Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Лекции УП каз. doc.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
181.29 Кб
Скачать
  1. Жазаныжеңілдететін жәнеауырлататынмән-жайлар

Жазаныжеңілдететінмән-жайларболыптанылады:мән-жайлардыңтоғысуысалдарынаналғашреткішігірімауырлықтағықылмысжасау;кінәлініңкәмелеткетолмауы;жүктілік;кінәлініңжасбалаларыныңболуы;қылмысжасағаннанкейінзардапшегушігемедициналықнемесеӛзгедекӛмеккӛрсету,қылмыссалдарынанкелтірілгенмүліктікзалалменморальдықзиянныңорнынтолтыру,соныменқатарқылмыспенкелтірілгензияндыжоюғабағытталғанӛзгедеәрекеттер;жекебасындық,отбасылықнемесеӛзгедеауырмән-жайлартоғысуыныңсалдарынаннежаныашығандықсебебіменқылмысжасау;күштепнемесепсихикалықмәжбүрлеусалдарынаннематериалдыққызметтікнемесеӛзгедетәуелділігісебебіненқылмысжасау;қажеттіқорғанудыңқұқықтықдұрыстығыныңшартынбұзу,асақажеттілік,қылмысжасағанадамдыұстаукезінде,орындытәуекел,бұйрықтынемесеӛкімдіорындау,жедел-іздестірушараларынжүргізужағдайындақылмысжасау;қылмысжасауүшінтүрткіболғанжәбірленушініңзаңғақайшынемесеадамгершіліккежатпайтынқылығы;шынжүректенӛкіну,кінәсінмойындапкелу,қылмыстыашуға,қылмысқабасқабасқақатысушылардыәшкерелеугежәнеқылмысжасаунәтижесіндеалынғанмүліктііздеугебелсендіжәрдемдесу.

Жазаныжеңілдететінмән-жайлартізімішектелмеген,сондықтансотжазатағайындаукезіндежоғарыдакӛрсетілгенмән-жайларданбасқадажағдайлардыжазаныжеңілдететінмән-жайретіндеескеруімүмкін.

Қылмыстықзаңегержеңiлдететiнмән-жайҚылмыстықкодекстіңЕрекшебӛлiмiнiңтиiстiбабындақылмысбелгiсiретiндекӛзделгенболса,олӛзiнен-ӛзiжазатағайындаукезiндеқайталапескерiлеалмайдыдегенереженіқарастырады.Қылмысжасағаннанкейінзардапшегушігемедициналықнемесеӛзгедекӛмеккӛрсету,қылмыссалдарынанкелтірілгенмүліктікзалалменморальдықзиянныңорнынтолтыру,соныменқатарқылмыспенкелтірілгензияндыжоюғабағытталғанӛзгедеәрекеттер;шынжүректенӛкіну,кінәсінмойындапкелу,қылмыстыашуға,қылмысқабасқабасқақатысушылардыәшкерелеугежәнеқылмысжасаунәтижесіндеалынғанмүліктііздеугебелсендіжәрдемдесусияқтыжазаныжеңілдететінмән-жайларболғанжағдайдажәнежазаныауырлататынмән-жайларболмағанжағдайда,жазамерзімінемесемӛлшеріҚылмыстықКодекстіңЕрекшебӛлімініңтиістібабындакӛзделгенжазаныңнеғүрлымқатаңтүрініңеңжоғарымерзімініңнемесемӛлшерініңауыремесжәнеорташаауырқылмысжасағанкезде-жартысынан,ауырқылмысжасағанкезде-үштенекісінен,асаауырқылмысжасағанкездетӛрттен үшіненаспауғатиіс.

ЕгерҚылмыстықКодекстіңЕрекшебӛлімініңадамдыкінәлідептануғанегізболғанбабыныңсанкциясында,Қылмыстықкодекстің53-бабыныңбіріншібӛлігіндекӛзделгенжеңілдететінмән-жайларболғанкезде,жазаныңәрқилы(балама)түрлерінқарастыратынболса,кішігірімжәнеорташаауырлықтағықылмыстарүшінбасбостандығынанайырутағайындалмайды.

ЕгерҚылмыстықКодекстің7-тарауында(экономикалыққызметсаласындағықылмыстар)кӛзделген,солбойыншаадамкінәлідептанылғанбаптыңсанкциясындажазаныңәрқилы(балама)түрлерікӛзделсе,азаматқа,ұйымғанемесемемлекеткеқылмыспенкелтірілгенмүліктікзалалтолықкӛлемдеӛзеркіменӛтелгенкездебасбостандығынанайырутағайындалмайды.

Жазаныжеңілдететінмән-жайлардыңтүрлері:

Мән-жайлардыңтоғысуысалдарынаналғашреткішігірімауырлықтағы қылмысжасау.

Тұлғақылмыстыбіріншіретжасағанболыпегербұлқылмысқадейінтұлғақылмысжасамағаннемесеқылмысжасаған,алайдажаңақылмысжасаууақытынабұрынжасалғанқоғамғақауіптіәрекетіүшінқылмыстықжауаптылыққатартудыңескірумерзіміӛтіпкеткен,соттылығыалынғаннемесежойылған,үкімдіорындаудыңескірумерзіміӛтіпкеткенболсатанылады.

Мән-жайлардыңкездейсоқтоғысуыбағаланушысанатқажатқызылып,сотпенанықталады.Мұндайжағдайларғамысалы,тұлғаныңкүтпегенжерденқылмыстықтопқакіріпкетіп,ӛзініңеркінентыссебептерменқылмыснемесезаңғабағынушытәртіптіазаматқатәнемесбасқадаәрекетжасауғамәжбүрболғанжағдайдыжатқызуғаболады.