адамдар - палеонтроптардың еңбек әрекеті.

Негізгі ұгымдар: тәрбие формасы, тәрбиенін пайда болуы, алғашқы қауымдык когам, еңбек іс-әрекеті.

Таяу және Қиыр Шыгыс (IV-III мыц. б.э.д.) ежелгі өркениет мемлекетеріндегі мектеп, Месопотамия - адамзат мәдениетінің негізін салушы. Адамзат тарихындағы шумерлер. Шумерлердің ертедегі классикапық қалалары-мемлекеттері - Ур, Урук, Лагаш, Нипур, Умма жэне т.б. «Э-дубба» «кестелер Үйінің» пайда болуы. «Сеннаар жерлері» мәдениеті: ескі күнтізбелер, өлшеу құрал-жабдыктарын ойлап табу, жазу мен іс жүргізу жұмыстарының пайда болуы. Вавилон ежелгі колжазбаларының тәрбиелік кұндылыгы.

Ежелгі Египеттегі мектеп пен тәрбие. Израил-Иудей патшалығындагы мек­теп пен тәрбие. Ежелгі Иран, Сирия мен Палестинадағы тәрбие мен мектеп. Ежелгі Үндістандағы тәрбие мен мектеп. Ежелгі Қытайда педагогикалык ойлардың туындауы. Конфуцийдің педагогикалык ілімі.

Көшпенді өркениетінің ежелгі кезеңдегі тәрбие мен оқыту (III мыц.б-э.д.). Көшпелі тайпаларды Қара тенізден Алтай тауларына дейінгі үлкен кеңістікке орналастыру есебінен этникалык атлас пен Евразияның мемлекеттік үлгісін өзгерту ерекшеліктері. Евразиялык континентте Ежелгі түркі таипаларының кептүрлілігі (сактар, үйсіндер, қаңлылар және т.б.). Көшпенді таипалардың дене тәрбиесі мен әскери өнерін дамытудың ерекшеліктері. Еңбек іс-әрекетінің алуантүрлілігінің өсіп келе жатқан ұрпак тәрбиесіне ықпалы. Отбасы тәрбиесінің негізі.Токсарид пен Анахарсистің ғылыми енбектеріндегі тұлға жөніндегі тұжырымдамалык идеялар. Афрасиабтың тәрбиелік идеясы. Патшайым Томиристің, Шырак батырдың, Шу батырдың іс-әрекеттері және олардың жастардың патриоттык тәрбиесіне әсері. Оғыз ханнын реформаторлық іс-әрекеті. Ғұндардың қолбасшысы Аттиланын тәрбиелік көзқарастары.

Антикалық әлемдегі білім беру мен педагогикалық ой-пікір (111-1 г. б.э.д.). Ежелгі Грециядағы тәрбие мен педагогикалык ой-пікір. Спарта мен Афинадағы тәрбие. Эллинизм дәуіріндегі ағарту (ІІІ-І ғ. б.э.д.). Демокрит, Сократ, Платон, Аристотель ілімдеріндегі негізгі педагогикалык идеялар. Ежелгі Римдегі педагогикалык ойлардың көрнекті өкілдері Цицерон (109-43 жж. б.э.д.), Сенека (ок. 4ж. - 65ж. б.э.д.), Квинтилиан және т.б.

Негізгі үгымдар: ежелгі өркениет, э-дуббы, Көшпенділер әлемі, еңбек эрекеті, дене жетілуі, әскери дайындык, Антнкалық элем, педагогикалык ой-пікірлер.

Византияда мәдениет пен ағарту дамуының негізгі кезеңдері. Византиядагы педагогикалык ойлар: В.Кесарийский, Иоанн Златоуст, Дамаскіден Мансур жэне т.б. Кавказ жэне славян халыктарының агартуга Византиялык ыкпал ету.

Орта гасырда Индиядагы Оқыту мен тәрбие. Білім берудін буддиялык жүйесі. Индиядагы мұсылман мектептері. Бабур (1483-1530) мен Акбардың (1542-1605) ағартушылық іс-әрекеті. Орта гасырда Қытайдағы білім беру мен мектеп, мемлекеттік емтихандар жүйесі.

Негізгі ұғымдар: ағарту, Византиядағы ағарту, византиялык ыкпал ету, педагогикалык ой-пікірлер.

Мұсылман әлеміндегі мәдениеттің, білім берудің жэне педагогикалык ойдың дамуы. Ғалым-энциклопедистер енбектеріндегі түлганы үйлесімді дамыту бағдарламасы: эл-Киндидін (801-873) жогары интеллект түжырымдамасы, гуманист ғалым Ибн-Синаның (980-1037) жалпыны оқыту идеясы, эл- Газали (1056-59-1111) іліміндегі баланын өзін-өзі тәрбиелеуі. Әлемнің екінші ұстазы Әбу Насыр эл-Фарабидің (870-950 жж.) педагогикалык тұжырымдамасы. «Қайырымды кала тұргындарыныц көзкарастары» трактатында кайырымды қоғамды тәрбиелеу мен бақытка жетудің жолдары.Орталык Азия мен Қазакстан территориясындағы Ренессанс. Әлемдік өркениет аясындагы «Қайта өрлеу» дэуірінің озык манызы. Реснессанстық күбылыстардын алғышарттары: Орхон-Енисей жазуы. Орхон мен Таластың тасты кабыргаларында бостандықты сүю мен патриотизм идеялары. Ежелгі түркілер - сактар мен гұн елдерінің мұрагерлері. Тәрбиені үйымдастыру формалары.Сырдария жеріндегі прогрессивті тәрбиелік идеялардың пайда болуы. Қорқыт - Атаның (IX ғ.) ізгілік сипаттағы көзқарастары. Жүсіп Баласағұнның (XIғ) педагогикалык көзқарастарының жүйесі. Ойшылдың түркі тілінде алғаш жазылган «Кұтты білік» еңбегіндегі «Толык адам» ізгілік тұжырымдамасын- дағы дүниетанымдык үстанымы. Махмуд Қашғаридің «Диуани лугат-ат- хурки» алғашкы филологиялык еңбегіндегі «Жеті Ата» кағидасы. Қожа Ахмет Йасауи Хазрет Сүлтан (1105-1166) мұрасындағы эділдік пен адамгершілік-сопылық ілімінің негізі.Омар Хайямның педагогикалык көзқарастары. Берунидің (973-1048) тәрбие туралы «Канон Масуда» монументалды еңбегі. Абулхасан Рудакидің (884-954) адамгершілікті жетілдіру бағдарламасы. Насыр Хосров, Саади, Кей-Каус жэне т.б. ойшылдар шығармашылыгындагы тәрбиелік идеялар.Ислам әлеміндегі білім беру жүйесі: китаб мектебі, мешіттердің рөлі, агартушылык кружка-фикха жэне қалам, мектептер мен медреселердін даму- шылык маңызы.Алтын Ордадагы тәрбиелік дәстүрлер. Шыңгысханның ағартушылык іс- әрекеті. Ойшылдар Сайф Сараи мен Ахмед Иугнекидің педагогикалык идеялары. Рабгузи мен Жамал Каршидің тәрбиелік көзкарастары. Осман империя- сы кезеніндегі педагогикалык ой-пікірлер. Осман империясындагы агартушылыкка антикалык жэне Ислам мәдениетінің ыкпалы. Ибн Рушд, Газали философиялык ілімдеріндегі тәрбие жөніндегі түжырымдык идеялар. Дж.Руми, Хамза, Низами әдеби ескерткіштеріндегі тәрбиелік ойлар.

Негізі ұгымдар: Ренессанс, Орталық-Азиялык Ренессанс, педагогикалык тұжырымдама, ізгілік көзкарастары, тәрбиелік дэстүрлер, агартушылык іс- әрекет, гуманист-галым, педагогикалык ой-пікірлер, педагогикалык көзкарастар жүйесі.

Жоспар:

1. Алғашқы қауым, Кайназой эрасы, Тас ғасырындағы тәрбие

2. Ежелгі Шығыстағы тәрбие және оқыту

3. Антикалық дәуірдегі білім беру ерекшеліктері

4. Орта ғасырдағы оқыту мен тәрбие

5. Орта Азиялық Ренессанс

1

Н.ә.7

Қ.ә.7,12, 13, 19,28

3

Европа мен Америка елдері тарихындағы білім беру, мектеп және педагогикалық ой-пікірлер

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Ерте ортағасырда Еуропадагы білім берудің ерекшеліктері. Катехумендер мектептері. Кафедралды немесе собор мектептері. Монастырлар. Ирландия мен Британиядағы шіркеу мектептері. Ортағасырдың (ХІ-ХІІІ ғғ.) даму кезеңіндегі тәрбие мен білім беру. Схоластика - жана философиялык ілім. Орта- гасырдың дамуындагы эр түрлі деңгейдегі оку мекемелерінін өзіндік жүйесі. Еуропалык университеттердің білім беру жүйесі. Қайта өрлеу (XIV-XVI) дәуіріндегі педагогикалык ойлар: Л.Бруни, Л.Валла, Л.Альберти - «азаматтык ізгілік» өкілдері; Томас Мор, Томмазо Кампанелла - утопис-ойшылдар. В.Фельтре, Г.Гуарини жэне т.б. педагогтардын педагогикалык іс-әрекеттері.

XVI1-XVIII ғғ. еуропалык елдердегі ағартушылық. В.Раткенің педагогика­лык идеялары. Я.А.Коменскийдің педагогикалык ілімі XVIII ғасырдың басында Батыс Еуропа елдеріндегі педагогикалык ойлар. Англиядағы мектептік білім беру. Француз революциясының мектептік білім беруге әсері. Франциядағы педагогикалык ойлар. Еуропалык агартушылык кзеңіндегі Солтүстік Америка Штаттарындагы мектеп пен педагогикалык іс-әрекет. Т.Джефферсон, Дж.Вашингтон, Б.Франклиннің білім беру туралы озық идея­лары. ХІХ-ХХ ғғ. мектеп жэне агартушылык. XIX жүзжылдыктағы классикалык педагогика: И.Г.Песталоцци, Ф.А.Дистервег жэне т.б. Шетелдегі білім берудін казіргі тенденциялары.

Негізгі үгымдар: білім беру, катехумендер мектебі, кафедралды мектептер, собор мектептері, шіркеу мектептері, еуропалық университеттердегі білім беру, Қайта өрлеу мен Реформация дэуірі, еуропалык ағартушылық, ағартушылық-педагогикалык ой-пікірлер, педагогика классиктері, білім беру тенденциялары.

Жоспар:

1. Қайта өрлеу дәуіріндегі педагогикалық ойлар.

2. ХҮІІ-ХҮІІІғғ. Еуропалық елдердегі ағартушылық. В.Ратке, Я.Коменский.

3. ХІХ-ХХғ мектеп және ағартушылық. И.Песталоцци. А.Дистервег.

4. Шетелдегі білім берудің қазіргі тенденциялары

1

1

Н.ә.7

Қ.ә.7,11, 12,13,28

4

Ресейде педагогиканың дамуы

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме

Ежелгі Рустегі мәдениет пен білім беру. Ежелгі славян халықтарының тәрбие мен білім беруі. Киевтік Рустегі (Х-ХІІІ гг.) тэрбие мен оқыту. Орыс мемлекетіндегі білім беру. XVII гасырдың сонында Ресейдегі педагогикалык ой-пікірлер. I Петр заманындагы ағартушылык реформалар. II Екатерина дәуіріндегі ағартушылық. II Екатерина кезеңіндегі әйелдерге білім беру. М.В.Ломоносовтың педагогикалык іс-әрекеті. XVIIIff. Ресейдегі жетекші педагогтар - И.И. Бецкой, Ф.И. Янкович де Мириево, Н.И.Новиков, А.Н.Радищев т.б.

Тарихы кезеңдегі халықтық білім беру және оны кайтадан кұру мәселелері. Білім беру мекемелері мен педагогикалык теориялар. Л.Н.Толстой,Н.И.Пироговтың педагогикалык іс-әрекеттері. К.Д.Ушинский - гылыми педа- гогиканың негізін салушы.

Негізгі ұгымдар: халыктық білім беру, білім беру мәселелері, білім беру мекемелері, педагогикалык ой-пікірлер, мәдениет, білім беру, тэрбие, Оқыту, Екатерина дәуіріндегі педагогика, эйелдерге білім беру, педагогикалык іс- эрекет.

1917-1980 жж. Кецестік мектеп жэне педагогика. Мектептерді револю- циялык жолмен кайта құру. Халыққа білім беру бойынша Кеңес үкіметінің апғашкы декреттері. «Бірегей еңбек мектептерінің» негізгі кагидалары. Тэжірибелі-көрсеткіштік оқу мекемелерінің мемлекеттік жүйесі.

Ағарту саласындағы Кеңес үкіметінің үлттык саясаты. Кеңес педагогтары- ның іс-эрекеттері: Н.К. Крупская, А.В. Луначарский, П.П. Блонский,А.С.Макаренко жэне т.б.

¥лы Отан соғысы жылдарындағы (1941-1945 жж.) кеңестік мектеп. Әскери уақыт жагдайында мектеп оку-тэрбие жұмысының ерекшеліктері.

Білім берудің жетекші тұжырымдамалары:

• В.В.Давыдов, Д.Б.Эльконин, Л.В.Занковтың дамыта оқыту;

• жалпы орта білім беру тұжырымдамасы (В.В. Краевский, И.ЯЛернер, М.Н.Скаткин).

Ғалымдар (П.Р.Атутов, Ю.К.Бабанский, В.Е.Гмурман, М.А.Данилов, И.Я.Лернер, Л.В.Занков, Б.П.Есипов, В.В.Сухомлинский, М.Н.Скаткин, Г.И.Щукина жэне т.б.) гылыми-педагогикалык зерттеулерінің негізгі бағыт- тары.

1980-1990 жж. кеңестік мектеп жэне педагогика гылымыныц дамуы.

Сьездін бағдарламалық құжаттарындағы халыктық білім беру мәселелері (1981 ж.). Жалпы орта білім берудің бірдеңгей мәселесі. Жалпы білім беретін және кәсіптік білім беретін мектептер реформасының негізгі багыттары (1984). Үздіксіз білім беру жүйесі (1986). Жаңашыл-мұғалімдер - В.Ф.Шата- лов, Ш.А.Амонашвили, С.НЛысенкова, И.П.Иванов, Т.И. Гончарова, Е.Н.Ильин және т.б.

Негізгі угымдар: халыққа білім беру, кеңестік мектегц кеңестік педагогика, енбек мектебі, жаңашыл-мұгалімдер, гылыми-педагогикалық зерттеулер, педагогиканың багыттары, білім беру тұжырымдамалары, жалпы орта білім беру, кәсіптік мектеп, үздіксіз білім беру.

Жоспар:

1. Ежелгі Русьтегі білім беру.

2. ХҮІІ-ХҮІІІғ педагогикалық теориялар.

3. Кеңестік дәуірдегі білім беру жүйесі мен педагогика

1

Н.ә.7

Қ.ә.7,11, 12,13,28

5

Қазақстанда педагогиканың дамуы

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Қазақстан территориясындагы тэрбие мен қогамдык дамудың ежелгі көздері. Педагогикалык мәэдениет көздері. Алтын Орда дәуірінін кұйреуі. Қазақ хандыгы кезіндегі білім беру. Этносаяси және мәдени жағдайлар, олардың халық ағартушылыгына ыкпалы. Жазба жэне ауыз әдебиетінің дамуы. Қазақ даласындагы философтар мен акындардың тәрбие багыггары. Жыраулардың агартушылық қызметтері. Билер институты және онын жастардын прогрессивті тәрбиесіне ыкпалы. Медресе мен діни мектептердің агартушылык іс- әрекеттері.

Негізгі ұгымдар: қогамдык даму, дәуір, халықты ағарту, жазудың дамуы, ағартушылык іс-эрекет, медресе, діни мектептер, әлеуметтік институт.

Қазақстанның Ресейге косылуы. Қазак халкын агарту саласындағы патша саясаты. 1768 ж. орыстан басқа халыктарга қатысты білім беру реформалары- ның жобасы. Әскер бай-шонжарлардың кадет корпусы (1741). Алғашқы ұлтгық мектептері: Орынбордағы татар мектебі (1744), Омбыдагы азиат мектебі (1786). Омбыдагы эскери училище (1813). Мұсылман мектептері (1836). Орынбордагы Неплюев кадет корпусы (1844). Омбыдағы кадет корпусы (1847). Жәңгір хан мектебі (1841). «Мамания» мектебі (1889). Орыс- туземдік мектебі жэне аралас мектептер. Ы.Алтынсариннің педагогикалык көзкарастары мен іс-эрекеті. Ағартушы-демократтар Ш.Уалиханов, А.Құнан- баевтьщ педагогикалык көзкарастары.

Қазакстандагы қоғамдық-педагогикалык қозгалыстар. Алаш-Ордалыктардың педагогикалык және коғамдык іс-әрекеттері. Ахмет Байтурсыновтың прогрессивті көзқарастары мен коғамдык іс-әрекеті. Магжан Жұмабаевтың педагогикалык енбектеріндегі ізгілікті педагогика идеялары. Жүсіпбек Аймауытовтың педагогикалык іс-әрекеті мен жалпыадамзатык тәрбие идея­лары. С.Көбеевтің отбасы тәрбиесі туралы педагогикалык көзкарастары. Назипа Құлжанованың мектепке дейінгі тэрбие беру теориясы мен эдістемесі.

Білім мазмұны және мұгалім кадрлерін даярлау. Мектеп кұрылысы мәселесі. Ә.И. Сембаев еңбектеріндегі кеңестік кезендегі Қазақстан педагогика- сына сипаттама. Р.Г.Лембергтің ғылыми мұраларындагы дидактика жэне білім беру мазмұны мәселелері. Т.Тәжібаевгің балалардың еңбек және отбасы тәрбиесі мәселесіне психологиялык-педагогикалык көзкарастары. Қ.Бержановтың педагогикалык мұраларындагы республикада үлттық мектепті дамыту жэне мұгалім кадрлерін даярлау мәселелері.

Білім беруді реформалауга бағытталған негізгі кұжаттар. ҚР «Білім тура­лы» Заңы. Білім берудің мемлекеттік стандарты. Білім беру тужырымдама- лары. Тәрбие мен оқытудың педагогикалык технологиялары, олардың жіктемесі. Қазақстанда педагогикалык кадрларды даярлау багытындағы ұлттық жогары оқу орындарының іс-әрекеті. Ғалым-педагогтар зерттеулерінің негізгі бағыттары.

Негізгі ұгымдары: ағартушылык, мұсылман мектептері, кадет корпусы, аралас мектептер, білім беру реформасы, когамдык-педагогикалык козгалыс, педагогикалык көзкарастар, агартушылык іс-әрекет, педагогикалык кадрлар. мұгалімдік кадрлар, кркаттар көздері, мемлекеттік стандарт, білім беру тұжырымдамалары, педагогикалык технология, гылыми-педагогикалық зерттеулер, педагогикалык іс-әрекет, білім мазмұны, ұлттык мектеп, ұлттык тәрбие.

Жоспар:

1. Қазақ хандығы кезіндегі педагогикалық ой-пікірлер

2. Ағартушы-демократтардың педагогикалық көзқарастары

3. Алашордалықтардың педагогикалық көзқарастары.

4. Мұғалім кадрларды даярлау

1

1

Н.ә.7

Қ.ә.7,12, 13

6

ІІбөлім. Педагогиканың теориялық–әдіснамалық негіздері

Дәріс №6 Педагогика адам тәрбиесі туралы ғылым ретінде

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Педагогика - қазіргі адамтанудың саласы. Педагогика ғылым ретінде. Тәрбие - тұлғаны әлеуметтік мәдени модель үлгісінде қалыптастырушы және коғамдык қызмет. Педагогика пәні, оның негізгі категориялары (тәрбие, Оқыту, білім беру, педагогикалык үдеріс), олардың өзара байланысы. Педагогика­лык ғылымдар жүйесінде пәнаралық үгымдардың (түлга, іс-эрекет, карым-катынас, дамыту, элеуметтену, қалыптастыру) колданылу ерекшелігі. Педа­гогиканын әлеуметтік және мәдени қызметі. Педагогикалык ғылымдар жүйесі. Педагогиканың философия, психология, әлеуметтану, физиология жэне басқа ғылымдармен байланысы. Педагогикалык теория мен практиканын диалектикалык өзара әрекегтестігі.

Негізгі ұгымдар: педагогика, тәрбие, білім беру, педагогикалык үдеріс, педагогика пәні, педагогика гылымдарының жүйесі,

Жоспар:

1. Адам туралы ғылымдар жүйесіндегі педагогиканың алатын орны.

2. Педагогика пәні мен міндеттері, негізгі категориялары

3. Педагогика ғылымының жүйесі.

4. Педагогиканың басқа ғылымдармен байланысы.

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 10

7-8

Қазіргі педагогиканың әдіснамасы

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Педагогика гылымының әдіснамасы және онын деңгейлері жөніндегі түсінік. Қазіргі педагогиканын негізгі әдіснамалык ережелер жиынтыгы. Филосо­фиялык заңдар, заңдылықтар. Диалектиканың зандары, олардың жалпы сипаты. Таным теориясы. Жүйелі әдіс-тәсілдердің кұбылыстар байланысындағы жалпылама бейнесі. 'Гүлга теориясы. Іс-әрекет теориясы. Құндылыктар теориясы. Баскару теориясы. Әлеуметтендіру теориясы.

Педагогика ғылымдарының эдістері. Педагогика гылымдарының когамнын қазіргі даму кезеніндегі міндеттері. Мұгалімді кэсіби дайындаудағы педаго­гикалык теориялардың маңызы.

Негізгі ұгымдар: педагогика, тәрбие, білім беру, педагогикалык үдеріс, педагогика пәні, педагогика гылымдарының жүйесі, эдіснамалық негіздер, педагогика гылымдарының эдістері, педагогиканың пэнаралық байланысы.

Жоспар:

1. Философиялық заңдар, заңдылықтар

2. Ғылыми педагогикалық зерттеулердің әдістері.

2

1

Н.ә.5,6

Қ.ә.1,2, 7,32

9

Жеке тұлғаны дамытуға, қалыптастыруға, тәрбиелеуге әсер ететін факторларға сипаттама және олардың әр түрлі жастағы топтарда көрінуі

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Адамды педагогикалык тұргыдан табиғи, әлеуметтік, тарихи, белсенді мүше ретінде тусінудің және оны дамыту, калыптастыру, тәрбиелеу факторларының философиялык ережелері мен әдіснамапык негізі. «Тұлға», «адам», «индивид», «даралық» ұғымдары және олардың аракатынасы. Тұлға кұрылымының көп күрделілігі, көпкырлылығы және барлык компоненттерінің өзара байланысы. Тұлганы «дамыту», «тәрбиелеу», «калыптастыру» ұғымдарына сипаттама және олардың арақатынасы. Адамның биологиялық және элеуметтік дамуының аракатынасы, оның тұлғасын (биологиялык, әлеуметтік және биоәлеуметтік) калыптастырудың негізгі тужырымдары. Тұлганы калыптастыруға және дамытуға әсер ететін негізгі факторлар (тұкымқуалаушылық, орта, тәрбие), олардың өзара байланысы. Іс-әрекет және карым-катынас тұлғаны дамыту және қалыптастыру факторы ретінде. Тұлға - тәрбиенің, өзіндік дамуының объектісі және субъектісі. Тұлғаны дамытудың және калыптастырудың козғаушы күштері мен негізгі заңдылыктары. Өзін-өзі тәрбиелеу - тұлғанын дамуы мен калыптасуынын шарты, нәтижесі.

Жеке тұлга дамуының жас ерекшелігі туралы түсінік, оның табиғи әлеуеті. Білім алушының жеке тұлғалық дамуындағы жас ерекшелік кезендері, жастык кезеңдерге сипаттама. Балалардың психофизиологиялык әркелкі дамуы («жас ерекшеліктер дағдарысы», «дарынды балалар», «акселерация») және балалардың базалык психоэлеуметтік талаптары мәселелері, оларды оку- тәрбие ұдерісінде есепке алу. ұл және қыз балаларды әлеуметтендірудегі гендерлік айырмашылык және заңдылықтар. Білім алушыларды дамыту, оқыту, өзін-өзі тәрбиелеуде, өзін-өзі дамытуда педагогикалык колдау көрсету. Білім берудегі инклюзивті тәсіл және оны Қазакстанда іске асыру.

Негізгі ұгымдар: жеке тулға, индивид, даралык, даму, тәрбие, калыптасу, жеке тұлғанын капыптасу және даму факторлары, субъект және объект, жас ерекшелігі, жыныстык ерекшеліктері, жастық кезендері, даралық ерекшелік- тері, педагогикалык колдау, инклюзивтік білім беру.

Жоспар:

1. Тұлға туралы ұғым.

2. Тұлғаның дамуы, әлеуметтенуі.

3. Тұлғаны дамытуға және қалыптастыруға әсер ететін факторлар

4. Оқушылардың жас ерекшелік кезеңдері

1

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 12,30

10

Мұғалімнің зерттеушілік мәдениеті – оқу-тәрбие үдерісі нәтижелігінің шарты.

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Мұғалімнің зерттеушілік мәдениеті - кәсіби педагогикалык мәдениеттін бөлігі. Мұғалімнің зерттеушілік мәдениетінін мәні, құрылымы және қызметі. Мұгалімнің зерттеушілік мәдениетін калыптастырудың әдіснамалык және теориялық негіздері. Мұғалімнің зерттеушілік мәдениетінін калыптасу үдерісі.

Ғылыми-педагогикалык зерттеудің мәні мен мазмуны. Ғылыми-педагогикалық зерттеудің технологиясы. Ғылыми зерттеу бағдарламасы мен процедурасы.

Мұғалімнің зерттеушілік іс-әрекетінің әдістері. Педагогикалык зерттеудің әдіснамалык негіздері. Накты педагогикалык зерттеуді уйымдастыру және өткізу әдістемесі. Муғалімнін инновациялық, зерттеушілік іс-әрекетінің мәні. Мұғалімнің зертеушілік қабілеті мен біліктілігін дамытудың мазмұны, шарттары мен механизмдері.

Нвгізгі үгы.мдар: зерттеушілік инновациялық іс-әрекет, мұғалімнін зерттеушілік мәдениеті, мұғалімнің зерттеушілік мәдениетін қалыптастыру, зерттеуші-мұгалімнін әдіснамапык мәдениеті, зерттеушілік мәдениеттін әдістері.

Жоспар:

1. Мұғалімнің зерттеушілік мәдениетінің мәні мен құрылымы.

2. Ғылыми-педагогикалық зерттеудің мәні мен мазмұны.

3. Ғылыми-педагогикалық зерттеудің технологиясы.

1

Н.ә.5,6

Қ.ә.1,2, 7,32

11

ІІІ бөлім. Тұтас педагогикалық үдерістің теориясы мен практикасы

Дәріс №11 ТПҮ мәні мен құрылымы, оның заңдары мен заңдылықтары

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

«Мұғалімнін іс-әрекет объектісі» және «педагогикалық үдеріс» ұғымдары (П.Ф.Каптеров, Н.Д.Хмель, В.А.Сластенин және т.б.). Үдеріс гылыми катего­рия ретінде. Жүйенің топтары: «адам-табиғат», «адам-техника», «адам-адам» және т.б. «Педагог-окушы» жүйесіндегі ТПҮ компоненттері мен құрылымы- ның ерекшеліктері. Оқушы - педагогикалык үдерістің субъектісі.

Педагогикалык үдерістің белгілері, сапалары мен қасиеттері. Тұтас педаго­гикалык үдеріс қызметтерінің өзара байланысы мен бірлігі. Педагогикалык үдерістің оку және окудан тыс саласының бірлігі жеке түлганы калыптас- тырудың шарты.

Педагогикалык үдеріс дамушы жүйе. Қарама-қайшылық - педагогикалык үдерістің козгаушы күші. Педагогикалык үдерістің козгалыс тетіктері (кұралдар, формалар, әдістер мен тәсілдер). Педагогикалык үдерістің тәрбиелік механизмдері - педагогтар мен окушылар арасындағы, топ ішіндегі қарым- катынас жүйесі. Тұтас педагогкалык үдеріс теориясы туралы білім - мұғалімнін кәсіби күзыреттілігінін негізі.

Заң - кұбылыстар арасындағы кажетті, накты бар, тұракты, кайталанатын катынастар. Педагогикалык үдеріс кызметінің негізгі зандары. Педагогика­лык үдерістің негізгі зандылыктары, оларга сипаттама.

Оку-тәрбие үдерісінің кағидалары - оньщ заңдылыктарының нақты көрі- нуі. Қағидалардың мәні, оларга сипаттама. Мұғалімнің педагогикалык үдерісті баскарудагы, болжаудагы зандылыктар мен кагидаларды есепке алуының маңызы.

Негізгі үеымдар: педагогикалык үдеріс, «педагогтар - окушылар» жүйесі, субъект-субъектілі катынастар, козгаушы күш, тәрбиелік механизмдер, педагогикалык үдерістін зандары, зандылыктары, қагидалары, болжау, кәсіби кұзыреттілік.

Жоспар:

1. ТПҮ – педагогикалық қызмет пен мұғалім іс-әрекетінің обьектісі.

2. ТПҮ компоненттері, қозғаушы күштері, құрылымы, заңдары мен заңдылықтары.

ТПҮ принциптері.

1

1

1

Н.ә. 5,6,15,16 Қ.ә.9,10,30,31

12

Тәрбиенің мақсаты, оның әлеуметтік тұрғыдан негізделуі

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Мақсат - гылыми категория және тұлганың идеалдык моделі. Тәрбиенін максаты - тұтас педагогикалык үдерістің жүйетүзуші факторы. Педагогика­лык үдерістегі максаттардың иерархиясы.

Тәрбиенің мақсаты - нақты тарихи құбылыс. Педагогикалык ойлар тарихындагы тәрбие максаты туралы мәселелер. Тәрбиенің максаты - жан- жақты және үйлесімді дамыған тұлга ұғымын қалыптастыру. Тәрбие максатының жалпыадамзаттык кұндылыктар, мэдениеттілік, жеке тұлганы жан- жақты үйлесімді дамыту идеясы, ұлттык кұндылык бағдар, тәрбие үдерісін ізгілендіру және демократияландьгру, құзыреттілік тұрғысы негізіндегі казіргі анықтамалары. '

Әлемдік және ұлттық мәдениет - тәрбие максатын анықтаудың әдіснама- лык негізі. Қазакстан Республикасының элеуметтік-экономикалык дамуының жас ұрпакты өз бетімен өмір сүруге тәрбиелеу мен дайындау максатына, міндеттеріне әсері.

Педагог құзыреттілігінін максатты үдеріске әсері.

Негізгі ұгымдар: тәрбиенің мақсаты, әлемдік мэдениет, ұлттык мэдениет, жалпыадамзаттылык кұндылық, ұлттық құндылық, жан-жақты үйлесімді дамыған тұлға.

Жоспар:

1. Тәрбиенің мақсаты

2. Педагогикалық ой пікірлер тарихындағы тәрбиенің мақсаты мен міндеттері

3. Тәрбиенің қазіргі кездегі мақсаты

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 10

13

Ғылыми дүниетаным – оқушының интеллектуалды дамуының негізі

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Окушылардың дүниетанымының мәні мен қызметтері. Дүниетанымның кұрылымы: білім. көзқарастар, сенім, идеалдар, өмірлік ұстаным. Тұлғаның іс-әрекеті - оның дүниетанымының көрінуі. Дүниетанымның түрлері.

Дүниетанымды қалыптастырудың әдіснамалык негіздері. Жеке тұлғаның құндылык бағдары, онын интеллектуалды дамуы - окушылар дүниетанымының қалыптасу көрсеткіші. Оқушылардың дүниетанымын қалыптастыру қүралдары: Оқыту мен тәрбиенің мазмүны, формасы, әдістері, пэнаралық байланыс, окушыларды әр алуан іс-әрекет түрлеріне катыстыру; отбасы мен мектептің өзара әрекеттестігі, ТПҮ жобалау және т.б. Окушылардың дүниетанымын калыптастырудың қазіргі мәселелері. Жеке тұлғаның гылыми дүниетанымын калыптастырудағы мұғалімнің кәсіби-педагогикалық құзыреттілігінің маңызы.

Негізгі ұгымдар: дүниетаным, дүниеге көзқарас жиынтыгы, әлеуметтік орта, дүниетанымның компоненттері, тұлганың қүндылық бағдары, дүниетанымды қалыптастыру құралдары.

Жоспар:

1. Дүниетанымның негізгі компоненттері, құрылымы, қалыптастыру жолдары.

2. Тұлғаның құндылық бағдары.

3. Дүниетанымды қалыптастырудың қазіргі кездегі мәселелері.

1

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 10,17

14

ТПҮ тәрбиенің мәні мен мазмұны

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Тәрбие - тұтас педагогикалык үдерістің бөлігі. Тәрбие мазмұны ұғымы. Тәрбиенің максаты, міндеттері мен мазмүнының өзара байланысы. Тәрбие мазмұнының қоғамдык сана мен кұндылық ұстанымга тэуелділігі. Тәрбиенің түрлері және оларға сипаттама. Тәрбиенін дэстүрлі түрлері. Тәрбие мазмүны- ның әлеуметтік-экономикалық негізделуі. Тәрбие мазмүнын көкейкестендіру және жаңарту: адамгершілік-рухани, азаматтык-патриоттык, кұқықтык, көп- мәденилік, экологиялык- денсаулыққа және салауатты өмір салтына құнды- лык қатынасты қалыптастыру және т.б. 12-жылдык білім беру жағдайындағы кэсіптік бағдар беру жұмысының ерекшеліктері.

Үлттык тәрбиелік әэлеует. Үлттық мәдениетке ұлттык сана мен құндылық Қатынасты калыптастыру, этникааралық толеранттылыққа тәрбиелеу, ұлтаралық қатынас мәдениеті - ҚР тәрбие үдерісінің басымды бағыты.

ТПҮ тәрбие түрлерінің өзара байланысы. Тәрбие мазмұнындағы тұлғалы- лықты күшейтудің бастамасы: өзін-өзі тану, өзін-өзі дамыту, өзін-өзі тәрбиелеу- Оқушының өмірлік өзін-өзі аныктауы, әлеуметтік белсенділігі.

Әлеуметтену контекстіндегі тәрбие. Әлеуметтендірудің педагогикалык сипаттамасының компоненттері. Мектеп жағдайында әлеуметтенудің түрлері, кезендері. Окушынын әлеуметтенуінің негізгі баскыштары: бірегейлік, даралық, жекелік. Тәрбиелік кеңістік - оқушыны әлеуметтендіру факторы.

Негізгі үгымдар: тәрбиенің мазмұны, тәрбиенің түрлері, тәрбиелік үдеріс, ұлттык тәрбиелік идеал, әлеуметтендіру, әлеуметтенудің түрлері, өзін-өзі дамыту.

Жоспар:

1. ТПҮ тәрбиенің мазмұны, тәрбиенің түрлері және оларға сипаттама.

2. Кәсіптік бағдар беру жұмысы.

3. Толеранттылыққа тәрбиелеу.

4. Әлеуметтендірудің педагогикалық сипаттамасы.

1

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 10, 17,22,23

15-16

Тәрбие үдерісінің формалары, әдістері мен

құралдарының жүйесі

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

ТПҮ қозғаушы тетіктері ретінде тәрбиенің кұралдары, формалары, әдістері туралы түсінік, олардың өзара байланысы мен бір-біріне тэуелділігі. Оқушылармен тәрбиелік жұмыс формаларының негізгі топтары: мектептік өмірді басқару және өзін-өзі басқару формалары; танымдык формалары; кызыкты- рушылық формалары және т.б. Тәрбие әдістерін жіктеу және оларды дайндаудың өлшемдері.

Түлганың санасын қалыптастыру әдістері. Оң тэжірибе мен мінез-кұлык мәдениетін калыптастыру әдістері. Мінез-кұлык пен іс-әрекетті ынталандыру әдістері. Тәрбие әдістерін колданудың педагогикалык шарттары. Педагогика­лык шығармашылыкты керсету ретінде тәрбиенің әдістерін сұрыптау. Тәрбиенің инновациялык, интерактивті әдістері және тәрбие технологиясы. Тұлға тәрбиелігінің диагностикасы. Тұлганың тәрбиелігінің өлшемдері. Тәрбиелік іс-әрекетті тиімді ұйымдастыру шарты ретінде құрал, форма, әдістердің өзара байланысы. Тәрбие кұралдарын, формалары мен әдістеріп аньлқтаудагы мұгалімнік кәсіптік кұзыреттілігі.

Негізгі үгымдар: педагогикалык үдерістің қозгаушы тетіктері, күралдар. формалар, әдістер. тәрбие технологиясы, тәрбие әдістерін жіктеу, окушынын тәрбиелігінің диагностикасы.

Жоспар:

1. Тәрбиелік жұмыс формалары.

2. Тәрбие әдістері.

3. Тұлға тәрбиелілігінің диагностикасы.

2

1

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 10

17

Балалар ұжымы тәрбие обьектісі және субьектісі

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Педагогика ғылымындагы «ұжым» ұғымы. Балалар ұжымы - әлеуметтік ортанын күрамдас бөлігі. Балалар үжымдарынын эртүрлі типтері, олардын ерекшеліктері, бір-біріне әсері және сабактастығы. Ұжым - тәрбиенін объектісі және субъектісі, ұжымның мәні. Үжым теориясы мен практикасынын калыптасуы және дамуындағы А.С. Макаренконың рөлі.

Балалар ұжымын калыптастырудын кезеңдері, зандары және аткаратын кызметтері. Балалар үжымын калыптастырудын негізгі кұралдары. Қоғамдағы оң тәжірибелерді меңгеру үшін үжымдық өмірдің эмоционалдык (сезімдік) байлыгы. ұжымдык дэстүрдің маңызы. Окушылар ұжымында іс-әрекет пен қатынасты ұйымдастыру.

Тәрбиелеуші ұжым - окушының тұлгалык әлеуметтенуінін факторы.

Педагогикалык үдерісті реттеудеудегі тәрбиелік механизмдер (тетіктер): эртүрлі ұжымдық іс-әрекетте педагогтар және окушылардын өзара әрекеттес- тігі. Сыныптан тыс жұмыстарда эртүрлі жастағы окушылардын ұжымдык іс- әрекетіне педагогикалык басшылық жасау. Тұлға және үжым. Тұлга мен ұжымның карым-қатынас моделі.

Ұжым және тұлғаның даралык дамуы. Дербестік, топтык, ұжымдық тапсырмалар. Өзін-өзі басқару - тұлға мен ұжым калыптасуынын. жетекші факторы. Өзін-өзі басқарудың сыныпта, мектепте тәрбие үдерісін ізгілендіру мен демократияландырудағы маңызы. Педагогикалык үдерістегі балалар үжымының мониторинг!. Мұгалімнің окушылар ұжымын калыптастырудағы кұзыреттілігі.

Негізгі ұгымдар: балалар ұжымы, балалар ұжымын қалыптастырудың қыз- меттері, зандары мен кезендері, карым-қатынас мәдениеті, балалар ұжымы-нын мониторингі.

Жоспар:

1. «Ұжым» ұғымы.

2. Ұжымның қалыптасу кезеңдері.

3. Ұжымдық дәстүр.

4. Ұжымға педагогикалық басшылық жасау.

5. Тұлға және ұжым.

6. Балалар ұжымының мониторингі.

1

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 10

18

Сынып жетекшісі - сыныптың тәрбиелік жүйесін ұйымдастырушы.

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Сыныптың тәрбие жүйесі және оны баскару туралы ұгым. Тәрбие жүйесін қүрудагы сынып жетекшісінің іс-әрекеті. Педагогикалык үдеріске қатысушы- лардын өзара әрекетін үйлестірудегі сынып жетекшісінің рөлі. Сынып жетекші жұмысының максаты мен міндеттері. Сынып жетекшісінің кызметін аныктаудың казіргі жаңа тұрғылары. Окушыларды педагогикалык қолдау - сынып жеткшісі іс-әрекетінің негізі. Сыныптын тәрбие үдерісін жоспарлау.

Сынып жетекші мен оқушылар ата-анасының ынтымақтастығы. Мектеп пен отбасының өзара әрекеттестігінің формасы. Ата-аналар жиналысы - сынып жетекшісімен ата-ананың өзара әрекеттестігінің непзгі формасы. Ата- аналар жиналысын үйымдастыру және өткізу технологиясы. Окушының тәрбиелілігінің диагностикасы мен болжауы. Сынып үжымында этникаара лық карым-катынас мәдениетін калыптастыру бойынша сынып жетекшісінің іс-әрекеті.

Сынып жетекшісінің қосымша білім беру үйымдарымен, ата-анага қамқорлық кеңестерімен және баска да когамдык ұйымдармен іс-әрекетінің интеграциясы. Тәрбие үдерісіне ақпараттык колдау корсету. АКТ (акпараттық коммуникациялык технологияны) тәрбиелік іс-әрекетті оңтайландыру үшін пайдалану. Сынып жетекшісінің кәсіби күзыреттілігі.

Негізгі угымдар: тәрбиелік жүйе, моделдеу, сынып жетекшісі, сынып жетекшісінің кызметтері, өзара әрекеттестік, окушы түлгасы мен сынып ұжымының диагностикасы.

Жоспар:

1. Сыныптың тәрбие жүйесі.

2. Сынып жетекшісі жұмысының мақсаты мен міндеттері.

3. Мектеп пен отбасының ынтымақтастығы.

4. Тәрбие үдерісінде АКТ қолдану.

5. Сынып жетекшісінің кәсіби құзыреттілігі.

1

Н.ә.15, 16

Қ.ә. 14,23,25,35,36

19

Отбасы тәрбиесінің негіздері

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Отбасы - бала тұлғасын әлеуметтендірудің факторы және белсенді субъектісі. Отбасы тәрбиесінің нормативтік-кұкыктық негіздері. Отбасы тәрбиесінін ізгіліктік және этнопедагогикалық аспектісі. Отбасының кызметтері, типтері. Қазіргі отбасының ерекшеліктері.

Отбасында педагогикалык үдерісті үйымдастыру. Отбасындагы педаіоги- капық үдерістің негізгі компоненттері: отбасы тәрбиесінің максаты, міндеттері, мазмүны, балалар мен ересектердің өмірлік тіршілігін үйымдастырудың құралдары, формалары, әдістері. Педагогикалык үдерістің негізгі багыттары. Отбасы тәрбиесінің қазіргі мәселелері.

Отбасындағы тәрбиенің этникалык ерекшеліктері. Отбасының оқушы тұлғасының ұлттык санасын қалыптастыруга ыкпалы. Ата-ананың педагогикалық мәдениеті. Ата-аналардын білім беруді баскаруға катысуы. Отбасы және мектептін ынтымақтастыгынын формалары.

Отбасы мен педагогикалык :ұжым жұмысындағы сынып жетекшісінін рөлі.

Негізгі үгымдар: коғамдық және отбасылык тәрбие, отбасындағы педагоги­калык үдеріс, ата-аналардыц педагогикалык белсенділігі, ынтымактастык түрлері, отбасы және мектептін тәрбиелік мүмкіндіктерінің интеграциясы, отбасы құзыреттілігі.

Жоспар:

1. Отбасының қызметтері мен типтері.

2. Отбасы тәрбиесінің нормативтік құқықтық негіздері.

3. Отбасындағы педагогикалық үдерістің негізгі компоненттері.

4. Отбасы тәрбиесінің этникалық ерекшеліктері.

5. Отбасы тәрбиесінің қазіргі мәселелері.

1

1

Н.ә.1,2, 6,8,11

Қ.ә.2,6, 9, 10

20

ТПҮ құрылымындағы оқыту.

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Дидактика - оқыту және білім беру теориясы. Дидактиканың негізгі категориялары. Дидактика - жеке әдістеменің негізі. Оқыту - тұтас педагоги­калык үдерістің кұрамды бөлігі. Оқыту үдерісінің мәні. Оқытудың әдіснамалык негізі. Таным теориясы. Оқытудағы интерактивті тәсілдер. Оқытудың максаты мен міндеттері. Оқытудын заңдылықтары және қағидалары. Оқыту үдерісінде педагогикалык үдерістін қызметтерін іске асыру - білімділік, тәрбиелік, дамытушылық. Оқыту -үдерісінің қүрылымы, негізгі кезеңдері. Тұлғалык-бағдарлык Оқытудын негіздері. Оқытудағы күзіреттілік тэсіл. Тұлғаның түйінді құзыреттілікгтері - Оқыту нэтижесі.

Оқытудың психологиялық негіздері. Оқытудың психологиялык теориялары: ассоциативтік-рефлекторлык, акыл-ой әрекеттерін сатылап калыптастыру және т.б. Оқыту мен білім берудін тәрбиелік мүмкіндіктері. 12-жылдык мектептегі Оқытудың өзіндік ерекшеліктері. Окушылардын танымдық іс- әрекетінін ерекшеліктері. Бағдарлы оқытудын мәні және оны ұйымдастырудың ерекшеліктері. Қазіргі мектептегі электронды (E-leaming) Оқыту жүйесі. Өздігінен білім алу - қазіргі кезенде Оқытудын маңызды шарты. Дидактика- лык кұзыреттілік - мұғалімніи кәсіби-педагогикалық құзыреттілігінін кұрылымдык компоненті.

Негізгі ұгымдар: дидактика, Оқыту үдерісі, оқыту функциясы, оқыту заңдылыктар, кағидалары, түйінді кұзыреттіліктер, бағдарлы мектеп, электрондық оқыту, дидактикалык кұзыреттілік.

Жоспар:

1. Дидактика туралы түсінік.

2. Оқыту- ТПҮ негізгі бөлігі.

3. Оқыту процесінің мәні, психологиялық негіздері, қызметі.

4. Оқыту процесінің құрылымы, заңдылықтары, принциптері.

5. Тұлғалық бағдарлы оқыту.

6. Электронды оқыту.

7. Дидактикалық құзыреттілік 

1

1

Н.ә.4,8,9,10

Қ.ә. 6,18, 20, 24

21

Қазіргі мектептегі білім мазмұны.

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

«Білім мазмұны» ұғымы. Білім мазмұны - педагогикалык бейімделген әлеуметтік тәжірибе. Білім мазмұнының теориялары. Білім мазмұны - тұтас педагогикалык үдерістің компоненті. Білім мазмұнын аныктаудын ғылыми- педагогикалык негіздері. Жалпыадамзаттык мәдениет. Білім мазмұнына койылатын талаптар. Білім мазмұнын іріктеу факторы және көздері. Мектептегі білім мазмұнын іріктеу өлгшемдерінің дидактикалык жүйесі және негізгі кағидалары.

Білім мазмұнының негізгі компоненттері. Білім мазмұны - білім алушылардың интеллектуалды дамуынын факторы. Білім мазмұнының тәрбиелік аспектісі. Кұзыреттілік тэсіл негізінде 12-жылдық мектептің білім мазмұнын модернизациялау. Білім мазмұныи ізгілендіру, гуманитарландыру, этнопедагогикаландыру. Функционалды сауаттылық - тұлғаның өмір тіршілігінің эр түрлі саласындагы міндеттерді шешу нэтижесі және негізі.

Бағдарлы окыту мазмұнының ерекшіліктері. 12 жылдық мектепте білім мазмұнын пэнаралык байланыс негізінде интеграциялау.

Білім мазмұнын анықтайтын нормативті кұжаттарға сипаттама: білім беру стандарттары, базистік оку жоспары, оку жоспарлары, оқу бағдарламалары, окулыктар мен оку- әдістемелік кешендер (ОӘК).

Қосымшабілім беру жүйесінің мазмұны мен мәні.

Негізгі ұғымдар: білім мазмұны, кәсіптік оқытудың білім мазмұнының көздері, пәнаралык байланыс, функционалды сауаттылық, қосымша білім беру, нормативті құжаттар.

Жоспар:

1. «Білім мазмұны» ұғымы.

2. Білім берудің құрылымы, түрлері.

3. Білім мазмұнына қойылатын талаптар.

4. Білім мазмұнының негізгі компоненттері.

5. Білім мазмұнын анықтайтын нормативтік құжаттар. 

1

1

Н.ә.4,8,9,10

Қ.ә. 6,18, 20, 24

22-23

Оқыту формалары, әдістері мен тәсілдері

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Окыту формалары мен әдістері, құралдары туралы түсінік, олардьщ өзара байланысы. Мектеп тарихындагы оқытудың сыныптык - сабақ жүйесі. Сыныптан тыс оқу жұмысының формалары. Сабақта оқушылардын оку іс- әрекетін ұйымдастырудың топтық, дербес, фронтальды формалары.

Сабак - тұтас жүйе, оның компоненттері мен міндеттері. Қазіргі сабақтың теориясы. Сабактың типологиясы (жіктелуі) және құрылымы. Сабақтың логикалык-психологиялық, дидактикалык және әдістемелік кұрылымының арақатынасы. Қазіргі сабаққа койылатын талаптар. Такырып және сабақ бойынша жоспарлау. Сабакты талдау және өзіндік талдау - басқару обьектісінің сапасы туралы жаңа білімді алу әдісі. Сабақты талдаудың типологиясы мен түрлері.

Окыту әдістерінің атқаратын қызметі мен міндеттері. Оқыту әдістерінің дидактикалык, психологиялық және технологиялык аспектілері. Оқыту әдістерінің тәрбиелік, білімдік, дамытушылық мүмкіндіктері. Оқыту әдістерін жіктеу және оларды дайындаудың өлшемдері. Оқыту әдістеріне сипаттама. Нақты сабақ үшін окыту әдістерін іріктеу.

Қазіргі мектептегі оқытудың инновациялык әдістері. Оқытудың интербел- сенді әдістеріне сипаттама - «ойға шабуыл», рөлдік, іскерлік ойындар, тре­нинг, кейс әдісі, жоба әдісі және т.б. Мұғалімнің окытудың қозғаушы тетікте- рін тиімді баскаруындағы әдістемелік және технологиялық күзыреттілігі.

ТПҮ-тегі окыту кұралдары - іс-әрекеттің түрлері. Дидактикадағы дэстүрлі оқыту құралдары және олардың сипаттамасы. Материалдық және рхани кұндылыктар окыту күралдары ретінде. Оқытудың көрнекілік құралдары. Оқытудьщ вербальдық кұралдары. Акпараттық-коммуникативтік оқыту күралдары.

Негізгі угымдар: оқытудың формалары, сабақ және сабактан тыс формалар, оқытуды ұйымдастырудың фронтальды, топтық, дербес формалары, өзара оқыту, сабак, сабақты талдау және өзіндік талдау, оқыту әдістері, тәсілдері, әдістемелік тәсілдер, оқыту әдістерін жіктеу, инновациялык, интербелсенді оқыту әдістері.

Жоспар:

1. Оқыту формалары туралы түсінік.

2. Оқытуды ұйымдастырудың тарихи формалары.

3. Оқытуды ұйымдастырудың қазіргі кездегі формалары.

4. Сабақ - оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы.

5. Сабақтың типтері мен құрылымы.

6. Дәстүрлі емес сабақтар.

7. Сабаққа талдау жасау. Мұғалімнің сабаққа дайындалуы.

8. Оқыту әдістері. Инновациялық және интербелсенді әдістер

2

1

1

Н.ә.4,8,9,10

Қ.ә. 6,18, 20, 24

24

24 Оқушылардың оқу жетістігін диагностикалау және тестілеу

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Диагностика, бақылау, бағалау, окушылардың оку жетістіктерін есепке алу ұғымдарының мәні. Үлгерім - окушылардын оку жетістігінің сипаттамасы. Окушылардың іс-әрекет нэтижесін бақылаудың максаты мен кағидалары.

Оку іс-әрекетінің нэтижесін бақылау және бағалау кызметтері: ынталан- дыру, дамыту, білімдік, үйретушілік, бақылаушылық, тәрбиелік. Бакылау кызметінін өзара байланысы мен өзара негізділігі. Бакылаудың теориялык негіздері және оку жұмысының нәтижелілігін есепке алу. Бақылаудың түрле- рі. Оку жұмыстарын бакылау әдістері мен нәтижелігін бағалау жүйесі. Оқу- шылардың оку жетістігін бакылау мен багалаудың казіргі замангы формала­ры. Тесттік және рейтингтік бақылау. Тесттердің типтері. Окушылардың оқу жетістіктерін багалау жүйесі. Окушылар портфолиосы. Бағалау үдерісін ұйымдастыруга койылатын талаптар. Бағалау үдерісіне оқушылардың катысуы және өзара әрекеттестігі: бірін-бірі бағалау, өзін-өзі бағалау, бағалау пікірі. Ұлттык бірыңгай тестілеу - ҚР білім беру мекемелерінде білім алушы- лардың оқу әрекетінің нәтижесін тексеру және бақылаудың соңгы кезеңі. 12- жылдық мектепте білім алушылардың түйінді құзыретгіліктерінің қалыптасуын және оқу жетістігін бакылау мен бағалаудың түрлерін, формаларын жаңарту.

Негізгі ұғымдар: диагностика, бақылау, бағалау, есепке алу, үлгерім, бага­лау үдерісі, багалау өлшемдері, түйінді құзыреттіліктер, оку жетістіктері, окушылар портфолиясы, үлттық бірыңғай тестілеу.

Жоспар:

1. Оқушылардың оқу-танымдық әрекетін тексеру, бақылау және бағалау.

2. Бақылау мен бағалаудың қызметі, түрлері, қазіргі замандағы формалары.

3. Тестілік және рейтингілік бақылау.

4. Бағалау жүйесі.

5. Оқушылардың портфолиосы.

6. Ұлттық Бірыңғай Тестілеу.

1

Н.ә.4,8,9,10

Қ.ә. 6,18, 20, 24

25

Оқушылардың ТПҮ-тегі танымдық іс-әрекетін белсендендіру

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Оку, үйрену — оқушылардың танымдык іс-әрекеті. Белсенді танымдык іс- әрекет ұғымы. Окушы тұлғасын танымдык іс-әрекет субъектісі және озіндік дамуы ретінде калыптастыру. Окушыларда танымдык кызығушылық пен акыл-ой әрекетінін тэсілдерін калыптастыру. Окушыларды үйрету (окыту) мотивтері. Окушылардың белсенді танымдық іс-әрекетке және өзінің интел- лектуалдық қабілеттерін дамытуга мотивациялык дайындығын калыптас­тыру. Окушылардың танымдық шығармашылық іс-әрекеті. Мұгалімнін оқушылардың белсенді танымдық іс-әрекетін ұйымдастырудың шарттары мен кұралдары. Педагог-новаторлар тәжірибесіндегі белсенді танымдык іс- әрекет идеясы мен технологиясы. Окушылардын танымдык іс-әрекетін белсендірудің дәстүрлі және қазіргі тәсілдері.

Оқушылардың өздігінен білім алу, акпараттық, коммуникативтік, құзырет- тілігі, функционадды сауаттылыгы - олардын белсенді танымдык іс-әрекеті- нін нәтижесі. Педагогтың кәсіби құзыреттілігінің окушылардын белсенді танымдык іс-әрекетін белсендіруге әсері.

Негізгі ұғымдар: танымдық іс-әрекет, танымдык іс-әрекетті белсендендіру, оку әрекетінің мотивтері мен мотивациясы, интеллектуадды кабілет, функционалдык сауаттылық, өздігінен білім алу.

Жоспар:

1. Белсенді танымдық іс-әрекет ұғымы.

2. Оқушыларды оқыту мотивтері.

3. Оқушылардың танымдық шығармашылық іс-әрекеттері.

4. Оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендендірудің дәстүрлі және инновациялық әдістері.

1

1

Н.ә.4,8,9,10

Қ.ә. 6,18, 20, 24

26

Білім берудегі инновациялық үдерістер және мұғалімнің кәсіби әрекетіндегі педагогикалық технологиялар.

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Білім берудегі инновация туралы түсінік. «Жаңарту, новация», «иннова-циялык үдеріс», «инновациялық іс-әрекет», «жаңашылдық» ұғымдарының мәні. Білім берудегі инновациялык үдерістердің мәні, олардың жіктемесі. Педагогикалык инновацияның объектісі мен пэні. Қазіргі мектеп тәжірибесіне инновацияны ендірудің мақсаты, компоненттері мен алгоритмдері.

Инновациялык мектептер. Авторлык мектептің сипаттамасы: жаңашыл-дык, альтернативтілік (баламалык), концептуалдык, кешенділік, әлеуметтік-педагогикалык максатка бағыттылық, шынайылык, өндірушілік, тиімділік. Авторлық мектептердін инновациялық моделі: «Назарбаев интеллектуалдык мектебі». өзін-өзі аныктау мектебі (Ш.А. Амонашвили); мәдениет диалогы мектебі (М.М. Бахтин, B.C. Библер) және т.б. Қазакстандагы педагогикалык инновациялык. (А.Искаков, М.М. Жампеисова, Ж.Қараев). Мұғалімнің жаңа- шылдык санасының мәні. Педагогтың жаңашылдығынын негізгі сипаты. іМүғалімнің жаңашылдык кұзыреттілігі.

«Әдістеме», «технология», «оқыту технологиясы», «педагогикалык техно­логия» ұғымдарының аракатынасы. Педагогикалык үлгілердің гехнологиялы- гының өлшемдері. Педагогикалык технологиялардын кызметтері. Қазіргі педагогикалык технологияларды эр түрлі түрғыдан жіктеу. Педагогикалык технологиялардың түрлері. Тұтас педагогикалык үдерісті жүзеге асыру технологиясы. Тұлгалық-бағдарлық білім беру технологиясы. Үжымдық- танымдық іс-әрекет технологиясы. Оқушылардың ұжымдык-танымдык іс- әрекеті тұтас педагогикалык үдерістегі ынтымактастык технологиясы ретінде. Проблемалық оқыту технологиясы. Оқытудың жобалау технологиясы. Қазіргі мектептегі оқытудың ақпараттық және коммуникативтік технологиялары. Окушылардың сыни тұрғыдан ойлауын дамыту технологиясы. Қазіргі мұғалімнің технологиялық құзыреттілігі.

Негізгі ұғымдар: инновациялық үдерістер, инновация, инновациялык іс- әрекет, инновациялык жүйе, инновациялык мектеп, мүгалімнің жаңашылдығы, технология, педагогикалык технологиялар, мұгалімнің шығармашылык іс-әрекеті, технологиялардың түрлері, технологиялардын жіктемесі.

Жоспар:

1. Инновация туралы түсінік.

2. Педагогикалық инновацияның обьектісі мен пәні.

3. Инновациялық мектептер.

4. Педагогикалық технологиялардың түрлері мен жіктемесі

1

1

1

Н.ә.8,9, 10,14

Қ.ә. 33,34

27

ІҮ бөлім. Мектептің ТПҮ басқару

Дәріс №27 ТПҮ ұйымдастырушылық-әдістемелік басқару, мұғалімдердің біліктілігін арттыру.

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

«Педагогикалык менеджмент» ұғымы. Басқарудың мәні және онын негізгі кызметтері. Баскару Кағидалары. Мектеп туралы нормативті құжаттарга сипаттама. Мектептегі Педагогикалык үдеріс - әкімшілік басқарудың объектісі. Мұгалімдер мен оҚушылар үжымының іс-әрекеті - басқарудың пәні. «Педагогтар - окушыЛар және олардың жүйесіндегі басқару қатынасының ерекшеліктері.

Мектеп әкімшілігігіің білім беру жүйесінде менеджер ретіндегі іс- әрекеттері: директор, іүтас педагогикалык үдерістің эртүрлі аспектісіндегі Директордың орынбасарлары, менеджер.

Мектептегі педагогикалык үдерісті басқарудағы алқалық ұйымнын қызметтері (педагогикалык кеңес, әдістемелік кеңес).Мектептін әдісгемелік кызметі - педагогтардың кәсіби кұзыреттілігі мен біліктілігін арттырудын негізі. Мектептегі әдістемелік кызмет шеңберінде мұғалімдерді гылыми-зерттеу, инновациялық іс-әрекетке дайындау.

Мұгалімнін өздігінен білім алу жұмысы - онын педагогикалык кұзыретті- лігін жетілдірудің негізі. Мүғалімдердің біліктілігін арттырудың жаңа түрлері.

Мұгалімдерді аттестациялау - олардың кәсіби шеберлігінің шынайы деңгейін айкындайтын құрал. Мұғалімдерді жіктеу деңгейлері, оларга сипат- тама. Ішкі және сырткы сараптама барысында мұгалімдерді аттестациялау және диагностика технологияларына қойылатын қазіргі талаптар. Портфолиопедагог іс-әрекетінің және онын кәсіби құзыреттілігін дамытудын мотивациялык негізі.

Негізгі ұғымдар: басқару, педагогикалык үдеріске жетекшілік жасау, менеджмент, басқару кагидалары мен кызметтері, әдістемелік кызмет, мұгалімдердің өздігінен білім алуы, педагогикалык іс-әрекеттерді диагностикалау және өзіндік диагностикалау, педагогикалык іс-әрекетті сараптау, мұгалімдерді аттестациялау.

Жоспар:

1. Педагогикалық менеджмент ұғымы.

2. Басқарудың мәні, қызметі, негізгі қағидалары.

3. Мектеп әкімшілігінің қызметі.

4. Мектептегі алқалық ұйым мен әдістемелік қызмет.

5. Мұғалімдердің біліктілігін арттыру жолдары.

6. Мұғалімдерді аттестациялау.

1

1

Н.ә.11, 15,16

Қ.ә. 8,26,33,

36

28-29

Мектептің ТПҮ диагностикалау және жоспарлау

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

«Тұтас педагогикалык үдеріс диагностикасы», «педагогикалык диагности­ка» ұғымдарының мәні. Диагностиканың негізі - тұтас педагогикалык үдеріс, онын эр түрлі кезеңдердегі колданылуы жайлы ақпараттар. Педагогикалык үдерістін жагдайы туралы акпарат түрлері: бастапкы, тактикалық, оператив­ок.

Педагогикалык үдерістің негізгі сипаттамасы: үлгерім сапасы, функцио- налды сауаттылык, интеллектуалдык даму деңгейі, окушылардын тәрбиелік деңгейі, балалар ұжымының калыптасу деңгейі, окушылардын әлеуметтену белсенділігінін деңгейі. Педагогикалык үдеріс жайлы ақпаратты өндеу әдістемесі және мектептін іс-әрекетін болжау үшін нэтижелерін корсету.

Педагогикалык үдерісті баскару жайын зерттеу үшін ақпараттарды таңдау өлшемдері.

Мектепішілік бакылаудың формалары және әдістері. Мектептегі педагоги­калык ұжымының іс-әрекетін багалау өлшемдері - педагогтарды аттестация- лаудың негізі. Педагогикалык ұжымнын іс-әрекетінің көрсеткіштері мен өлшемдері. Мектептің тұтас педагогикалык үдерісін баскару мониторингінін сапасы.

Мектеп жұмысынын барлык түрін жоспарлау үшін педагогикалык удеріс жайлы ақпаратты пайдалану. Болашақ және жылдык жоспар. Мектеп жұмы- сының барлык жоспар түрлерінің орындалуына бакылау жасау формалары- ның мазмұндық бірлігі

Мектеп құжаттары. Мектепті басқарудагы мектеп қүжаттарының рөлі. Негізгі кұжаттардың тізімі және сипаттамасы. Бұйрық кітаптарына, сынып журналдарына және баска да құжаттардың жүргізілуіне койылатын талаптар. Мектептік кұжаттарды жүргізудің электрондық формасы.

Негізгі ұғымдар: мектепішілік бакылау, диагностика, ақпарат, педагогика­лык үдеріс сипаттамасы, диагностиканың әдістері, мектеп жұмысын жоспарлау, жоспардың түрлері, мектеп кұжаттары.

Жоспар:

1. Педагогикалық үдерістің жағдайы туралы ақпарат түрлері.

2. Мектепішілік бақылаудың түрлері мен формалары.

3. Мектеп жұмысын жоспарлау түрлері.

4. Мектеп құжаттарының сипаттамасы.

5. Электрондық құжаттар.

2

Н.ә.11, 15,16

Қ.ә. 8,26,33,

36

30

ҚР-да 12-жылдық білім беру моделіне көшу жағдайында білім беруді басқарудың жаңа тәсілдері

Типтік оқу бағдарламасынан көшірме:

Білім беруді баскаруды ұйымдастырудың әлемдік тенденциялары. Білім беруді баскарудың әртүрлі үлгілері: орталыктандырылган, орталықтандырылмаған, аралас.

Білім беруді мемлекеттік-қоғамдық баскару (БМҚБ) - білім беру жүйесін баскарудағы мемлекеттік және қоғамдық кұрастырушылардың шыгармашылық өзара әрекеттестігі, басқарудың ерекше типі.

Білім беруді басқарудың мемлекеттік-когамдык қызметтері мен қагидалары. Қазакстанда білім беруді басқарудын мемлекеттік-коғамдык типін қалыптастыру. 2011-2020 жылдарға арналған ҚР-да білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасындағы БМҚБ. Білім беру менеджментін жетілдіру: корпоративтік басқарудын қағидаларын ендіру, білім беруде мемлекеттік- жеке серіктестік жүйесін қалыптастыру, когамдық ұйымдарға катысу, қамқорлық кеңестер, бизнес өкілдері, ұлттык-мәдени кауымдастық, даму фонды және т.б.

ҚР-да 12 жылдык оқыту жагдайында білім беру үйымдарын басқару моделі

Негізгі ұғымдар: білім беруді басқару, білім беруді басқару моделі, білім беруді басқарудың мемлекеттік-қоғамдық типі, білім берудегі серіктестік.

Жоспар:

1. Білім беруді басқарудың әр түрлері.

2. ҚР-да білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламалары.

3. 12-жылдық білім беруді басқару моделі.

1

1

1

Нормативті құжат тар

барлығы

30

15

6

3