Балаларга исем кушу

Балаларга исем кушу Пәйгамбә сөннәтләреннәндер. Бала тугач, бер атнадан бал исемен кушарга кирәк. Ул берничә көн элек, яки соң булсв да ярый. Пәйгамбәребез Хәзрәти Мөхәммәд (с.г.в.), бала­сы Ибраһим туып, бер атнадан соң мал суеп, халыкны мәҗлескә җыйган. Кунаклар ашап-эчкәннән соң, барлык чакырылган кеше алдында балага исем кушылган. Шул ук көнне баланың чәчләре кыркылган вә чәчләренең авырлы­гы кадәр көмеш акча ярлыларга сәдака итеп өләшенгән.

Балага исем кушканда баланың бер колагына азан, икенче колагына камәт укылыр. Азан вә камәттән соң бала өчен дога кылыныр. Догадан соң да бер яисә өч мәртәбә баланың колагына исеме кычкырып әйтелер. Шуның белән исем кушу тантанасы тәмам булыр.

Ата-ананың баласына карата булган беренче вазифасы шушы дини тантана белән башланыр. Исем кушу вазифа­сын үтәгәндә балага матур вә мәгънәле исем кушарга кирәк. Пәйгамбәребез әйтә: "Кыямәт көнендә үз исемнәрегез вә аталарыгызның исемнәре белән чакы­рылачаксыз. Шуның өчен балаларга гүзәл исемнәр ку­шыгыз." Пәйгамбәребез ямьсез вә мәгънәсез исемнәрне яратмаган. Берәр авыл яки шәһәргә барса, беренче итепбу җирнең исемен сорый, әгәр бу җирнең, авылның мәгънәле бер исеме булса, шатлана, мәгънәсез исеме бул­са, ул исемне яратмаганы йөзеннән күренә, торган булган.

Хәзрәти Айшәдән килгән бер хәдис буенча Пәйгамбәребез мәгънәсез вә ямьсез исемнәрне алыштыра торган булган.

Пәйгамбәребезнең иптәшләреннән Саид бин Әл- Мүсәябнең бабасы Һазн Пәйгамбәребез белән очрашкан вакытта Пәйгамбәребез бу кешедән сораган:

• Исемең ничек?

— Һазн (Кайгы).

• Синең исемең Сәхл (Җиңеллек) булсын.

• Юк, бабам кушкан исемемне алыштырмыйм, — дигән, теге кеше вә үлгәнче шул исем белән йөргән.

Һазннең оныгы Саид бин Әл-Мүсәяб болай дигән: "Ба­бам исемен алыштырмады, әмма без дә һич бервакыт кай­гыдан котылмадык."

Балага исем кушканда диккать итәргә кирәк булган икенче бер мәсьәлә дә бар. Аллаһы Тәгаләнең "Аллаһ" дигән исеменнән башка аның тагы 99 исеме бар. Боларга Аллаһның сыйфатлары диелә. Күп кешеләр бу сыйфат­ларны да баласына исем итеп куша. Ләкин Ислам га­лимнәренең әйтүләре буенча, бу сыйфатларның кай- берләрен балага исем итеп кушарга ярамый. Мәсәлән: Халик (бар итүче, тәңре), Рахман (колларына каршы бик мәрхәмәтле), Коддус (кимчелексез), Мөхәймин (бөтен барлыкны саклаучы), Әл-Мөтәкәббир (бик олы, бик биек). Аллаһка гына мөнәсәбәтле бу исемнәрне кешеләргә кушу хәрәм санала. Әгәр бу исемнәрне балаларга исем буларак кушкан очракта бу исемнең башына Абд (кол) сүзен куяр­га кирәк, ягъни: Абдулхалик, Абдурахман. Башка га­лимнәрнең фикеренчә, Аллаһның сыйфатларын аңлата торган кайбер сүзләрне кешеләргә исем буларак кушарга ярый. Ләкин кешеләр бу сыйфатларга лаек булырга ти­ешләр. Мәсәлән: Галим (белүче), Сәми (ишетүче), Басир (күрүче), Кадир (көче җитүче). Шулай булса да, бу исем­нәрнең алдына Абд сүзен куллану хәерлерәк исәпләнә.

Акика корбаны

Туган бала өчен чалынган корбанга Акика корбаны дип әйтелә. Бу корбанны чалу мөстәхәптер. Акика корба­ны — бала нигъмәте өчен, корбан чалып, Аллаһка шөкер- ана кылу димәктер. Ислам галимнәренең әйтүенчә, Акика корбаны баланы бәла-казадан вә хасталыклардан сакла­ячак. Кыямәт көнендә дә ата-анасына шәфәгатьче булыр­га сәбәпче булачак.