Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Лекции УП каз. doc.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
181.29 Кб
Скачать

2Тарау. Қылмыстықзаңқылмыстық құқықтың бірегей қайнар

кӛзіретінде

  1. Қылмыстық заңның түсінігі

  2. Қылмыстықкодекстіңқұрылымы

  3. Қылмыстықзаңныңкеңістіктежәнеуақытбойыншақолданылуы

  4. Қылмыстық заңдытүсіндіру

  1. Қылмыстық заңның түсінігі.

Қылмыстыққұқықтыңерекшелігі,оныңбірден-бірқайнаркӛзіҚылмыстықкодекснысанындаұсынылғанқылмыстықзаңболыптабылатындығында.

ҚазақстанРеспубликасыҚылмыстықкодексінің1-бабынасәйкес,ҚазақстанРеспубликасыныңқылмыстықзаңнамасытекҚылмыстықкодекстентұрады,алқылмыстықжауаптылықтыкӛздейтінжаңаактілераталғанКодекскеенгізілуітиіс.

Осылайша,қылмыстыққұқықтыңқайнаркӛзіретіндеӛзгеденормативтікактілер,сондай-ақәдет-ғұрыптарменсотпрецеденттерітанылаалмайды.ҚазақстанРеспубликасыЖоғарғыСотыныңдаНормативтікҚаулыларықайнаркӛзболаалмайды,себебіоларбасқадажаңанормалар

шығараалмайды;олардыңмақсаты-әрекеттегіқылмыстық-құқықтықактілерменнормалардыңмәнінашу.

Қылмыстықзаң-бұлбір-біріменбайланыстызаңинормалардантұратын,қылмысболыптанылатыніс-әрекеттің, қылмыстықжауаптылықтыңнегіздеріменқағидаларын,олардыжасағаныүшінжазатағайындаудыңтәртібіннемесеоданбосатудыңбелгілі-біршарттарыныңбарболуынанықтайтын,жоғарғымемлекеттікбилікоргандарыменқабылданғаннормативтік-құқықтықакт.

Қылмыстықзаңбірқатарбелгілерменсипатталады.

ҚылмыстықзаңКонституцияменреттелгентәртіпнегізіндежоғарғымемлекеттікбилікоргандарыменқабылданады.

Мәжілісдепутаттарыныңжалпысаныныңкӛпшілікдаусыменқаралғанжәнемақұлданғанзаңжобасы,Сенатқаберіледі,олондаалпыскүнненаспайтынмерзімаралығындақаралады.СенатдепутаттарыныңжалпысаныныңкӛпшілікдаусыменқабылданғанжобазаңболыпсаналадыжәнеонкүнніңішіндеПрезиденткеқолқою үшінұсынылады.

Қылмыстықзаңжоғарғызаңикүшкеие.Нормативтікактініңәрекетету,заңиқұқықтықсалдардытуғызусипатыныңӛзізаңикүшболыптабылады.Жоғарғызаңикүшкелесілерденкӛрінеді:а)бірде-бірорганныңзаңдыбұзуғанемесеӛзгертугеқұқығыжоқ;ә)басқанормативтікқұқықтықактілерзаңғақайшыкелмеуітиіс;б)басқаданормативтікактілерзаңғақайшыболғануақытта, артықшылықзаңғаберіледі.

Қылмыстықзаңныңкелесібелгісі,оныңнормативтілігі.Қылмыстықзаңқұқықнормаларынан,яғнибелгісізжағдайлардыңжәнесубъектілердіңбелгісізаясынанегізделгенадамдардыңмінез-құлқыныңжалпығаміндеттітәртіпережелерінентұрады.

Қылмыстықзаңқылмыстыққұқықтыңбірден-бірқайнаркӛзіболыптабылады.

ҚазақстанРеспубликасындағықылмыстықзаңныңзаңинегізіболыпКонституция,соныменқатархалықаралыққұқықтыңжалпыжұрттанығанқағидаларытанылады.ҚазақстанРеспубликасыҚылмыстықкодексінің1-бабынасәйкес«ОсыКодексҚазақстанРеспубликасыКонституциясынажәнехалықаралыққұқықтыңжалпыжұрттанығанпринциптерiменнормаларынанегiзделедi».

Аталғанжағдайларәсіресеқұқықтықреформаныжүргізукезіндеерекшемаңызғаие,себебіолардыңтанылуыменжүзегеасырылуы,ҚазақстанРеспубликасыныңқылмыстықзаңнамасыноданәріжетілдірубойыншазаңшығарушылыққызметтіңмазмұныменбағытынанықтайды,соныменқатархалықаралыққылмыстылықпенкүресжүргізудеӛзаратиімдімемлекетаралықынтымақтастықтықамтамасызетеді.

Оныменқоса,қылмыстықзаңтабиғатпенқоғамныңшынайы,объективтізаңдарынақарағанда,оладамдармен,заңшығарушыменжасалады,сондықтандаоныңмазмұныбіріншіден,қоғамӛмірініңматериалдықжәнеруханишарттарыменанықталатындығынұмытпауымызқажет.